Έντυπη Έκδοση

Περιμένοντας την πράσινη ανάπτυξη

ΟΙ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΑΠΕ ΒΡΑΔΥΠΟΡΟΥΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΚΑΙ Ο ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΓΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟ ΡΥΘΜΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΙΝΑΙ ΛΙΓΟΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΤΩΝ ΔΕΣΜΕΥΣΕΩΝ ΜΑΣ

ΛΙΓΟ ΜΕΤΑ την πρόσφατη μεταστροφή της ενεργειακής πολιτικής της προηγούμενης κυβέρνησης και λίγο πριν από την παγκόσμια Συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών με την πράσινη ανάπτυξη στον πλανήτη, το στίγμα και η ικανότητα της μετάβασης της Ελλάδος σε ένα νέο ενεργειακό πρότυπο χαμηλού άνθρακα που να βασίζεται πρωτίστως στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι ακόμη ζητούμενα.

Η κυβέρνηση της Ν.Δ., λίγο πριν παραδώσει τη σκυτάλη στην κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, φρόντισε, έστω και καθυστερημένα, να αποκηρύξει τον λιθάνθρακα και να κλείσει οριστικά την πόρτα στα σχέδια εισαγωγής της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα. Ομως, οι επενδύσεις στις ΑΠΕ βραδυπορούν επικίνδυνα, η ΔΕΗ δείχνει να ολιγωρεί μπροστά στις απαιτήσεις των καιρών και ο διαθέσιμος χρόνος για ουσιαστικές αλλαγές στο ρυθμιστικό και αδειοδοτικό πλαίσιο του κλάδου πιέζεται από τις ευρωπαϊκές μας δεσμεύσεις για το 2020.

Πριν, λοιπόν, αναλάβει δράση το νεοσύστατο υπουργείο Περιβάλλοντος-Ενέργειας, το οποίο συμβολίζει και τον «πράσινο αέρα» που φιλοδοξεί η νέα κυβέρνηση να εμφυσήσει στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας, αποταθήκαμε σε τρεις ξεχωριστούς διακεκριμένους οργανισμούς (ένας δημόσιος φορέας, το ΚΑΠΕ, ένα ιδιωτικό ερευνητικό ίδρυμα, το ΙΟΒΕ, και μία μη κυβερνητική εξειδικευμένη περιβαλλοντική οργάνωση, η Greenpeace), προκειμένου να έχουμε τρεις διαφορετικές οπτικές και προσεγγίσεις στο κρίσιμο αυτό ζήτημα του σχεδιασμού του ενεργειακού μέλλοντος της Ελλάδος.

Ζητούμενο η αξιοπιστία

Στις τελευταίες μέρες του Ιουλίου το Συμβούλιο Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής (ΣΕΕΣ) δημοσίευσε την τρίτη κατά σειρά έκθεση μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού.

Δεν σκοπεύουμε να θέσουμε υπό αμφισβήτηση το κατά πόσο είναι ρεαλιστικές οι υποθέσεις ή οι προβλέψεις της έκθεσης, ούτε να διαφωνήσουμε με τις βασικές επιλογές πολιτικής που εμπεριέχει. Ο προβληματισμός αφορά το κατά πόσο τα υφιστάμενα εργαλεία μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού στην Ελλάδα εξυπηρετούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους σκοπούς ύπαρξής τους.

Σε ένα ενεργειακό σύστημα που στηρίζεται στο μηχανισμό της αγοράς, οι παράγοντες που επηρεάζουν σημαντικές συνιστώσες του είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εκτός του ελέγχου των σχεδιαστών πολιτικής. Ο ρόλος της ενεργειακής πολιτικής παραμένει ωστόσο σημαντικός, καθώς, μέσω των εργαλείων που διαθέτει και των κινήτρων που παρέχει, διαμορφώνει το πλαίσιο των δυνατών επιλογών που έχουν οι συμμετέχοντες στην αγορά, επιχειρώντας να ευθυγραμμίσει τις επιλογές αυτές με τους επιδιωκόμενους στόχους. Το πλαίσιο αυτό οφείλει να είναι σταθερό, καθώς οι συχνές αλλαγές στον ενεργειακό σχεδιασμό αυξάνουν τον κίνδυνο των επενδύσεων, με αποτέλεσμα τα ιδιωτικά κεφάλαια να απαιτούν υψηλότερη απόδοση. Στην Ελλάδα, όμως, υπάρχουν αδυναμίες:

1 Ανεπαρκής σύνδεση των στόχων της ενεργειακής πολιτικής με συγκεκριμένα μέτρα και προγράμματα δράσης. Στην Ελλάδα, ο μακροχρόνιος σχεδιασμός περιγράφεται σε ετήσιες εκθέσεις του ΣΕΕΣ, με σημαντικές διαφοροποιήσεις από έτος σε έτος, ενώ η εφαρμογή του βασίζεται σε πρωτοβουλίες του ΥΠΑΝ και στην καθημερινή δραστηριότητα δημόσιων φορέων, όπως η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας.

2 Μικρός βαθμός αποδοχής από την κοινωνία. Το ΣΕΕΣ με βάση την κείμενη νομοθεσία, αποτελείται από 6 εκπροσώπους δημόσιων φορέων (ΡΑΕ, ΔΕΣΜΗΕ, ΔΕΗ, ΔΕΣΦΑ, ΚΑΠΕ και ΙΓΜΕ), καθώς και από 5 ειδικούς του χώρου. Το κύριο εργαλείο του ενεργειακού σχεδιασμού -η ετήσια έκθεση- συντάσσεται από το ΣΕΕΣ, υποβάλλεται στη συνέχεια στον υπουργό Ανάπτυξης και, τέλος, συζητιέται στην Ολομέλεια της Βουλής. Στη διαδικασία δεν είναι θεσμοθετημένη η συμμετοχή εκπροσώπων άλλων τμημάτων της κοινωνίας, όπως οι περιβαλλοντικές, καταναλωτικές, εργοδοτικές, συνδικαλιστικές και τοπικές οργανώσεις.

3 Η επιρροή του εκλογικού -και όχι μόνο- κύκλου. Το ΣΕΕΣ υπάγεται στο υπουργείο Ανάπτυξης. Ετσι, κάθε αλλαγή στην ηγεσία του υπουργείου εμπεριέχει τον κίνδυνο μεταβολών στον ενεργειακό σχεδιασμό, όπως αποδείχθηκε και στην πράξη.

Στα παραπάνω προβλήματα υπάρχουν συγκεκριμένες λύσεις:

*Αναθεώρηση της δομής του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού. Αντί της διεξαγωγής μιας έκθεσης κάθε χρόνο, η οποία ταυτόχρονα περιγράφει τις εξελίξεις, επαναπροσδιορίζει τις στρατηγικές επιλογές και ορίζει μέτρα για την επίτευξή των στόχων, οι σκοποί του μακροχρόνιου ενεργειακού σχεδιασμού θα εξυπηρετούνται καλύτερα από διαφορετικά εργαλεία:

*Εκθεση με τους στρατηγικούς στόχους. Περιγράφει τις στρατηγικές προτεραιότητες της ενεργειακής πολιτικής. Υπόκειται σε ευρύτερη δημόσια διαβούλευση. Η διαδικασία έγκρισής του είναι αυστηρότερη. Αναθεωρείται όχι συχνότερα από 4 χρόνια.

*Σχέδια δράσης ανά στρατηγικό στόχο. Εμπεριέχουν ανάλυση επιπτώσεων και λεπτομερή χρονοδιαγράμματα. Αναθεωρούνται σε περίπτωση απόκλισης από το στόχο, αλλά όχι συχνότερα της διετίας.

*Τακτικές αναφορές οι οποίες θα δημοσιεύονται όχι σπανιότερα από μία φορά το χρόνο.

*Ενισχυμένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών.

*Ενίσχυση του ρόλου του ΣΕΕΣ. Η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση, η οποία μετατρέπει το ΣΕΕΣ σε νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου και θεσμοθετεί τη χρηματοδότηση της δράσης του με εισφορές από επιχειρήσεις του κλάδου, αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση και δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί.

Δεν είναι η έλλειψη νομοθετικών πρωτοβουλιών, εξειδικευμένων γνώσεων ή οράματος το πρόβλημα με τον ενεργειακό σχεδιασμό της Ελλάδας. Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί η διαδικασία με την οποία διαμορφώνεται ο σχεδιασμός. Χωρίς αξιόπιστο και σταθερό μακροχρόνιο ενεργειακό σχεδιασμό, η ελληνική κοινωνία εκτίθεται στον κίνδυνο να βρεθεί με ανεπαρκή εφοδιασμό ενέργειας, με υποβαθμισμένο περιβάλλον, με αντιοικονομική διαδικασία μετατροπής και κατανάλωσης ενέργειας ή/και εκτός των δεσμευτικών στόχων που έχει αναλάβει ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Σημαντικά οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ έκθεση του Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής (Ιούλιος '09) προβλέπει μια ουσιαστική μεταβολή του μείγματος των ενεργειακών πηγών σε σχέση με το προηγούμενο έτος: την εξαίρεση του εισαγόμενου λιθάνθρακα.

Αυτή κρίθηκε αναγκαία όχι μόνο λόγω της κατεύθυνσης του υπουργείου αλλά και λόγω της προβλεπόμενης μειωμένης ζήτησης. Η χρησιμοποίηση πυρηνικών, αν και κατά καιρούς έχουν εκφραστεί σχετικοί προβληματισμοί, ουδέποτε έχει ληφθεί υπόψη στον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας.

Η εξοικονόμηση και η ορθολογική χρήση της ενέργειας αποτελεί τον κρισιμότερο ενεργειακό στόχο, όπως και η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στην ηλεκτροπαραγωγή, στην ψύξη-θέρμανση και στις μεταφορές. Οι ΑΠΕ πρέπει το 2020 να καλύπτουν το 18% της τελικής ενεργειακής κατανάλωσης, κάτι που σημαίνει ότι για την ηλεκτροπαραγωγή πρέπει να επιτευχθεί ποσοστό 25%. Η επίτευξη του στόχου αυτού είναι πρακτικά δύσκολη, αλλά όχι ανέφικτη.

Η Ελλάδα εμφανίζει την παρούσα χρονική στιγμή υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον στους τομείς της ενέργειας, της αειφόρου ανάπτυξης και του περιβάλλοντος, η βελτίωση του αντίστοιχου θεσμικού πλαισίου βοηθά ήδη προς την κατεύθυνση αυτή, ενώ η γεωγραφική θέση της χώρας προσφέρεται για την ανάπτυξη και προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών και εκτός της ελληνικής επικράτειας. Αν μάλιστα θέλουμε να εντοπίσουμε τους τομείς στους οποίους πρέπει να επικεντρωθούν αυτές οι επιχειρηματικές δραστηριότητες στο τομέα της ενέργειας, θα αναφερόμαστε σε ανάπτυξη, σχεδιασμό και παραγωγή καινοτομιών, που συνεισφέρουν:

*Στη σοβαρή μείωση του κόστους.

*Στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας / απόδοσης των ΑΠΕ.

*Στη βέλτιστη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.

*Στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και Εφαρμογών Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΕΞΕ) στον τομέα των υποδομών.

Κατά το παρελθόν, προβλήματα όπως η πολύπλοκη και χρονοβόρα αδειοδοτική διαδικασία, η έλλειψη χωροταξικού σχεδιασμού, ο κορεσμός του δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και οι τοπικές αντιδράσεις λειτούργησαν ανασχετικά για την πορεία των ΑΠΕ. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ωστόσο είναι η έλλειψη κοινωνικής αποδοχής των ΑΠΕ, η οποία οφείλεται σε τοπικά μικροσυμφέροντα, άγνοια, οικολογικό δογματισμό κ.ά.

Η έλλειψη αυτή ενέτεινε τη γραφειοκρατία, μέσω των προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας, δυσχέρανε την επέκταση των απαραίτητων δικτύων μεταφοράς και έκανε τις υπηρεσίες πιο επιφυλακτικές. Το παράδοξο είναι πως, σύμφωνα με έρευνα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), το 90% των Ελλήνων τάσσονται υπέρ της χρήσης ΑΠΕ για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Μάλιστα το 50% των Ελλήνων είναι πρόθυμοι να πληρώσουν περισσότερα χρήματα στο λογαριασμό του ηλεκτρικού εάν η ηλεκτροπαραγωγή πραγματοποιείται από ΑΠΕ. Ωστόσο, η εφαρμογή των ΑΠΕ πραγματοποιείται μετ' εμποδίων στη χώρα μας, εξαιτίας των αντιδράσεων τοπικών κοινωνιών, εξωραϊστικών και πολιτιστικών συλλόγων, οικοπεδούχων κ.ά.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε κάνει σημαντικά βήματα, σε μια προσπάθεια για τη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος για την προσέλκυση ελληνικών και ξένων επενδύσεων που αξιοποιούν τις ΑΠΕ. Εκτός από τα ισχυρά κίνητρα του Ν. 3468/06, το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ είναι μια καθοριστική νομοθετική παρέμβαση, διότι οδηγεί στην απεμπλοκή πολλών επενδύσεων. Παράλληλα, η ΡΑΕ ολοκλήρωσε την αδειοδότηση των Φ/Β, ενώ και οι ενημερωτικές εκστρατείες συνέτειναν στη δημιουργία θετικού κλίματος για τις ΑΠΕ.

Πρέπει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με μελέτες που έχουν εκπονηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ, οι οποίες και λαμβάνουν υπόψη διαφορετικές μεθόδους ανάλυσης, ο κλάδος των ΑΠΕ, συγκρινόμενος με τις συμβατικές τεχνολογίες, δημιουργεί τελικά περισσότερες θέσεις εργασίας ανά μονάδα παραγόμενης ενέργειας, αλλά και εγκατεστημένης ισχύος καθ' όλη τη διάρκεια ζωής μιας εγκατάστασης.

Παραδειγματικά αναφέρουμε ότι για μια εγκατεστημένη ισχύ αιολικών πάρκων 50 MW απαιτούνται 600-900 ανθρωπομήνες απασχόλησης στη φάση κατασκευής τους και 3-16 μόνιμοι εργαζόμενοι στη φάση λειτουργίας τους, οι περισσότεροι από τους οποίους (50%-100%) ανήκουν στο τοπικό εργατικό δυναμικό. Αντίστοιχα, για την εγκατεστημένη ισχύ ενός τυπικού μικρού υδροηλεκτρικού 5 MW απαιτούνται 50 άτομα για 1,5 χρόνο στη φάση κατασκευής και 6-10 μόνιμα άτομα στη φάση λειτουργίας/συντήρησης, ενώ για ένα φωτοβολταϊκό πάρκο 50 MW απαιτούνται 150 άτομα στην περίοδο σταδιακής κατασκευής και δημιουργούνται 30 νέες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία κάθε ηλεκτροπαραγωγός ΑΠΕ καταβάλλει ετησίως, ως αντισταθμιστικό όφελος, 3% του τζίρου του στον δήμο ή κοινότητα, στην περιοχή του οποίου λειτουργεί η μονάδα του. Συνεπώς, η λειτουργία έργων ΑΠΕ προσφέρει ένα μόνιμο έσοδο στον τοπικό δήμο και την τοπική οικονομία. Π.χ. ένα πάρκο 50 MW εισφέρει ως ετήσιο έσοδο στον τοπικό δήμο ή κοινότητα, για όλη τη διάρκεια ζωής του, δηλαδή για τουλάχιστον 20 χρόνια, περίπου 300.000 ευρώ.

Επιθετικές επενδύσεις στις ΑΠΕ

Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) παραμένουν στο περιθώριο, την ώρα που οι θιασώτες του λιθάνθρακα αγωνίζονται να επαναφέρουν στο προσκήνιο το πιο βρόμικο καύσιμο στον κόσμο.

Ο αποκλεισμός του λιθάνθρακα από το μελλοντικό ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδας ήταν αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Ως κυριότερη αιτία για τη σχετική εξαγγελία στάθηκαν οι έντονες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών και των περιβαλλοντικών οργανώσεων. Η Greenpeace, για παράδειγμα, σε συνεργασία με τα τοπικά κινήματα στη Βοιωτία και την Εύβοια, όπου σχεδιαζόταν η κατασκευή λιθανθρακικών μονάδων, ανέδειξε το ζήτημα σε εθνική κλίμακα, προκαλώντας την αντίδραση της κοινής γνώμης σε όλη τη χώρα. Η πολιτική απομόνωση της προηγούμενης κυβέρνησης μετά την αποκήρυξη του λιθάνθρακα από την ηγεσία του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, ενέτεινε τις πιέσεις, με αποτέλεσμα το υπουργείο Ανάπτυξης να αποκλείσει ήδη από το καλοκαίρι του 2009 τη χρήση λιθάνθρακα από τον ενεργειακό σχεδιασμό. Συνεχίζει όμως να απουσιάζει μια ενεργειακή και κλιματική πολιτική, η οποία να εξασφαλίζει το τρίπτυχο μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου - ενεργειακή επάρκεια - βιώσιμη ενέργεια.

Στην Ελλάδα οι ανάπτυξη των ΑΠΕ καθυστέρησε για μια σειρά λόγους: Κακός ή ανεπαρκής συντονισμός μεταξύ συναρμόδιων υπουργείων, αυθαίρετες ενέργειες της διοίκησης, ασαφές θεσμικό πλαίσιο που να ρυθμίζει ουσιώδη ζητήματα (χωροταξία, αδειοδοτική διαδικασία, οικονομικά κίνητρα), γραφειοκρατία και ελλιπή οικονομικά κίνητρα, ανεπαρκείς υποδομές συνθέτουν μια εφιαλτική πραγματικότητα που παγιδεύει τις επενδύσεις ΑΠΕ. Πολλά από τα ζητήματα που προαναφέρθηκαν σήμερα ρυθμίζονται είτε αυστηρά (π.χ. χωροταξία) είτε ασαφώς (π.χ. αδειοδοτική διαδικασία). Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε τις τοπικές αντιδράσεις, οι οποίες σε αρκετές περιπτώσεις οφείλονται στην απουσία διαβούλευσης ή στην έλλειψη ενημέρωσης των τοπικών κοινωνιών. Δεν λείπουν φυσικά και οι αντιδράσεις που εξυπηρετούν μικροπολιτικά συμφέροντα.

Παρά τις εξαγγελίες των εκάστοτε κυβερνήσεων για «επιθετική προώθηση των ΑΠΕ», τα τελευταία χρόνια μόλις 100-150 MW ΑΠΕ προστίθενται ετησίως στο ενεργειακό ισοζύγιο. Σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να ισχυριστούμε επομένως ότι οι επενδύσεις ΑΠΕ στην Ελλάδα έχουν επιταχυνθεί. Θα χρειαστεί όμως χρόνος για να κριθούν εκ του αποτελέσματος οι πρόσφατες πρωτοβουλίες για την προώθηση της ηλιακής ενέργειας στον οικιακό τομέα, οι οποίες κρίνονται θετικές.

Για να αρθούν τα προβλήματα, η Greenpeace προτείνει απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας, ενίσχυση των οικονομικών κινήτρων ιδίως για τον οικιακό τομέα, υποχρεωτική χρήση ΑΠΕ σε όλα τα νέα κτίρια και στον δημόσιο τομέα, αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ και υιοθέτηση φιλόδοξων στόχων για την ανάπτυξη των ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας.

Σύμφωνα με την έκθεση της Greenpeace με τίτλο «Πράσινη ανάπτυξη και νέες θέσεις εργασίας» η στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα δημιουργήσει έως και 58.000 νέες θέσεις εργασίας έως το 2020 αν η Ελλάδα συμμορφωθεί με τις ευρωπαϊκές της δεσμεύσεις για το ίδιο έτος. Η συγκεκριμένη εκτίμηση θεωρείται απολύτως ρεαλιστική και δεν συμπεριλαμβάνει τις θέσεις εργασίας που δημιουργούνται από τη λειτουργία παραγωγικής βιομηχανίας ανεμογεννητριών (κατά το επιτυχές παράδειγμα ανάπτυξης εγχώριας παραγωγής ηλιακών θερμοσιφώνων).

Η Ελλάδα πρέπει να στραφεί προς ένα ενεργειακό μοντέλο μηδενικών εκπομπών έως το 2050 προκειμένου να συμβάλει στον παγκόσμιο αγώνα για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών.

Οι ενεργειακές επιλογές και οι κατευθύνσεις που θα ακολουθήσει η χώρα μας έως το 2020 είναι καθοριστικές για τη μετέπειτα πορεία της χώρας. Επομένως, πρέπει η Ελλάδα από σήμερα να επενδύσει επιθετικά στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την εξοικονόμηση. Η έκθεση της Greenpeace με τίτλο «Ενεργειακή Επανάσταση» αποδεικνύει ότι, έως το 2020, οι ΑΠΕ είναι τεχνικά και οικονομικά εφικτό να καλύπτουν σχεδόν το 52% της ηλεκτροπαραγωγής. Σε καμία περίπτωση, όμως, η διείσδυση των ΑΠΕ δεν πρέπει να είναι χαμηλότερη από τους στόχους που ορίζει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, ήτοι 35%.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Περιβάλλον & οικολογία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Οικονομία της έντυπης έκδοσης
Τράπεζες
Διάσταση κυβέρνησης με πιστωτικά ιδρύματα
«Δεν πληρώνουν»
Οργιο αυθαιρεσίας
Μόνο οι δανειολήπτες πληρώνουν την κρίση
Πόλεμος για το πλαφόν στα επιτόκια των πιστωτικών καρτών
Τα επισφαλή δάνεια θα κρίνουν τη συνέχεια
Κρας τεστ για τη ρευστότητα που χορηγήθηκε από την ΕΚΤ
Αύξηση προμήθειας 70% από την Τράπεζα Ελλάδος
Οδηγία-φρένο στον καταχρηστικό υπερδανεισμό
Σωτήριες οι προβλέψεις για τις επισφάλειες
Υπερχρεωμένα νοικοκυριά
Ρύθμιση χρεών και για την εφορία
Κοινοτική επιτήρηση
Τα όπλα στην ευρωμάχη
Αμφισβητήσεις
Η αναβίωση του φόρου Τόμπιν κατά της κερδοσκοπίας
Υποβάθμιση πιστοληπτικής ικανότητας Ελλάδας
Οι δυσμενείς αξιολογήσεις και το ασανσέρ των spread
Επιχειρήσεις
Ξαναμοιράζονται τα μεγάλα deals
Δύο σενάρια για το πάγωμα των δανείων
Το θέμα των δίγραμμων
Επιταγές με κρατική εγγύηση
Ελληνικά ρούχα στο Ντουμπάι
Ο πόλεμος των σποτ
Δεν βλέπουν φως από το άστρο της Βηθλεέμ
Πλεονεκτούν σε κερδοφορία οι εξ Αμερικής
Εργασιακό - Ασφαλιστικό
Ζητείται επειγόντως θηριοδαμαστής
Βαρίδι στο βιογραφικό τα stage
Διεκδικήσεις
Ασπιρίνη στην ανεργία η επιδότηση εισφορών
Τουρισμός
Η μαύρη τρύπα στον ΕΟΤ φέρνει «ριζικές τομές»
Διεθνή
Γερμανία: κυβέρνηση μεγάλων απαλλαγών
Πανευρωπαϊκό κυνήγι για χρήμα
Να πληρώσουν οι ίδιες για τα ανοίγματά τους
Κροίσων πονοκέφαλοι
Σφάζονται οι αδελφοί Αμπανί
Σε τέλμα οι ιδιωτικοποιήσεις στην Ανατολική Ευρώπη
Αφιέρωμα
Περιμένοντας την πράσινη ανάπτυξη
Ακτοπλοϊα
Ελληνοκινεζική ναυμαχία
Θέλουν υπεροπλία και στα τάνκερ
Φορολογία
Φοροτσιμπίδες για μετοχές και μερίσματα
Αγορές
Οι τράπεζες γυρίζουν την πλάτη στα δάνεια της ΕΚΤ
Πολύ κοντά στη στροφή
Παράγοντες αστάθειας
Χρηματιστήριο Αθηνών
Κλείνουν βιβλία και ρευστοποιούν
Ποιες θέσεις έχτισαν τα ξένα funds
Πρωταγωνιστεί και στην πτώση
Ξεφόρτωσαν στα ψηλά πολλά μεγαλοστελέχη
Επενδύσεις
Η επόμενη ημέρα κρύβει παγίδες
Τα κρατικά κεφάλαια
«Προτίμηση στα εμπορεύματα, προσοχή στα ακίνητα»