Έντυπη Έκδοση

Τέχνες και τεχνική

Είδα τις προάλλες στο φεστιβάλ ταινιών «Νύχτες Πρεμιέρας» ένα αξιοσημείωτο δίωρο ντοκιμαντέρ του Γιώργου Παντελεάκη με τον τίτλο «Μποξέρ». Δεν είμαι κριτικός κινηματογράφου ούτε ειδικός στο ενδιαφέρον αυτό και πανάρχαιο άθλημα.

Αν πω ότι έχω αγανακτήσει με την πληροφορία ότι η Ολυμπιακή Διεθνής Επιτροπή σχεδιάζει ή σχεδίαζε πριν τις εύλογες διαμαρτυρίες να καταργήσει το αρχαίο αυτό ελληνικό άθλημα από το πρόγραμμα των Ολυμπιακών Αγώνων, ενώ διατηρεί το γελοίο και παιδαριώδες, αγγλικής προέλευσης καλέ, πάντιγκτον (αυτό με τη ρακέτα, την μπαλίτσα με τα φτερά), δεν θα ήταν μακριά από την απόφασή μου να αφιερώσω στο μποξ, στην πυγμαχία, αυτήν την επιφυλλίδα.

ΟΠαντελεάκης πήρε το διεισδυτικό του φακό και σχεδόν μαθήτευσε με θαυμασμό αλλά και αντικειμενική υπευθυνότητα στους δύσβατους δρόμους, δόλιχους και ελικοειδείς, ενός αθλήματος που το απέδειξε με ισχυρά πρακτικά επιχειρήματα ακολουθώντας τους ταμένους ερασιτέχνες στα θλιβερά υπόγεια, υγρά και ανήλιαγα, όπου στεγάζονται οι ερασιτεχνικοί σύλλογοι της πυγμαχίας.

Τι απέδειξε από το πανάρχαιο αυτό άθλημα, που το συναντάμε σε απεικονίσεις αγγείων ακόμη και της προκλασικής εποχής, αλλά και σε θαυμάσια μπρούντζινα γλυπτά, όπως ο αριστουργηματικός Πύκτης της σχολής του Σκόπα, που εκτίθεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών;

Απέδειξε πως η πυγμαχία δεν είναι ένα απλό άθλημα ρώμης και αλκής, αλλά τέχνη με αυστηρούς κανόνες που χρειάζονται να επιστρατευτούν σπάνιες ιδιότητες όχι μόνο σωματικές, αλλά κυρίως πνευματικές και ψυχικές. Προϋπόθεση για να ανέβει κανείς στην κονίστρα, στο ρινγκ, είναι η εξαντλητική άσκηση που απαιτεί ανεξάντλητες κιβωτούς αντοχής και πλήρους ελέγχου του μυϊκού και του νευρικού συστήματος, πνευματική εγρήγορση, ψυχικό σθένος, πίστη και αυτοπεποίθηση και ικανότητα να διεισδύσεις στον ψυχισμό του αντιπάλου, ώστε να ανακαλύψεις τις αδυναμίες του, τα στερεότυπά του, την όποια πρωτοτυπία του, τις αναστολές του και τον οίστρο του.

Βλέποντας νεαρά παιδιά, εφήβους και άνδρες αλλά και τολμηρές γυναίκες να αφοσιώνονται με συγκέντρωση προσευχής στην προπόνηση και την πειθαρχία στις εντολές του προπονητή (που σχεδόν έχει στο άθλημα αυτό τη θέση ενός παντεπόπτη και τυραννικού αλλά τρυφερού θεού), είχα την ανάγκη να μεταφέρω τις εντυπώσεις μου στους καλλιτεχνικούς χώρους που κατέχω και να διατυμπανίσω ό,τι σήμερα τείνει να λησμονηθεί και στο θέατρο και στο χορό και στη μουσική και στη λογοτεχνία.

Πως αναγκαία συνθήκη προαπαιτούμενη για κάθε καλλιτεχνική ή λογοτεχνική διακονία είναι η τεχνική, πράγμα που σημαίνει ο εξαντλητικός έλεγχος όλων των ψυχοπνευματικών καταβολάδων. Ο μεγάλος δάσκαλος του θεάτρου μας, Δημήτριος Ροντήρης, μας προσγείωνε ορίζοντας τον ηθοποιό ως τον τεχνίτη που έχει πλήρη έλεγχο του μυϊκού και νευρικού συστήματος και την υποκριτική ως την τέχνη που εκφράζει ΜΟΥΣΙΚΑ τα συναισθήματα. Αρα έλεγχος των πηγών και αξιοποίηση του θεμέλιου κάθε τέχνης, του ΡΥΘΜΟΥ. Ο Πικάσο άφησε πίσω του δεκάδες επί μέρους μοτίβα και γενικά σχέδια της μνημειώδους «Γκουέρνικάς» του και ο Διονύσιος Σολωμός, όσοι έχουν μείνει άναυδοι από τα χειρόγραφά του, έγραφε, έσβηνε και ξανάγραφε από την αρχή τον ίδιο στίχο των «Ελεύθερων Πολιορκημένων». Δέκα φορές είχε γράψει το στίχο «Ανάκουστος κελαϊδισμός και λιποθυμισμένος», για να καταλήξει να τον τυπώσει με την οριστική μορφή «Ανάκουστος κιλαϊδισμός και λιποθυμισμένος».

Ετσι, με τη διαφορά ενός τόνου απέδωσε τον υπέρτατο οργασμό ενός πτερωτού όντος μες στη σκιά που φούντωσε!!

Οι πυγμάχοι που παρουσιάζει ο Παντελεάκης, αλλά και η ηθική της παιδαγωγίας των προπονητών, λειτουργούν μέσα στον αγώνα ως διαχειριστές μιας τεχνικής στρατηγικής που θυμίζει τεχνικά παίγνια, τάβλι, σκάκι, μπριτζ. Ελιγμοί, απροσδόκητα, αιφνιδιασμοί, υπαινιγμοί, προφυλάξεις, επιφυλάξεις, προσποιήσεις.

Σκέφτομαι τι άλλου είδους τεχνικά εφόδια πρέπει να διαθέτει ένας ηθοποιός για να παίξει Οιδίποδα, Αμλετ ή Γιάννη Γαβριήλ Μπόρκμαν;

* Φιλόλογος, κριτικός

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Αλφάδι και μυστρί