Έντυπη Έκδοση

ΕΠΩΝΥΜΩΣ

Υπηρέτες μιας καθεστωτικής αντίληψης...

«Ερχεται για συναυλίες στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη ο διάσημος τουρκοαιγύπτιος μουσικός Ομάρ Φαρούκ Τεκμπιλέκ. Αυτή τη φορά θα τον συνοδεύουν μια συμφωνική ορχήστρα με έλληνες μουσικούς και χορωδούς, καθώς και τούρκοι χορευτές, γύρω στα 70 άτομα επί σκηνής.

Ως εδώ όλα καλά. Ο Τεκμπιλέκ δεν είναι χθεσινός. Εχει κερδίσει με το σπαθί του μια θέση ανάμεσα στους καλύτερους δεξιοτέχνες στο νέι, στον ζουρνά, στο ούτι και στα κρουστά, στη σκηνή που οι Δυτικοί αποκαλούν, για λόγους βιομηχανίας του θεάματος, "έθνικ" ή "μουσικές του κόσμου" - νεοελληνιστί world music. Το πρόβλημα είναι ότι όλο αυτό πουλιέται με τη φράση "η μουσική των σούφι και οι περιστρεφόμενοι δερβίσηδες". Ποια μουσική των σούφι; Στην Τουρκία; Μα το φοβερό καλοκαίρι του 1993, στις 2 Ιουλίου στη Σεβάστεια, ο όχλος έβαλε φωτιά σε ξενοδοχείο όπου έκαναν συνέδριο ασίκηδες μουσικοί και διανοούμενοι των Αλεβιτών και της τουρκικής Αριστεράς. Σε αγαστή συνεργασία με το τουρκικό (παρα)κράτος 37 άνθρωποι κάηκαν ζωντανοί. Το σουνιτικό κεμαλικό "βαθύ κράτος" έκανε το έγκλημα.

Τώρα το Υπουργείο Πολιτισμού της γείτονος ζητά φαρισαϊκά από την UNESCO να αναγνωρίσει κάποιους γέροντες λαϊκούς τροβαδούρους ή κάποιους καπάτσους νεότερους "ασίκηδες", ως δήθεν "φορείς προφορικού πολιτισμού αιώνων". Και για ποιους αυθεντικούς περιστρεφόμενους δερβίσηδες μιλάμε; Το 1925 ο Κεμάλ Ατατούρκ κήρυξε όλα τα δερβίσικα τάγματα παράνομα γιατί τα θεωρούσε αναχρονιστικά και επικίνδυνα. Αυτό κράτησε μέχρι τη δεκαετία του 1950, όταν οι επίγονοί του φέρθηκαν πιο έξυπνα: τα... υιοθέτησαν! Νομιμοποίησαν ξανά τους χώρους λατρείας, δηλαδή τους δερβίσικους τεκέδες, στήριξαν και χρηματοδότησαν τους περιστρεφόμενους δερβίσηδες. Τους ευνούχισαν πνευματικά, τους έκαναν ατραξιόν για αδαείς τουρίστες, τους έστειλαν σε όλα τα διεθνή φεστιβάλ να στροβιλίζονται, να φωτογραφίζονται και να βιντεοσκοπούνται εις το διηνεκές.

Θα έρθουν και εδώ να στροβιλιστούν, άνευροι, αποκομμένοι από την ανατρεπτική, σιίτικη, μικρασιάτικη παράδοση, που θέλει τον σουφισμό και τους δερβίσηδες ένα καταπληκτικό καζάνι που βράζει από μυστικισμό, από πειθαρχία, από αγάπη για τον εαυτό και τον συνάνθρωπο, από απόπειρα ταπεινής ένωσης με το θείο μέσω της έκστασης, της ποίησης και του χορού. Με δυο λόγια είναι υπηρέτες μιας καθεστωτικής αντίληψης, ενός παντουρκισμού.

Οι παραστάσεις των περιστρεφόμενων δερβίσηδων είναι χλωμή απομίμηση των αυθεντικών "σεμά", των τελετών με το αυστηρό τυπικό που έχουν περιγράψει όλοι οι ταξιδιώτες τους τελευταίους οκτώ αιώνες.

Θα τρίζουν τα κόκαλα του Τζελαλαντίν Ρουμί (1207-1273), του πρώτου και μεγαλύτερου σούφι που έζησε ποτέ, στο μαυσωλείο του στο Ικόνιο. Η ουσία του ποιητικού, θεολογικού και διδακτικού έργου του απέχει έτη φωτός από τις κρατικές "σβούρες" που κατασκεύασε το λαϊκό κράτος της Αγκυρας».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Κύριο θέμα
Ευτυχώς, να λες...