Έντυπη Έκδοση

Μεσόγειος του πάθους και της πολυπολιτισμικότητας

Ομάδα Χορού Μαγκί Μαρέν, «Nocturnes»

* Σύλληψη - σκηνοθεσία: Μαγκί Μαρέν - Ντενί Μαριότ

Φεστιβάλ Αθηνών - Πειραιώς 260-Χώρος Η

Ομάδα Χορού Μαγκί Μαρέν, «Nocturnes» Ομάδα Χορού Μαγκί Μαρέν, «Nocturnes» Στα τριάντα πλέον χρόνια χορογραφικής πορείας της, η μεγάλη κυρία του γαλλικού χορού Μαγκί Μαρέν δεν διστάζει να ανατρέπει τα δικά της δεδομένα και χορογραφικές κατακτήσεις, προτείνοντας νέες λύσεις, ήδη με την αιρετική «Σταχτοπούτα» της σε μουσική Προκόφιεφ, δύο δεκαετίες πριν, μέχρι τις πρόσφατες παραγωγές της. Τολμώντας σήμερα να ακυρώνει τον ορίζοντα αναμονής των θεατών, που, σπεύδοντας σε χορευτική παράσταση του Φεστιβάλ, το μόνο που δεν είδαν ήταν χορός. Με αποτέλεσμα ένα αρχικά μουδιασμένο χειροκρότημα, που εντάθηκε για λίγο από τους πλέον πιστούς και μόνο.

Πράγματι, τα «Νυχτερινά» της, που δημιούργησε με τη συνεργασία του τακτικού μουσικού της Ντενί Μαριότ, συνίστανται σε ένα ηχητικό περιβάλλον (του Antoine Garry), έναν ηχητικό βόμβο που εξέπεμπαν τα δύο τοποθετημένα στις άκρες της σκηνής πικάπ και που μεσολαβούσε ανάμεσα στις δράσεις, στην ημιφωτισμένη σκηνή που τέμνεται με διαγώνιες, ως επί το πλείστον, φωτιστικές λωρίδες, όπου λαμβάνει χώρα η δράση, και σε σιωπηρές ή με λόγο σύντομες σκηνές, στιγμιότυπα που συλλαμβάνονται in media res, χωρίς συνέχεια ή την όποια εξέλιξη. Στιγμιότυπα ενός ευρέος (δυτικών υποδηλώσεων) χώρου, όπου καθημερινές στιγμές Δυτικοευρωπαίων -συχνά ασήμαντες όσο η αλλαγή μιας λάμπας ή η συζήτηση για το χρώμα ενός κραγιόν- εναλλάσσονται με σκηνές ξένων, μεταναστών, ήπιες, νοσταλγικές ή έντονες, εχθρικές. Ενας τσακωμός στο δρόμο, μια μετανάστρια πόρνη, μια διπλωμένη σε σελοφάν κούκλα με παραδοσιακή φορεσιά, συχνότερη όλων η νοσταλγική ενατένιση φωτογραφιών από το μετανάστη της οικογένειας που έμεινε πίσω.

Γαλλικά, αγγλικά, γερμανικά παραχωρούν το άκουσμά τους σε ισπανικά, ιταλικά, ελληνικά και αραβικά, όλα αμετάφραστα. Εξάλλου κάποια ακούγονται ως ψίθυροι, χαμηλότονα, κάποια ως υποψίες διαλόγων, ενώ άλλες στιγμές συνιστούν στίχους κάποιου τραγουδιού. Σε όλες τις περιπτώσεις, η πολυγλωσσία αποκτά την αξία ενός εναλλακτικού τού τεχνικά παραγόμενου ηχητικού σύμπαντος, μια ηχολαλιά χωρίς νόημα άλλο από εκείνο της μουσικότητας που δημιουργείται μέσω του ακούσματος των διαφορετικών γλωσσών και, ίσως, του νοήματος που παράγεται από τους γλωσσικούς επιτονισμούς. Το μεταναστευτικό κύμα των μεσογειακών λαών βορειότερα χαράσσει το ηχητικό του στίγμα στις χώρες υποδοχής, εμπλουτίζοντας με νέα, ακατανόητα συχνά, ακούσματα και το δικό τους ιδιαίτερο φορτίο.

Η Μαρέν, επομένως, χορογραφεί εδώ τους ήχους που παράγουν τα σώματα των διαφορετικής εθνικότητας περφόρμερ της (Ισπανός, Τυνήσιος, Ιταλός, Ελληνίδα, κ.ά.), αυτό που, εν τέλει, σε μια παγκοσμιοποιημένη εποχή διατηρεί την ουσιαστική ιδιαιτερότητα της κάθε εθνικότητας: τον ήχο της γλώσσας της. Ταυτόχρονα, στο ημίφως που σκιάζει τις μορφές, καθιστώντας δυσδιάκριτα τα εθνοτικά χαρακτηριστικά τους, αυτός ο ήχος σημαίνει την πολυμορφία, τους διαφορετικούς πολιτισμούς που διασταυρώνονται ισότιμα στο χώρο της σκηνής. Η Μαρέν μοιάζει να λέει «αφουγκραστείτε τους ήχους και τον πλούτο τους». Γι' αυτό και εξασκεί στην αρχή το κοινό της, μέσα από σιωπηλές δράσεις, στο άκουσμα ενός μπισκότου που σπάζει στο στόμα, μιας λάμπας που βιδώνει κάποιος ή στο βίαιο ήχο που κάνουν κάμποσες πέτρες καθώς κάποιος τις πετάει με δύναμη στη σκηνή.

Μια παράσταση που συνδιαλέγεται περισσότερο με σύγχρονες θεωρητικές αναζητήσεις πάνω στην έννοια του «άλλου» και την παρέμβασή του στο χώρο, όπως και την προσέγγιση της γλώσσας πέρα από τον παραδοσιακό ρόλο της να σημαίνει, αλλά ως σωματικού ηχητικού παράγωγου, δηλαδή ως καθαρά υλική μορφή με καθορισμένη ταυτότητα. Μια ιδιάζουσα παράσταση που υπερβαίνει το χαρακτηρισμό της ως χοροθεάτρου, αλλά, για ακόμη μια φορά, αποδεικνύεται ότι το σύγχρονο χοροθέατρο έχει οριστικά αποφασίσει να διαρρήξει τα ήδη αμφισβητούμενα όριά του ως είδος χορού.

Cie Mpta, «Ali» & «Nous sommes pareils...»

* Σύλληψη: Ματιρέν Μπολζ, Χέντι & Αλι Ταμπέτ

Φεστιβάλ Αθηνών - Πειραιώς 260 - Χώρος Η

Cie Mpta, «Ali» & «Nous sommes pareils...» Cie Mpta, «Ali» & «Nous sommes pareils...» Οι με τυνησιακή καταγωγή και εκ Βελγίου ορμώμενοι αδελφοί Ταμπέτ φέρουν στην παραγωγή τους το μεσογειακό πάθος, που εντείνεται από τη συνοδεία ζωντανά επί σκηνής τεσσάρων Ελλήνων και Τυνήσιων μουσικών, οι οποίοι παντρεύουν ήχους του ρεμπέτικου με μουσικές της Ανατολής. Το γεγονός του ακρωτηριασμένου ποδιού του Χέντι Ταμπέτ γίνεται η αφορμή να δημιουργηθούν πλείστες όσες εκδοχές υβριδικότητας σε συνδυασμό με το συν-δημιουργό και συν-χορευτή του πρώτου κομματιού, Ματιρέν Μπολζ: με ή χωρίς πατερίτσες, οι δύο χορευτές μπλέκουν τα σώματά τους σε περίτεχνα σχήματα όπου τα άκρα του ενός υποκαθιστούν τα άκρα του άλλου, ή σχηματίζουν μορφές με τρία πόδια και τέσσερα χέρια, κ.ο.κ. Ολα αυτά μέσα από μια περιορισμένης φαντασίας χορογραφία, με έμφαση σε στοιχεία και επιδεξιότητες τσίρκου. Ωστόσο υπάρχει μια ιδιαίτερη χορογραφική σχέση μεταξύ των δύο ανδρών που σπάνια συναντάς σε δυτικές χορογραφίες: μια σχέση αντρικής τρυφερότητας που, ως χορογραφικό χαρακτηριστικό, νομίζω ότι δίνει το ιδιαίτερο μεσογειακό στίγμα της παράστασης.

Η δεύτερη χορογραφία επιτελείται από τα δύο αδέρφια Αλι και Χέντι μαζί με την Αρτέμιδα Σταυρίδη και είναι εμφανώς εμπνευσμένη από τον λορκικό «Ματωμένο Γάμο». Και εδώ, ωστόσο, τις σχέσεις αντρικής αντιπαλότητας διακόπτουν χειρονομίες φιλικότητας, ενώ επαναλαμβάνονται μοτίβα της σύνθεσης των τριών ποδιών του εισβολέα «εραστή» Χέντι σε συνδυασμό με τη «νύφη» Αρτέμιδα. Η ζωντανή μουσική και το εναλλασσόμενο σε ελληνικά και αραβικά τραγούδι κρατά την παράσταση σε ένταση και ρυθμό, χωρίς να λείπουν οι επαναλήψεις. Μια ενδιαφέρουσα παράσταση κυρίως για το μεσογειακό ταμπεραμέντο της και τους παραδοσιακούς ήχους που αποδεικνύουν ότι μπορούν να συνθέσουν μοντέρνο χορό.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική θεάτρου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Η βυζαντινή τέχνη είναι σουρεαλιστική
40 χρόνια αφανής εργάτης των εικαστικών
Ντοκιμαντέρ
Είκοσι τέσσερις ώρες με τον Νικ Κέιβ
Κριτική θεάτρου
Μεσόγειος του πάθους και της πολυπολιτισμικότητας
Θέατρο
Βραζιλιάνοι μιλούν για την ελληνική κρίση
Θα κριθεί στο γήπεδο
Βιβλιοπωλεία
Κι όμως, ανοίγουν και νέα βιβλιοπωλεία
Φεστιβάλ
20 ευρώ το ακριβότερο εισιτήριο
Ταινίες Μικρού Μήκους
11 μικρές στο Love in Athens