Έντυπη Έκδοση

«Αιθαλομίχλη»: ένα «μνημονιακό» πρόβλημα αναζητεί λύση

Το πρόβλημα στην Αθήνα δεν είναι μόνο αισθητικό αλλά άπτεται και της δημόσιας υγείας

Ενώ μέχρι τη δεκαετία του '90 ο λόγος ήταν για το «νέφος» της Αθήνας και τον καπνό, από τον περασμένο χειμώνα ο λόγος πλέον είναι για την «αιθαλομίχλη» και τα σωματίδια από την καύση ξύλου. Ο αθηναϊκός αέρας μύριζε έντονα καμένο ξύλο και ενίοτε απροσδιορίστως δυσάρεστα, απόρροια της κατανάλωσης «επιλήψιμων» καυσίμων.

Σε σχετική έρευνα της κοινής γνώμης στο Λεκανοπέδιο της Αθήνας (Τύπος της 10ης.04.2013) για περισσότερους από 9 στους 10 ερωτηθέντες οι οχλήσεις από την «αιθαλομίχλη» ήταν πρωτόγνωρη εμπειρία, ενώ σχεδόν 1 στους 2 και 1 στους 6 ερωτηθέντες ένιωσαν δυσφορία και άλλου είδους όχληση (στο αναπνευστικό, στα μάτια, πονοκέφαλο), αντίστοιχα.

Επιπλέον, φαίνεται ότι το τζάκι είχε περιορισμένη χρήση ως αποκλειστικός τρόπος θέρμανσης, γεγονός το οποίο προοιωνίζεται δυσάρεστες εξελίξεις στην περίπτωση που η χρήση στερεών καυσίμων για την οικιακή θέρμανση αυξηθεί.

Συνολικά η κοινωνία συνελήφθη καθεύδουσα, οι κυβερνήσεις της διετίας 2010-11 έδειξαν ότι αγνοούσαν τη δυσάρεστη προοπτική, ενώ η σημερινή, παρά τα γεγονότα, αντέδρασε με υστέρηση, υποτονικά και εξακολουθεί να βλέπει το πρόβλημα με μεσομακροπρόθεσμη οικονομική οπτική.

Ως «μνημονιακή» υποχρέωση και με στόχο την πάταξη της παράνομης διακίνησης του πετρελαίου θέρμανσης ως κίνησης τον Οκτώβριο του 2012 εξισώθηκε ο ειδικός φόρος κατανάλωσης (ΕΦΚ) στους δύο τύπους, ευγενής προσφορά και στο παράνομα διακινούμενο ως κίνησης πετρέλαιο ναυτιλίας να συνεχίσει να προσφέρει αυξημένα κέρδη διακινούμενο πλέον και ως θέρμανσης.

Η αύξηση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης είχε σημαντική συμβολή στον σχεδόν διπλασιασμό της τιμής του πετρελαίου κατά τη διετία 2010-12 και σε συνδυασμό με τον υποδιπλασιασμό της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών εξώθησε μεγάλο πλήθος τους στη χρήση τζακιού και ξυλόσομπας, τους πιο ρυπογόνους τρόπους θέρμανσης (εκπομπές σωματιδίων εκατονταπλάσιες από αυτές του συνήθη λέβητα πετρελαίου), ιδίως όταν χρησιμοποιούνται «επιλήψιμα» καύσιμα (βερνικωμένα ξύλα, μελαμίνες, πλαστικά κ.ά.), στα καυσαέρια των οποίων οσμηρές ουσίες συνυπάρχουν με ακόμη και καρκινογόνες.

Για το Λεκανοπέδιο της Αθήνας, αλλά και γενικότερα για τα αστικά κέντρα της χώρας, η «αιθαλομίχλη» δεν συνιστά μόνο πρόβλημα αισθητικής λόγω οσμών, αλλά άπτεται και της δημόσιας υγείας με την προοπτική μάλιστα να επιδεινωθεί στο μέλλον, αν οι οικονομικές συνθήκες προσπέλασης των νοικοκυριών στους διάφορους τρόπους θέρμανσης παραμείνουν ίδιες.

Για την αποφυγή της επιδείνωσης της κατάστασης τον επόμενο χειμώνα λόγω της περαιτέρω αύξησης της χρήσης στερεών καυσίμων (πιθανόν βαρύτερος χειμώνας, κακή οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών, αύξηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, εξάντληση του αποθηκευμένου τον Απρίλιο του 2012 φθηνότερου πετρελαίου) οι αποφασίζοντες, ντόπιοι και αλλοδαποί, πρέπει να προσφέρουν στα χειμαζόμενα νοικοκυριά οικονομικά προσιτούς εναλλακτικούς τρόπους θέρμανσης, άσχετα από μέτρα μεσομακροπρόθεσμης εφαρμογής και απόδοσης.

Στις 3.1.2013 η υφυπουργός Υγείας έκανε λόγο για επείγον πρόβλημα δημόσιας υγείας και έκκληση προς το υπουργείο Οικονομικών για μείωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης. Δεδομένου ότι οι επιπτώσεις στην υγεία τουλάχιστον των εκατοντάδων χιλιάδων παιδιών της χώρας, που άρχισαν να εκτίθενται στην «αιθαλομίχλη», δεν είναι άμεσα ορατές, οι και τυπικά πια έμπειροι επί του προβλήματος ταγοί πρέπει να επανεξετάσουν το πολιτικά κοντόφθαλμο, περιβαλλοντικά έωλο και οικονομικά αποτυχημένο μέτρο (χειμερινή περίοδος 2012/13 συγκριτικά με αυτή του 2011/12: υποδιπλασιασμός της κατανάλωσης και μείωση των εσόδων από ΕΦΚ και ΦΠΑ κατά περίπου 180 εκατομμύρια ευρώ).

Κατά την επικείμενη εξέταση της πορείας του Μνημονίου από την τρόικα η κυβέρνηση πρέπει να θέσει το θέμα του ΕΦΚ ως άμεσου μέτρου για την αντιμετώπιση της «αιθαλομίχλης», ενός αποκλειστικά «μνημονιακού» προβλήματος.

Η επανάληψη της εικόνας του περασμένου χειμώνα δεν θα μπορεί πλέον να αποδοθεί σε άγνοια ή αιφνιδιασμό και θα εξακολουθεί να αποτελεί κυρίως πρόβλημα δημόσιας υγείας, με ό,τι αυτό σημαίνει σε επίπεδο αναζήτησης και απόδοσης ευθυνών.

dhadjidakis@yahoo.com

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Αρθρο