Έντυπη Έκδοση

Γιάννης Βαρβέρης

Εφυγε ένας ποιητής της ζωής

«Κάτω απ' το χώμα εδώ η ζωή/μακραίνει/κι όλο χτενίζουμε/του διπλανού μας τα μαλλιά/κι ο ένας του άλλου/κόβουμε τα νύχια. / Και κάθε νύχτα οι πιο παλιοί/νιώθουν του φρέσκου διπλανού ν' ανασηκώνονται/τα δάχτυλα βαριά/να ψηλαφούνε για ένα χάδι τρυφερό/τη σάρκα που έμεινε», έγραψε ο Γιάννης Βαρβέρης.

Το ποίημα «Η ζωή» από τη συλλογή «Ο θάνατος το στρώνει» του 1986 είναι μια κακή προφητεία για έναν προαναγγελθέντα θάνατο. Το 1995 πρότεινε να διαβάσουμε την «Ελληνική ποιητική ανθολογία θανάτου του εικοστού αιώνα» και πριν από τέσσερα χρόνια την εξίσου σκοτεινή ανθολογία «Σα μουσική, τη νύχτα... Γαλλικά ποιήματα αποχαιρετισμού». Ισως, όλα αυτά να είναι φιλολογία...

Ομως, μόλις έπεφτε το σκοτάδι, χωνόταν μέσα του ο Γιάννης Βαρβέρης, ο χαρτοπαίκτης, της προτροπής στον συμπαίκτη «Κόψε!». Ενα ποτήρι ουίσκι έπαιζε στα δάχτυλά του μέχρι να θολώσει το μυαλό. Είχε έρθει η ώρα της καθόδου στα υπόγεια ξενυχτάδικα, όπου ιερουργούσε αιρετικά η ερμαφρόδιτη φωνή της Καίτης Ντάλη στο τραγούδι «Η ένοχη».

Λοιπόν, αυτό το φανατικό παιδί για γράμματα, ο γονιδιακά καβαφικός, μ' όλες τις αρετές και τις αμαρτίες του επάνω του, πέθανε στον δρόμο, μέσα σ' ένα ταξί. Ηταν μόλις 56 ετών, εν τούτοις είχε προσφέρει πολλά στην ελληνική λογοτεχνία. Είναι αλήθεια ότι, ενώ η αιμοκάθαρση τον είχε ταλαιπωρήσει για αρκετά χρόνια, δεν τον είχε κάμψει δημιουργικά.

Η νεκρώσιμος ακολουθία θα ψαλεί την ερχόμενη Δευτέρα (30 Μαΐου), στον ναό του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, στο Κολωνάκι. Θα ακολουθήσει η κηδεία του από το Β' Νεκροταφείο, στον Περισσό. Είχε γεννηθεί το 1955 και είχε σπουδάσει Νομικά.

Η ποίηση, οι μεταφράσεις, η κριτική θεάτρου, η χαρτοπαιξία, το γαλλικό τραγούδι του '50, οι λαϊκές συνθέσεις της «κάτω νύχτας», όπως τις χαρακτήριζε, όλα τα είχε σωματοποιήσει ο Γιάννης Βαρβέρης.

Γι' αυτό είχε καταφέρει να ξεφύγει από τους ομότεχνούς του της ονομαζόμενης γενιάς του '70, που γαλουχήθηκε μέσα και από το πνεύμα της αντίστασης εναντίον της δικτατορίας. Ηταν διαφορετικός και το γνώριζε: εστέτ, αλλ' όχι απόμακρος, αυτοειρωνικός, χωρίς να αυτοβασανίζεται, μελαγχολικός, ανάλαφρος όμως, για να ξεθεμελιώνεται το κακό, γενναιόδωρος με τους άλλους, κριτικός εν τούτοις, όταν διέβλεπε ιδιοτέλεια.

Ο Γιάννης Βαρβέρης υπήρξε ένα πρώιμα γερασμένο παιδί, όχι γέροντας, ένας παιχνιδιάρης σαρκαστής του χρόνου και της φθοράς του. Ολη αυτή τη χλευάζουσα αγωνία τη χώρεσε σε ένδεκα ποιητικές συλλογές και σε μία συγκεντρωτική «Ποιήματα 1975-1996».

Υπό έκδοση βρισκόταν η τελευταία του συλλογή «Βαθέος γήρατος». Τραγικός ο τίτλος της, δεν θα την ξεφυλλίσει ποτέ. Συνήθως δεν μετέφραζε μόνο για το μεροκάματο, γιατί και τότε δεχόταν, με κριτήριο την ιδιοσυγκρασία του: Αριστοφάνη, Μένανδρο, Μαριβό, Ουίτμαν, Σαντράρ, Πρεβέρ, Μρόζεκ, Κάρινγκτον, Φερέ, Μπρασένς.

Την κριτική θεάτρου -θείος του ήταν ο ηθοποιός Δήμος Σταρένιος- την υπηρέτησε ως στρατιώτης της σκηνής με χειρονομίες γενναιοδωρίας, από το 1976, στα περιοδικά «Τομές», «Η λέξη», και στην «Καθημερινή». Δεν χάθηκαν οι κριτικές του, αφού τις συγκέντρωσε σε έξι τόμους.

Οταν του ζήτησαν να ανθολογήσει το έργο ενός ποιητή, έριξε τα φώτα του στον Κρίτωνα Αθανασούλη. Τέσσερα βραβεία (Καβάφη, Κρατικό Κριτικής - Δοκιμίου, «Διαβάζω», Πέτρου Χάρη) ολοκληρώνουν το λαμπρό βιογραφικό του. Τα βιβλία του μπορείτε να τα βρείτε από τις εκδόσεις Κέδρος, Καστανιώτη, Σοκόλη, Ερατώ, Υψιλον, Εστία, Πατάκη και Γαβριηλίδη. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία