Έντυπη Έκδοση

Αντιπολιτευτικές υποσχέσεις και κυβερνητικοί εφιάλτες

Από τι κινδυνεύει περισσότερο μια κυβέρνηση; Από αυτά που έλεγε το κυβερνών κόμμα όταν ήταν στην αντιπολίτευση. Το παράδειγμα της κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, που κατέρρευσε σαν χάρτινος πύργος στα πεντέμισι χρόνια (εδώ που τα λέμε και πολύ άντεξε), θα έπρεπε να αποτελέσει οδηγό και για τη σημερινή και για κάθε μελλοντική κυβέρνηση.

Το τρίπτυχο στο οποίο στηρίχτηκε η απελθούσα κυβέρνηση ήταν: μεγάλες υποσχέσεις - ηθικολογία - προπαγάνδα. Ως συνήθως, οι μεγάλες υποσχέσεις είναι χωρίς αντίκρισμα. Δεν στηρίζονται σε μελέτη της πραγματικής κατάστασης και γι' αυτό σπανίως γίνονται πράξη. Η ηθικολογία δεν μπορεί να αποτελέσει στέρεο υπόβαθρο για την άσκηση πολιτικής αν δεν συνοδεύεται από τη λήψη πρακτικών μέτρων, που θα δυσκολεύουν την «ανήθικη» διακυβέρνηση. Και η προπαγάνδα δεν μπορεί να υποστηρίξει για μεγάλο χρονικό διάστημα την άσκηση μιας πολιτικής, η οποία είναι στον αντίποδα αυτής που (προσπαθούν να την κάνουν να) φαίνεται.

Στην προχθεσινή συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου ο Γιώργος Παπανδρέου είπε: «Πριν από τις εκλογές γνωρίζαμε και είπαμε ξεκάθαρα τις δυσκολίες στους Ελληνες πολίτες». Πόσο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ο ισχυρισμός αυτός; Πρέπει να είμαστε δίκαιοι. Στην προεκλογική περίοδο το ΠΑΣΟΚ ήταν συγκρατημένο, τα στελέχη του πρόσεχαν τα λόγια τους. Βέβαια, και υποσχέσεις έδωσαν, και κάποιες κουβέντες παραπάνω είπαν, αλλά αυτά εντάσσονται στον συνήθη τρόπο τού πολιτεύεσθαι στην Ελλάδα. Φρόντιζαν, πάντως, να κρατάνε και καμιά πισινή, λέγοντας την κλασική φράση «γνωρίζουμε ότι η κατάσταση που θα παραλάβουμε θα είναι δύσκολη».

Το κακό είχε γίνει σε προγενέστερα στάδια. Τότε που το ΠΑΣΟΚ βρισκόταν στη φάση της άσκησης οξύτατης αντιπολίτευσης και δεν δίσταζε να υιοθετεί ακόμη και εξωπραγματικά αιτήματα. Κι ας υπήρχαν από τότε κάποιοι προνοητικοί που τους έλεγαν ότι και ο Καραμανλής κάτι τέτοιες υποσχέσεις έδινε όταν ήταν στην αντιπολίτευση και τις «ξέχασε» όταν ήρθε στην κυβέρνηση. Τώρα τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που έγιναν υπουργοί βλέπουν, για παράδειγμα, ότι δεν χρειαζόταν να υπόσχονται πως το Δημόσιο θα ξαναγοράσει τον ΟΤΕ από τους Γερμανούς και την Ολυμπιακή από τον Βγενόπουλο και θα διώξει τους Κινέζους από το λιμάνι του Πειραιά. Διότι τέτοιες υποσχέσεις ακούγονται ευχάριστα όταν κάνεις αντιπολίτευση, αλλά μπορεί να σου γυρίσουν μπούμερανγκ όταν έρθεις στην κυβέρνηση και δεν μπορέσεις να τις υλοποιήσεις. Αλλωστε, ήταν υποσχέσεις αχρείαστες. Είναι από τα πράγματα που δεν πρέπει να λέγονται αλλά να γίνονται, αν υπάρχει η πολιτική βούληση και το επιτρέπει η οικονομική πραγματικότητα.

Οπως είπε, πάλι προχθές στο υπουργικό συμβούλιο, ο Γιώργος Παπανδρέου, η νέα κυβέρνηση ψηφίστηκε μεταξύ άλλων και για «να σώσει την οικονομία από τη χρεοκοπία». Βαριά η λέξη και γίνεται ακόμη βαρύτερη όταν ακούγεται από τα πλέον υπεύθυνα χείλη. Γιατί έχει, αρνητικό οπωσδήποτε, αντίκτυπο στις περίφημες αγορές και στους δανειστές της χώρας. Ομως, η βαριά αυτή λέξη περιγράφει την κατάσταση των οικονομικών του κράτους με ακρίβεια. Δεν πρέπει να υπάρχουν ψευδαισθήσεις: η χώρα βρίσκεται σε κατάσταση ημι-πτώχευσης και η αντιστροφή αυτής της πορείας δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Εύκολος δρόμος είναι μόνο ο συνεχής δανεισμός, αλλά είναι και ολισθηρός. Δεν ξέρουμε αν ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου βλέπει τα βράδια εφιάλτες, αλλά η προσπάθειά του θα καταλήξει σε εφιάλτη αν δεν καταφέρει να κάνει πράξη το πρώτο σκέλος της πρωθυπουργικής παραίνεσης: «Να νοικοκυρέψουμε το κράτος».

Δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Με όποιο πολιτικό κόστος, αυτό το νοικοκύρεμα πρέπει να αρχίσει και να ολοκληρωθεί. Ενδεχόμενη αποτυχία θα ακυρώσει το εκλογικό αποτέλεσμα της 4ης Οκτωβρίου. Αλλά αυτό είναι το λιγότερο. Θα έχει καταστροφικές συνέπειες για τις επόμενες γενιές. Και γι' αυτό τέτοια αποτυχία θα είναι ασυγχώρητη.

Στο στόχαστρο εξαρχής

Η νέα κυβέρνηση δέχτηκε, σχεδόν από την πρώτη μέρα της δράσης της, πολλές επικρίσεις σχεδόν από το σύνολο των μέσων ενημέρωσης για διάφορες επιλογές της, από τις πιο ανώδυνες ώς τις πιο σοβαρές. Κατά τούτο η περίπτωσή της διαφέρει σχεδόν απ' όλες τις προηγούμενες, οι οποίες είχαν σημαντική περίοδο χάριτος και θερμή υποστήριξη στην αρχή της θητείας τους. Προσπερνώντας τις αναμενόμενες υπερβολές (κάποιοι είναι έτοιμοι να κατηγορήσουν τον Παπανδρέου ακόμη και για την... πανδημία της γρίπης -αν έρθει), η νέα κυβέρνηση μπορεί να αποκτήσει εξαρχής ένα πλεονέκτημα: να ξέρει ότι σχεδόν όλοι την περιμένουν στη γωνία και να είναι προσεκτική.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Στη στήλη
Δυο ματιές την εβδομάδα