Έντυπη Έκδοση

Φεστιβάλ μετ' εμποδίων

Πενήντα χρόνια φεστιβάλ: Πενήντα χρόνια με ταινίες, άλλοτε με λάμψη και άλλοτε με λιτότητα, αλλά και με συγκρούσεις, με αντιφεστιβάλ, με καβγάδες, με χουντικές παρεμβάσεις, ακόμη και με... παγκοσμιοποίηση -τουλάχιστον τη μοναδική θετική και στην οποία όλοι συμφώνησαν.

Βράβευση με αστυνομική απαγόρευση. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος τείνει χείρα βοηθείας προς τη σκηνή στον Νίνο Φένεκ Μικελίδη. Βράβευση με αστυνομική απαγόρευση. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος τείνει χείρα βοηθείας προς τη σκηνή στον Νίνο Φένεκ Μικελίδη. Από τα πιο έντονα χρόνια ήταν εκείνα του 1977 κι εκείνα που ακολούθησαν ιδιαίτερα στα τέλη της δεκαετίας του '70 και στις αρχές της δεκαετίας του '80. Τα πρώτα, όταν σύσσωμος ο χώρος του κινηματογράφου συγκρούστηκε με το κράτος και οδηγήθηκε στη διοργάνωση του Αντιφεστιβάλ Θεσσαλονίκης του 1977. Τα δεύτερα, όταν μια ομάδα σκηνοθετών άρχισε, για μεγάλο διάστημα, να συγκρούεται με τους κριτικούς της Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου (ΠΕΚΚ), επειδή οι τελευταίοι υποστήριζαν τον ονομαζόμενο Νέο Ελληνικό Κινηματογράφο.

Το Αντιφεστιβάλ ήταν αποτέλεσμα της πολιτικής των μέχρι τότε κυβερνήσεων που με νόμο είχαν εντάξει τα θέματα του κινηματογράφου στο υπουργείο Βιομηχανίας, θέλοντας να μετατρέψουν την Ελλάδα σε Τσινετσιτά...

Πολιτική που είχε επιπτώσεις σ' όλο το φάσμα του ελληνικού σινεμά, από την παραγωγή μέχρι και τη διεξαγωγή του φεστιβάλ. Οι επιλογές, αλλά και οι κριτικές επιτροπές αναθέτονταν σε άσχετα πρόσωπα, τα λεγόμενα «πρόσωπα κύρους» από άλλους χώρους -συγγραφείς, ζωγράφους κ.λπ.- ακόμα και ανθρώπους που σπάνια παρακολουθούσαν σινεμά...

Με τη μεταπολίτευση, ο χώρος του κινηματογράφου, μέσα από μια Διασωματιακή Επιτροπή που τον εκπροσωπούσε, ζητούσε ριζικές αλλαγές σ' έναν ξεπερασμένο νόμο (κάτι που τώρα επαναλαμβάνεται), καθώς και την υπαγωγή του στο υπουργείο Πολιτισμού και την αντικατάσταση των «προσώπων κύρους» με πρόσωπα από το χώρο.

Μετά τις πεισματικές αρνήσεις του ΥΠΠΟ, αποφασίστηκε η διεξαγωγή ενός Αντιφεστιβάλ, που θα γινόταν κι αυτό στη Θεσσαλονίκη, αμέσως μετά τη λήξη του επίσημου φεστιβάλ, που τότε διαρκούσε δύο εβδομάδες, με την πρώτη αφιερωμένη στο διεθνή και τη δεύτερη στον ελληνικό κινηματογράφο.

Στη «σύγκρουση» αυτή, οι διοργανωτές του φεστιβάλ έφτασαν στο σημείο να απαγορεύσουν στους κριτικούς της Πανελλήνιας Ενωσης Κριτικών Κινηματογράφου να αναγγείλουν από σκηνής τα δικά τους βραβεία, μαζί με τα σωματεία των σκηνοθετών και των τεχνικών, όπως γινόταν κάθε χρονιά. Αποτέλεσμα, ο βραβευμένος τότε Νίκος Παναγιωτόπουλος να σκύβει για να με βοηθήσει ν' ανεβώ στη σκηνή για να ανακοινώσω τα δικά μας βραβεία, ως πρόεδρος τότε της ΠΕΚΚ, ενώ αστυνομικοί προσπαθούσαν να μας εμποδίσουν!

Με λιγοστές εξαιρέσεις -ταινίες που είχαν γυριστεί αποκλειστικά με χρήματα του Κέντρου Κινηματογράφου, όπως η «Ιφιγένεια» του Κακογιάννη- οι σκηνοθέτες του 1977 αρνήθηκαν να δώσουν τις ταινίες τους στην επίσημη διοργάνωση, υποβάλλοντάς τις στο Αντιφεστιβάλ, που πραγματοποίησε Οργανωτική Επιτροπή από εκπροσώπους όλων των σωματείων, μετά το τέλος του επίσημου φεστιβάλ, στο Ράδιο Σίτι της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα, για να εξασφαλιστεί το απαιτούμενο ποσό για τη διεξαγωγή του, διοργανώθηκε και φιλικό ποδοσφαιρικό ματς ανάμεσα σε σκηνοθέτες και ηθοποιούς (με τον Θανάση Βέγγο στην ομάδα των ηθοποιών)! Η μεγάλη επιτυχία του Αντιφεστιβάλ οδήγησε, από την επόμενη χρονιά, σε αλλαγές που ξεκίνησαν με τον τότε υπουργό Ανδρέα Ανδριανόπουλο και ολοκληρώθηκαν με την ψήφιση νέου νόμου, όταν το ΥΠΠΟ ανέλαβε η Μελίνα.

Πολύ περισσότερο κράτησαν οι «καβγάδες» στα επόμενα χρόνια, ανάμεσα σε μερίδα σκηνοθετών με τους κριτικούς, επειδή οι τελευταίοι, σύμφωνα με τους σκηνοθέτες, υποστήριζαν τον νέο ελληνικό κινηματογράφο. Πρωτοστάτες στον αγώνα των σκηνοθετών οι Νίκος Ζερβός, Κώστας Φέρρης, Παύλος Τάσιος, Νίκος Νικολαΐδης και μερικοί άλλοι, που τους υποστήριζε ο ονομαζόμενος «Δεύτερος Εξώστης» του φεστιβάλ (που διεξαγόταν τότε στο Μέγαρο Μακεδονικών Σπουδών/Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος).

Από τον «Εξώστη» αυτόν το κοινό, υποκινούμενο συχνά από μερικούς σκηνοθέτες, γιουχάιζε αδιάκοπα ταινίες που υποστήριζαν οι κριτικοί (σκηνοθετών όπως οι Αγγελόπουλος, Χριστοφής, Θέος, Τορνές, Λαμπρινός κ.ά.), κάνοντας ειρωνικά συνθήματα τίτλους ταινιών όπως «Δοξόμπους» και «Τεριρέμ».

Να απολυθούν!

Ορισμένοι, μάλιστα, είχαν φτάσει στο σημείο να επισκεφθούν διευθυντές εφημερίδων, ζητώντας τους να απολύσουν ορισμένους κριτικούς ως... «εχθρούς του ελληνικού σινεμά»!

Ολος ο καβγάς ξεκινούσε από τα χρηματικά βραβεία που απένειμε τότε η κριτική επιτροπή του φεστιβάλ και από την πεποίθηση μερικών ότι η γνώμη των κριτικών επηρέαζε τις αποφάσεις της. Πράγματι, μόλις τα βραβεία αποσπάστηκαν από το φεστιβάλ για να μεταφερθούν στην Αθήνα και να μετατραπούν σε κρατικά, ο φασαριόζικος «Εξώστης» σίγησε και σκηνοθέτες-κριτικοί συμφιλιώθηκαν.

Πρόσφατα, τα προβλήματα ξαναβγήκαν στην επιφάνεια εξαιτίας ενός ξεπερασμένου ήδη νόμου, που αναθέτει σε 50 άτομα (ανάμεσά τους και «κύρους», αν και συχνά αμφισβητούμενου) τις αποφάσεις για τη χρηματική βράβευση των ταινιών, αλλά και της γενικής κρατικής ολιγωρίας απέναντι στα προβλήματα του ελληνικού κινηματογράφου. Εξ ου και η νέα αποχή από το φεστιβάλ και τη διοργάνωση μιας άλλης Εβδομάδας Ελληνικού Κινηματογράφου, τη φορά αυτή στην Αθήνα (γιατί, όμως, όχι στη Θεσσαλονίκη;). Κρίμα. Η πολιτεία έπρεπε να φροντίζει το θεσμό όπως του αξίζει. Ετσι έπρεπε να γιορτάσει και τα πεντηκοστά γενέθλιά του. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Σχετικά θέματα: 50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γενέθλια με λίγους καλεσμένους
Στοπ καρέ στα 50 χρόνια
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γενέθλια με λίγους καλεσμένους
Στοπ καρέ στα 50 χρόνια
Φεστιβάλ μετ' εμποδίων
Συνέντευξη: Τζουλιάν Μουρ
Σταρ από απόσταση
Κινηματογράφος
Ενας πόλεμος, πολλές ιστορίες
Κόπολα εναντίον Χάνεκε
«Κινηματογραφιστές στην ομίχλη»
Η «Ομίχλη» ήρθε στην πρωτεύουσα
Μουσική
Ερχεται η Μπιγιονσέ
Προσφορά "Κ.Ε."
Χορεύοντας με Pink Martini
Συνέντευξη: Τάνια Τσανακλίδου
«Πάντα αγαπούσα μέχρι το κόκαλο»
Συνέντευξη: Τσικ Κορία
Chick to cheek
Θέατρο
Από το πανί, στη σκηνή!
Συνέντευξη: Γιώργος Διαλεγμένος
«Η Ευελπίδων; Μια θυγατρική της Σοφοκλέους»
Συνέντευξη: Ρέα Γαλανάκη
Εισβολή στο άβατο
Ζωγραφική
Ενας εκπρόσωπος της γενιάς του '40
Athens Photo Festival
Σταυροδρόμι εικόνων
Βιβλίο
Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα
Ο τραγουδοποιός που έγινε συγγραφέας
Μισός αιώνας σε μια μέρα
Άλλες ειδήσεις
Radio La Colifata
DEUX HOMMES
«Ο Αστερίξ σήμερα θα πολεμούσε την τρομοκρατία και τον θρησκευτικό φανατισμό»
Athens Photo Festival