Έντυπη Έκδοση

Η μελαγχολία του αυτονόητου

Από την ώρα που η πλειονότητα συμφώνησε και επαναπαύθηκε στο μέγα αξίωμα κορυφαίου τηλεοπτικού διασκεδαστή, πως την Ιστορία τη διδάσκουν οι γιαγιάδες, τότε ένας υπουργός Πολιτισμού και ένας διευθυντής Μουσείου είναι υποχρεωμένοι να υποταχθούν στις απαιτήσεις των παπάδων και να λογοκρίνουν το φιλμ που υπογράφει ο Κώστας Γαβράς για το νέο Μουσείο της Ακρόπολης.

Γιατί η Ιστορία των γιαγιάδων λέει ότι Ορθόδοξος χριστιανισμός και αρχαία Ελλάδα είναι μια διαρκής και ενιαία πολιτιστική, φυλετική, χωροταξική ενότητα, που δεν έχει διαρραγεί μες στους αιώνες και διατηρεί ώς τις μέρες μας το δοξασμένο DNA των Ελλήνων. Ο Γεώργιος της χούντας είχε υμνήσει αυτήν την ενότητα με το «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών».

Το ζήτημα δεν είναι να επικαλεστούμε την επιστήμη της Ιστορίας και να υπενθυμίσουμε την εχθρότητα και την αντιπαλότητα δύο πολιτισμών που αναπτύχθηκαν στα χώματα αυτής της χώρας. Το ζήτημα είναι πως, πρόσφατα τουλάχιστον, από τον καιρό δηλαδή, των νέων Μακεδονομάχων, ώς την απόσυρση του σχολικού βιβλίου Ιστορίας, η ελληνική κοινωνία επανέρχεται στην εθνικιστική της ανασφάλεια. Οποιαδήποτε προσπάθεια γίνεται για να απαλλαγούμε απ' αυτήν βρίσκεται αντιμέτωπη με τη δαιμονολογία του πάντα αδικημένου και αιώνια περιούσιου λαού. Φαίνεται σαν η εθνική αυτογνωσία να απειλεί την εθνική αυταρέσκεια.

Σ' αυτόν το νέο σκοταδισμό υπάρχουν, βέβαια, αντιδράσεις, που είναι απόλυτα πειστικές και τεκμηριωμένες. Με αφορμή τη νέα υπόθεση με το φιλμ του Γαβρά, πάλι οι γνωστοί προσπάθησαν να μιλήσουν με τη γλώσσα της λογικής και της ιστορικής γνώσης. Οι προσπάθειές τους είναι αξιέπαινες, αλλά επαναφέρουν μια διαδικασία που φαίνεται πως είναι το βαθύ πηγάδι της σύγχρονης Ελλάδας: διεκδικούν το αυτονόητο.

Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης ξεκίνησε την ιστορική του διαδρομή με υπονομευμένη την αξιοπρέπειά του. Ο υπουργός Πολιτισμού θεώρησε πως η παγκόσμια επικοινωνία επιτυγχάνεται, όταν ο ίδιος υποδύεται τον ξεναγό σε έναν, σπουδαίο και διάσημο κατά τα άλλα, σταρ του Χόλιγουντ. Ο επικοινωνιακός κυνισμός είναι για ορισμένους μεγαλύτερης αξίας από την αξιοπρέπεια μιας χώρας, που μοιράζεται με όλο τον κόσμο κορυφαίες εκδοχές του ανθρώπινου πολιτισμού. Οταν όμως ένας εξίσου σημαντικός και διάσημος συμπατριώτης μας, ο Κώστας Γαβράς, δέχθηκε πυρά φανατικών, γιατί στο ταινιάκι του αποτύπωσε ένα ιστορικά τεκμηριωμένο αγκάθι, ανάμεσα στα τόσα αγκάθια που έχουν οι ιστορικές διαδρομές όλων των λαών και όλων των χωρών, ο κύριος υπουργός έγινε ένας πανικόβλητος λογοκριτής. Ξέχασε τις διεθνείς δημόσιες σχέσεις και εγκατέλειψε στην παγκόσμια χλεύη τη χώρα του. Παρέα του και ο διευθυντής του Μουσείου. Κι αν ο πρώτος πολιτικός, με μικροπολιτική ιδιοτέλεια εσωτερικής κατανάλωσης πράττει, ο δεύτερος γιατί τον ακολουθεί;

Φαίνεται πως στη σημερινή Ελλάδα των πολιτικών και των διευθυντών, η έννοια του αυτονόητου υπόκειται σε ποικίλες προκρούστειες λύσεις. Αρκεί μια διαμαρτυρία κύκλων που, έτσι κι αλλιώς, έχουν μια δυσκολία να δουν πέρα από τη μύτη τους και να δείξουν μια κάποια ανοχή σε απόψεις που παρεκκλίνουν από τις δικές τους βεβαιότητες, για να αποσυρθεί αμέσως ένας πίνακας ή να αφαιρεθούν ενοχλητικές σκηνές από μια ταινία. Και δεν είναι μόνον αυτά τα παραδείγματα. Βιβλία, όπως της Σωτηροπούλου, της Γαλανάκη και άλλων, επειδή δεν ταίριαζαν στην τρέχουσα υφολογική και θεματική ηθικολογία, οδηγήθηκαν στα δικαστήρια.

Αυτού του είδους τα ατοπήματα δείχνουν μια τυφλή υποταγή στη συνηθισμένη και πάντα υμνητική για το γένος των Ελλήνων εκδοχή της Ιστορίας. Είναι η ασφαλέστερη οδός για να αναπτυχθούν τα ποικίλα μπουμπούκια ενός τυφλού σοβινισμού, που στις μέρες μας αρχίζουν να αναπτύσσουν μια ιδιότυπη ηγεμονία. Αλλά η ωριμότητα και η αξιοσύνη ενός τόπου κι ενός λαού δεν κρίνονται από τον σεβασμό στις μυθολογίες -όχι ιστορίες-των γιαγιάδων, αλλά από τη γενναιότητα να αποδεχθούν ότι η διαδρομή τους εμπεριέχει και λάθη.

Η υπεράσπιση τέτοιων αυτονόητων είναι αναγκαία συνθήκη. Αλλά η διαρκής στασιμότητα, που εκ των πραγμάτων επιβάλλεται από αυτές τις αντιδράσεις, δεν προκαλεί μια αφόρητη μελαγχολία;

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Εν-στάσεις