Έντυπη Έκδοση

Τα σκηνικά παιχνίδια του Λόρκα

Θα μπορούσε να βεβαιώσει κανείς ότι ο Λόρκα είναι Ελληνας. Γεννήθηκε το 1948, στο Θέατρο Τέχνης, με γεννήτορες τους Ν. Γκάτσο, Κ. Κουν, Μ. Χατζιδάκι, κι έκτοτε μένει κάπου στη γειτονιά μας.

Εκτός από την πετυχημένη μελοποίηση πολλών ποιημάτων του από έλληνες συνθέτες και τις μεταφράσεις όλων των ποιητικών του συλλογών, τον γνωρίζουμε και από τα θεατρικά του έργα. Ποιος δεν ξέρει τον Ματωμένο γάμο, τη Γέρμα και Το σπίτι της Μπερνάρντα Αλμπα; - για ν' αναφερθώ στα πιο πολυπαιγμένα.

Ο Λόρκα όμως δεν έγραψε μόνο δράματα και ιλαροτραγωδίες για μεγάλους, η αγάπη του για τη θεατρική ψευδαίσθηση που γεννήθηκε από την παιδική του ηλικία τον ώθησε να γράψει έργα και για μικρά παιδιά και κυρίως για το κουκλοθέατρο. Εργα που είναι ίσως λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό και τα οποία μπορούν να παίζονται από μικρούς και μεγάλους, μιας και ο στόχος τους είναι να τέρψουν και να νουθετήσουν σε όποια ηλικία.

Ο ίδιος ο ποιητής αποκαλούσε τα έργα αυτά «φάρσες», επειδή συνέδεαν το λαϊκό και αυθόρμητο θέαμα της κομέντια ντελ άρτε με την υψηλή ποιητική τέχνη, χαρακτηριστικά που εντοπίζονται και στα μεγάλα του θεατρικά έργα. Εδώ συναντάμε την αθωότητα, τη φαντασία και την ευαισθησία να γίνονται η αφορμή για στοχασμό και κριτική παρατήρηση προκαλώντας το γέλιο και την αυτοενδοσκόπηση κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να μην καταλήγουν ποτέ σε στείρο διδακτισμό και απαισιοδοξία.

Ενα από τα μικρά αυτά σκηνικά του ποιήματα είναι και το θεατρικό Οι φασουλήδες του Κατσιπόρα, μια ιλαροτραγωδία του Δον Κριστομπάλ και της Δόνιας Ροζίτα. Ο Λόρκα συμπεριελάμβανε το έργο στη λεγόμενη Τριλογία του Δον Κριστομπίτα από το όνομα του ήρωά του. Δηλαδή την κλασική φιγούρα του γέρου, άσχημου και πλούσιου που συμπεριφέρεται με αφέλεια. Δεν καταλαβαίνει ότι τα πλούτη δεν φέρνουν την ευτυχία ούτε την ομορφιά και γι' αυτό τελικά η ίδια η ζωή τον τιμωρεί. Στην ίδια κατηγορία ανήκει και το πολύ γνωστό μας μονόπρακτο Περλιμπλίν και Μπελίσα.

Ο Κριστομπίτα και οι φασουλήδες του, που μας πρωτογνώρισε σε μετάφρασή της η Ιουλία Ιατρίδη και συμπεριλαμβάνεται, μαζί με Τα μάγια της πεταλούδας, σ' ένα βιβλίο θεατρικών έργων του Λόρκα στην κλασική πλέον σειρά «Παγκόσμιο Θέατρο» των εκδόσεων Δωδώνη, παίζεται από τον περασμένο Οκτώβριο στο «Γυάλινο Μουσικό Θέατρο», με τον γενικό τίτλο Φασουλήδες. Είναι ένα θέαμα που λέει ότι στοχεύει στο παιδικό κοινό, αλλά μην το πιστέψετε, γιατί κατακτά και τους απαιτητικούς μεγάλους.

Θυμάμαι πάντα την παλαιότερη ερμηνεία του έργου σε μια παράσταση-σταθμό, υπό τη διδασκαλία της Λυδίας Κονιόρδου. Εκεί η υποκριτική, ο αυτοσχεδιασμός, οι κούκλες και η σκηνική μουσική με ελληνικά παραδοσιακά όργανα γεννούσαν μια μοναδική σκηνική ευφορία και συνέδεαν γι' άλλη μια φορά την ελληνική παράδοση με την ισπανική ιδιοσυγκρασία του ποιητή, αποφεύγοντας κάθε στοιχείο φολκλορισμού και ηθογραφίας. Πίστευα ότι η παράσταση αυτή ήταν η ιδανική και ότι κάθε άλλη θα ερχόταν δεύτερη και θα έπρεπε να συγκρίνεται με αυτήν της Κονιόρδου.

Κι όμως, να που η νέα δροσερή ματιά του έμπειρου ηθοποιού και χορογράφου Σίμωνα Πάτροκλου, στο «Γυάλινο Μουσικό Θέατρο», με το ίδιο έργο μάς απογειώνει ξανά. Χάρη σε έναν ευέλικτο δεκαμελή θίασο η σκηνή γεμίζει με ακροβατικά, μουσική, τραγούδια, χορό και λόγο, ώσπου μαζί με τη σκηνή γεμίζει και η ψυχή μας.

Οι ηθοποιοί: Αλ. Βρώνης, Κ. Ιωακειμίδης, Αθ. Σουλίδου, Φλ. Νεάγκου, Θ. Κουβούσης, Δ. Μισαηλίδης, Α. Παπαηλίας, Δ. Μαργαρίτης, Μ. Σαμαράς, και Ελ. Τσαγκαράκη, ερμηνεύοντας τόσο στην πρόζα όσο και στο τραγούδι, αποδεικνύουν το ταλέντο τους, μετατρέποντας ακόμη και τη σκηνική σιωπή σε στιγμή δράσης· ισορροπούν έτσι ανάμεσα στο λόγιο θέατρο και στο λαϊκό θέαμα.

Η διδασκαλία στον λόγο και στη χορογραφία έγινε από τον Σ. Πάτροκλο, με τη συνεργασία του Κων/νου Ιωακειμίδη στο κείμενο, και της Ελβίρας Μπαρτζώκα στην κινησιολογία. Τα λιτά και λειτουργικά σκηνικά και κοστούμια της Χρύσας Δαπόντε, οι υποβλητικοί φωτισμοί του Αργύρη Καλοπίτα και τέλος, η υπέροχη μουσική του Δημ. Παπαδημητρίου μάς αποκαλύπτουν ότι όταν ένα θεατρικό σχήμα υποστηρίζει με αγάπη και μεράκι ένα ωραίο θεατρικό έργο, μπορούν και οι θεατές να αφεθούν και να το απολαύσουν σαν να είναι όλοι μαζί ένας.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Ενα συνταρακτικό βιβλίο του Ταγκόρ
Βύθισμα αυτογνωσίας
Υπέροχος θησαυρός δύναμης
Οι πληθωρικοί δαίμονες
Η σουρεαλιστική μπόμπα
Υπάρχει φιλόσοφος Αλαίν Μπαντιού;
Το Σύμπαν σε μινιατούρα
Ο Μίνως Βολανάκης των λόγων και των πράξεων
Εννέα μήνες από τη ζωή μιας γυναίκας
Στιγμές από την ιστορία της Αριστεράς
Τρεις όψεις του κωμικού
Ενα γλοιώδες ανθρωπάκι της «κοινής γνώμης»
Ο διπλός ψυχισμός της εφηβείας
Από τις 4:00 στις 6:00
Ο Ηλιος λάμπει και στη μουσική
Syd Barrett
Άλλες ειδήσεις
Κάθε τέλος είναι μια δικαιοσύνη
Τα σκηνικά παιχνίδια του Λόρκα
Ενα μικρό ελάττωμα
Από την ποίηση και την κατάσταση*