Έντυπη Έκδοση

«Κατοικώ στο σώμα σου»

«Τα Ερωτικά» του Ρίτσου μελοποιημένα από τον Μαμαγκάκη

«Με το κόκκινο του αίματος / είμαι. / Είμαι για σένα. / Τ' όνομά σου μονάχα / πάλι και πάλι - / βαθειά ερημιά μου, / ο αρχάγγελος, / το ποιήμα. / Αλλη κατοικία δεν έχω. / Κατοικώ στο σώμα σου».

Στίχοι ερωτικοί, στίχοι του Γιάννη Ρίτσου, από «Τα Ερωτικά», που κυκλοφόρησαν το 1981 σ' ένα καλαίσθητο λεύκωμα (από τον «Κέδρο»), σχεδιασμένο από τον ίδιο τον ποιητή, με τον υπέροχο γραφικό του χαρακτήρα, δίπλα στο τυπωμένο, στολισμένα με αισθησιακά σκίτσα.

Γιατί Ρίτσος

Ενα μεγάλο μέρος από «Τα Ερωτικά» - 35 ποιήματα (19 τραγούδι, 15 απαγγελία) επέλεξε ο Νίκος Μαμαγκάκης και τα προσφέρει σ' ένα cd, με τις φωνές του Τάση Χριστογιαννόπουλου, της Λιζέτας Καλημέρη, του Ανδρέα Καρακότα και της Ναταλί Ρασούλη. Στην απαγγελία, ο ίδιος ο Μαμαγκάκης. Στα όργανα, οι Μαρία Παχνιστή (μπάσο, φλάουτο), Αντώνης Φασάρτ (πιάνο, τρομπέτα). Στο εξώφυλλο, ένας ολάνθιστος αγρός και δύο ιδεατές μορφές: του Διόνυσου και του Απόλλωνα, των πιο ερωτικών θεών. Ενα έργο που έρχεται να προστεθεί στις εκδηλώσεις για τα εκατόχρονα του ποιητή.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Μαμαγκάκης συναντιέται με τον Ρίτσο. Γνωρίστηκαν αρχές του '60, όταν ο ποιητής τού παρέδωσε και ο συνθέτης μελοποίησε την «Ερωτική Συμφωνία» (που αφιέρωσε στον Μάνο Χατζιδάκι) και «11 συν 2 Λαϊκά Τραγούδια» - μια επιλογή ποιημάτων του Ρίτσου.

Να θυμίσω ότι όλα τα έργα του Μαμαγκάκη κυκλοφορούν σε επανεκτέλεση από την «Ιδαία», τη δισκογραφική εταιρεία που δημιούργησε ο ίδιος απηυδισμένος από τις συμπεριφορές των εμπορικών εταιρειών. Ηδη κυκλοφορούν 43 cd και έπεται συνέχεια, στην οποία θ' αναφερθώ πιο κάτω.

Γιατί Ρίτσος; το ερώτημα στον συνθέτη.

«Εχω μελοποιήσει αρκετούς ποιητές, αλλά ο Ρίτσος μού βγαίνει αμέσως. Δεν είναι η ποιότητα, αλλά η φύση της ποίησής του που αφήνει περιθώρια για μελοποίηση, σε αντίθεση π.χ. με τον Σεφέρη και τον Ελύτη, που η ίδια η ποίησή τους εμπεριέχει και μουσική».

Και ακόμα:

«Από μουσικής πλευράς "Τα Ερωτικά" είναι η προέκταση της "Εαρινής Συμφωνίας". Δεν είναι δουλειά μου να κάνω φιλολογικές αποτιμήσεις, απλά είναι για μένα τα πιο βαθιά, ανθρώπινα, ερωτικά ποιήματα που έχουν γραφτεί ποτέ. Υποφώσκει η ζέστα των λαϊκών ερωτικών τραγουδιών αλλά συγχρόνως αποπνέουν και ένα άρωμα μιας υψηλής ποίησης».

Νέες εκδόσεις

Αναφέρθηκα πιο πάνω στα 34 cd που έχει επανεκδώσει ο Μαμαγκάκης. Αλλά ιδού τι πρόκειται ν' ακολουθήσει:

*«Οπερα Σκιών», σε λιμπρέτο Νάσου Θεοφίλου (πρωτοπαρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών το 1997).

*«Ερωφίλη», όπερα (πρωτοπαρουσιάστηκε στο Ηρώδειο το 2006).

*«Ερωτόκριτος», μελόδραμα με μεγάλη ορχήστρα, με τη Σαβίνα Γιαννάτου και τον Τάση Χριστογιαννόπουλο.

*«Ορατόριο Κρήτης», με μεγάλη ορχήστρα.

*«Κρητικός πόλεμος», του Μαρίνου Τζάνες Μπουνιαλή.

*«Το τραγούδι του Δασκαλογιάννη», ανακατασκευασμένο.

*«Το τραγούδι του Ιμπραήμ Αγά Αλιδάκη», λαϊκό έπος ανώνυμου ποιητή, εφάμιλλου, κατά τον συνθέτη, του Κορνάρου.

*«Ομήρου Οδύσσεια», μονόδραμα.

*«Οδύσσεια» του Καζαντζάκη.

*«Τα Κοντσέρτα», με αβάν γκαρντ μουσικές.

*«Τραγούδια», σε ποίηση Κωστή Φραγκούλη (Ανταίου).

Και έπεται συνέχεια... Γίνεται πάντως σαφές ότι τα περισσότερα έργα του εκπορεύονται από την ιδιαίτερή του πατρίδα, τη βρυσομάνα Κρήτη.

Η ενσυνείδητη σχέση και η δουλειά που έχει κάνει ο Μαμαγκάκης πάνω στο ρεμπέτικο τραγούδι (στα cd που έχει κάνει ήδη περιλαμβάνεται και η πρόσφατη δουλειά του πάνω σε γνωστά ρεμπέτικα - με φωνή και άνευ) τον έχουν οδηγήσει στον σχεδιασμό ενός μελοποιημένου θεατρικού έργου, μιας λαϊκής όπερας, βασισμένης εξ ολοκλήρου στο ρεμπέτικο. Αναζητώντας ένα ανάλογο λιμπρέτο έχει σκεφτεί, μεταξύ άλλων, το γνωστό θεατρικό έργο «Η αυλή των θαυμάτων» του Ιάκωβου Καμπανέλλη και το χιουμοριστικό ανάγνωσμα του Νίκου Τσιφόρου «Τα παιδιά της πιάτσας». Η μουσική και τα τραγούδια θα είναι καινούργια, διευκρινίζει, γιατί θεωρεί παρακμιακό ν' αναμασάει ό,τι έχει κάνει.

Και κάτι ακόμα. Στις 31 Ιουλίου ο Δήμος Σητείας, γενέτειρα του Βιτσέντζου Κορνάρου, οργανώνει παγκόσμιο συνέδριο με τίτλο «Ο κόσμος του Ερωτόκριτου και ο Ερωτόκριτος στον κόσμο», όπου θα παρουσιαστεί και ο κατά Μαμαγκάκη «Ερωτόκριτος», με ορχήστρα κι ερμηνευτές τη Σαβίνα Γιαννάτου και τον Τάση Χριστογιαννόπουλο. Το έργο θα παρουσιαστεί στο φρούριο της πόλης, στην εκδοχή που είχε πρωτοπαρουσιαστεί πριν από 25 χρόνια (το 1984) στον ίδιο χώρο (και επανελήφθη σε τρεις παραστάσεις στη Ρωμαϊκή Αγορά, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Αθήνας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης -της πρώτης- επί Μελίνας). Κάτι που ο συνθέτης θεωρεί άκρως τιμητικό για τον ίδιο. *

Ετσι κι Αλλιώς

Και δεύτερος καταπέλτης, μετά τη διακήρυξη 220 διεθνών ακαδημαϊκών, ιστορικών και άλλων επιστημόνων, κατά Σκοπιανών, που πασχίζουν να υπάρξουν κλέβοντας ένα ξένο παρελθόν.

Αυτή τη φορά, από τον Stephen G. Miller, επίτιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου του Μπέρκλεϊ, ο οποίος απαντώντας σε «Γράμμα από τη Μακεδονία», που δημοσιεύθηκε στο αμερικανικό περιοδικό «Archeology», χαρακτηρίζει τεκμηριωμένα Παίονες τους αυτοπροσδιοριζόμενους ως Μακεδόνες, και την περιοχή τους Παιονία (κάτι ανάλογο έχει υποστηρίξει προ καιρού και η δική μας Ακαδημία Αθηνών). Παράλληλα στιγματίζει τις επεκτατικές τους βλέψεις. Μόνο που δεν βλέπω να αξιοποιούνται από ελληνικής πλευράς.

***

Αντε να τελειώνουμε μ' αυτές τις εξωφεστιβαλικές εκδηλώσεις στο Ηρώδειο. Και γιατί το μνημείο καταταλαιπωρείται, αλλά και γιατί δεν μπορεί να λειτουργεί ως η Πηγή της Κανάθου, όπως έλεγε και ο αείμνηστος Μινωτής. Ασε που ζορίζονται να εμφανιστούν ως κάτι άλλο από αυτό που είναι, με κίνδυνο να μην αναγνωρίζονται από τους οπαδούς τους.

Μια ακόμη απώλεια στο θανατικό -αλλοδαπό και ημεδαπό- των τελευταίων ημερών. Πάει πρόωρα και ο παλιόφιλος Λάκης Καραλής, καλλιτέχνης ταλαντούχος (συν πολιτικοποιημένος), με επιλογές ποιοτικές, που συχνά τον έφερναν σε αντίθεση με κατεστημένα και αετονύχηδες, ενώ παράλληλα τον υποχρέωναν να κάνει τον επιχειρηματία, βάζοντας σε δοκιμασία τις ευαισθησίες και τις αντοχές του. Δεν θέλει και πολλά η παλιοαρρώστια που τον χτύπησε.

Σε προηγούμενο σημείωμα παραπλεύρως αναφερόμουν σε cd που κυκλοφορούν με απαγγελίες-αναγνώσεις ποιημάτων του Κ.Π. Καβάφη. Ιδού που τις ημέρες αυτές κυκλοφορεί ένα ακόμη, τριπλό αυτό, αφού περιλαμβάνει το σύνολο των ποιημάτων του Αλεξανδρινού. Απαγγελέας-αναγνώστης ο δοκιμασμένος ηθοποιός Χρήστος Τσάγκας. Συνοδεύει μουσική του Φίλιππου Περιστέρη - και προφανώς του αξίζει μια εκτενέστερη αναφορά. (Διατίθεται, για την ώρα, από το βιβλιοπωλείο «Οδός Πανός», Διδότου 39, τηλ. 210-3616782).

ΣΗΜ. Μάικλ Τζάκσον: Ο θάνατός του - η ζωή τους

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Διαχρονικά