Έντυπη Έκδοση

Ο «βλάχος» έφυγε· η βλαχιά;

Μνημονεύοντας τον «Θύμιο» Χατζηχρήστο

«Καλλιτεχνικοί βλάχοι προέκυψαν και άλλοι στα χρόνια που ακολούθησαν, ο Θύμιος του Χατζηχρήστου όμως παρέμεινε ο πρώτος, ο ένας, ο πιο αυθεντικός.

Και δεν είναι υπερβολή να πούμε πως το τέλος του Κώστα Χατζηχρήστου σήμανε και το τέλος των Θύμιων», έγραφα στην Κυριακάτικη «Ε» στις 7 Οκτωβρίου 2001, τέσσερις ημέρες μετά το θάνατό του - 3 Οκτωβρίου (πριν από δέκα χρόνια), στα 80 του.

Απειρες οι εμφανίσεις του στο θέατρο και στον κινηματογράφο, στο μισό αιώνα της καλλιτεχνικής του διαδρομής. Εκεί όμως που διακρίθηκε ήταν στο γραφικό ρόλο του Θύμιου, του βλάχου, του χωριάτη.

Αυτοδίδακτος

Ηταν αρχές του '50, τέλος εμφυλίου (που ωστόσο η νικηφόρα «εθνικόφρων» παράταξη κράτησε ώς το 1974, με τα γνωστά...), όταν ο Θύμιος «σκάει μύτη» στην πρωτεύουσα από την επαρχία, που, λόγω αλόγιστων πολιτικών, αδειάζει κι ερημώνεται - άλλοι για την Αθήνα (που προοδευτικά τράβηξε το μισό πληθυσμό του τόπου, με τους περισσότερους σε αντιπαραγωγικές καρέκλες), άλλοι για την (αγύριστη) ξενιτιά (αυτά που πληρώνουμε στις μέρες μας, με συνέπεια, εκτός των άλλων, λόγω... Αρμαγεδδώνος, ν' αντιμετωπίζεται η αντίστροφη πορεία -που ήδη συντελείται κατά μόνας- προς την επαρχία, ενώ ξανάνοιξαν και οι μεταναστευτικοί δρόμοι).

Πόσοι στο πρόσωπο του Θύμιου-Χατζηχρήστου δεν αναγνώρισαν τον εαυτό τους ή κάποιο δικό τους -ένα κομμάτι αυθεντικό της Ελλάδας- με τα καμώματα του άδολου βλάχου (σαν εμφάνιση και λόγος), καθιερώνοντας αυτό τον τύπο όσο ελάχιστοι. Σε σημείο που όταν τον άφηνε για άλλους ρόλους (στους οποίους επίσης διέπρεψε, όπως ο αστυφύλακας Ηλίας, αντιπροσωπευτικός τύπος εξουσιαστή της εποχής, ή ως μπακαλόγατος, ρόλοι-μαθήματα κωμωδίας, μπορούμε να πούμε), υποχρεωνόταν, έπειτα από απαίτηση των θαυμαστών του, να επιστρέψει.

«Ο Κώστας Χατζηχρήστος, αν και τυποποιήθηκε στο ρόλο του επαρχιώτη, ήταν ο πιο "κινηματογραφικός" ηθοποιός», γράφει ο Στάθης Βαλούκος στο βιβλίο του «Η κωμωδία» (εκδ. «Αιγόκερως», 2001). «Η διαρκής αγχωτική και με νευρικότητα κίνηση του σώματός του στο ντεκόρ του έργου, και ο αρκετές φορές αυτοσχέδιος λόγος του, σε συνδυασμό με τη δειλία που ξεπηδούσε από τις αντιδράσεις του, τον έκαναν ιδανικό "βλάχο" και "παλικάρι της φακής"».

Μέλος πολυμελούς οικογένειας, με ρίζες στην Πόλη (ο ίδιος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη), σπούδασε, όπως οι περισσότεροι ηθοποιοί της γενιάς του, την τέχνη του στο θεατρικό σανίδι, ξεκινώντας με «παρακατιανούς» ρόλους σε θεατρικά μπουλούκια, βαριετέ, αναψυκτήρια, ώσπου να γίνει ευρύτερα γνωστός και αγαπητός, κυρίως από την κινηματογραφική οθόνη, σ' αυτές τις ταινίες που επαναλαμβάνονται στα κανάλια (αποτελώντας κι ένα μέτρο σύγκρισης με τους νεότερους ομοτέχνους του).

Οδυνηρό τέλος

Θα μπορούσε να είναι ένας από τους πιο πλούσιους ηθοποιούς ο Χατζηχρήστος, αλλά μια η γαλαντομία του («υπήρξα γενικά σπάταλος», είχε παραδεχτεί ο ίδιος), μια η απόφασή του να κάνει το θεατρικό επιχειρηματία, είχαν αποτέλεσμα να μπει μέσα και, στο τέλος, να χάσει ακόμα και το θέατρο που έφερε τ' όνομά του («Θέατρο Χατζηχρήστου», στοά Πανεπιστημίου - Ιπποκράτους, ιδιοκτησία του Παναγίου Τάφου...) και να εμφανίζει στα τελευταία του μιαν εικόνα που δεν του άξιζε.

Μολονότι η αγάπη του κοινού τον συνόδευε πάντα, έφυγε από τη ζωή, αυτός που σκόρπιζε το γέλιο, χτυπημένος από την «κακιά αρρώστια», με οικονομικά προβλήματα, ενώ πριν έχασε την τρίτη σύζυγό του, μόλις στα 42 της χρόνια.

Επιστρέφοντας στο ρόλο του βλάχου (που πλέον συναντάμε σε κάποιες τηλεοπτικές διαφημίσεις), θα είχα να παρατηρήσω ότι ο Θύμιος του Χατζηχρήστου ήταν άρχοντας σε σχέση με κάποιους «πρωτευουσιάνους», που κράτησαν τη βλαχιά τους διά βίου...*

Ετσι & Αλλιώς

«Τα παιδιά στο δυτικό κόσμο, ιδιαίτερα στις αγγλόφωνες χώρες, θα πρέπει να διαβάζουν τον Λιούις Κάρολ. Αντ' αυτού διαβάζουν αυτές τις ανοησίες περί Χάρι Πότερ. Θα έπρεπε το κοινό αυτό να διαβάζει Προυστ ή Τζόις ή Σάμιουελ Μπέκετ ή Τόμας Μαν και αντί αυτών σε τούτη τη χώρα εκατομμύρια αναγνώστες διαβάζουν Στίβεν Κινγκ, που το βρίσκω αηδιαστικό».

 Τάδε έφη ο Αμερικανός, «αιρετικός και προκλητικός», όπως αποκαλείται, Χάρολντ Μπλουμ, καθηγητής - κριτικός Λογοτεχνίας στο Γέιλ (σε συνέντευξή του στη Λαμπρινή Κουζέλη στο «Βήμα»).

Στάθηκα στα λεγόμενά του, καθώς κοιτάζοντας στο ίδιο φύλλο τη λίστα με τα δέκα ευπώλητα ελληνικά βιβλία, είδα ότι τα επτάμισι από αυτά είναι γραμμένα από θηλυκού γένους συγγραφείς (τα έξι από τον ίδιο εκδοτικό οίκο, που κυκλοφορεί στα ελληνικά και τα περί Χάρι Πότερ), τα δε περισσότερα από τα δέκα (προσωπικά θα εξαιρούσα δύο) με τη συνταγή τού «με ένα ξεχνιέμαι». «Η εκπαίδευση γενικά στις ΗΠΑ και στον αγγλόφωνο κόσμο έχει αποτύχει στην αποστολή της», αποφαίνεται στην ίδια συνέντευξη ο Μπλουμ. Μόνο στις ΗΠΑ και στον αγγλόφωνο κόσμο;

«Σχεδόν το σύνολο του ποιητικού έργου του Γιάννη Νεγρεπόντη, με φιλολογική επιμέλεια πάντα της Δήμητρας Δημητρά, κυκλοφορεί εδώ και χρόνια από τις εκδόσεις "Καλειδοσκόπιο", με προσωπική φροντίδα του αδελφού του Μενέλαου Κ. Ξυνοτρούλια», με πληροφορούν οι κυρίες Αλέξα Αποστολάκη και Ελένη Σταμπόγλη των εν λόγω εκδόσεων, αναφερόμενες στο κείμενο του περασμένου Σαββάτου για τον Νεγρεπόντη. Οι ίδιες προσθέτουν ότι από τις εκδόσεις «Νότος» κυκλοφορούν οι συλλογές «Δωρήματα» και «Ορέστης Πυρπολούμενος» (προσωπικά, πάντως, έχω τα βιβλία τού -και φίλου μου- ποιητή από διαφορετικούς εκδότες).

«Τα Παιδικά Χωριά SOS Ελλάδος, τα οποία τιμήθηκαν από την αξέχαστη Λιλή Ζωγράφου με την εκχώρηση των πνευματικών δικαιωμάτων των έργων της, έχουν μια σταθερή οικονομική ενίσχυση από αυτά. Τα βιβλία κυκλοφορούν όλα από τις εκδόσεις "Αλεξάνδρεια", δεν υπάρχουν εξαντλημένα έργα, τα βρίσκεις παντού στα βιβλιοπωλεία», πληροφορεί επίσης η κυρία Αννη Κατσούλη, εκ μέρους των SOS, αναφερόμενη σε σχετικό σημείωμά μου.

ΣΗΜ. «Και τηλεοπτικούς αστέρες του "λάιφ στάιλ" περιφρουρούν αστυνομικοί», άκουσα να λέει από τηλεοράσεως συνδικαλιστής τους. Ελα, Παπουτσή, στον τόπο σου.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Διαχρονικά
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Αναγνώσματα, αντίδοτο στη μιζέρια
Θέατρο
Αν τους αντέξει η σκηνή, θα φανεί στο χειροκρότημα
Αναβιώνοντας το αρχαίο θέατρο
Μουσική
Σκληρός χειμώνας
Ξανά στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού
Απ' το δρόμο στη σκηνή
Κινηματογράφος
Τα αστέρια που θα λάμψουν στη σκοτεινή αίθουσα
Εικαστικά
Εικαστική άνοιξη μες στο φθινόπωρο
Χορός
Στο ρυθμό του πάθους και της εποχής
Κομικ(ς)οδρόμιο
Century: 1969
Αλφρεντ Ε. Νόιμαν: η εμβληματική μασκότ του Mad
Άλλες ειδήσεις
World TV