Έντυπη Έκδοση

ΜΕ ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΟ ΤΟΝ ΜΑΝΟΥ ΤΣΑΟ - ΕΔΩ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟ

Radio La Colifata

Το ραδιόφωνο των τρελών

Υπέρμαχος της ελευθερίας όσο ελάχιστοι, ο Μάνου Τσάο συνεργάστηκε με ένα πρωτοποριακό θεραπευτικό πείραμα: έναν ραδιοφωνικό σταθμό του Μπουένος Αϊρες με παραγωγούς αποκλειστικά τους ασθενείς ενός ψυχιατρείου της πόλης. Γιατί δεν αρκεί να αγαπάμε τη δική μας ελευθερία μόνο· πρέπει να αγαπάμε κι εκείνη των άλλων.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε ο νέος διπλός δίσκος του Μάνου Τσάο «Baionarena», ένα CD με ζωντανή ηχογράφηση της περσινής του συναυλίας με την μπάντα του, τους Radio Bemba Sound System, στο ρωμαϊκό αμφιθέατρο της γαλλικής πόλης Μπαγιόν και ένα DVD με το κονσέρτο, βιντεοκλίπς και εικόνες από τα παρασκήνια της τελευταίας παγκόσμιας περιοδείας του. Ομως, το γεγονός αυτό, όπως άλλωστε συμβαίνει και με κάθε νέα κυκλοφορία δίσκου κάποιου αστέρα της μουσικής βιομηχανίας, θα καλυφθεί λίγο-πολύ από τα μίντια του πλανήτη. Αυτά που συνήθως μένουν στο ημίφως είναι εκείνα που επιλέγει ο Μάνου για την καθημερινότητά του και που φωτίζουν τη στάση ενός καλλιτέχνη ενεργού στους καιρούς της παγκοσμιοποίησης. Οπως η πιο κάτω ιστορία.

Οσοι έχουν δει το βιντεοκλίπ του τραγουδιού «Raining in Paradise» του Μάνου Τσάο όπως το είχε σκηνοθετήσει ο Εμίρ Κουστουρίτσα, τους θυμούνται καλά. Πώς να ξεχάσεις τις φυσιογνωμίες και, κυρίως, τα βλέμματα των πρωταγωνιστών, που συνοδηγούσαν με τον Μάνου ένα φορτηγάκι στην τρελή του πορεία στους δρόμους του Μπουένος Αϊρες, ανάμεσα σε σκηνές βίας από το Κονγκό, την Παλαιστίνη ή το Ιράκ, τραγουδώντας: «Καλώς ήρθατε στον παράδεισο»... Για τον Μάνου ήταν οι φίλοι του, τρόφιμοι του ψυχιατρικού ιδρύματος «Jose Borda» στο Μπουένος Αϊρες, την ύπαρξη και την ιδιαιτερότητα του οποίου είχε πληροφορηθεί από κάποιο δημοσίευμα μιας γαλλικής εφημερίδας το 1999.

Ενας ραδιοφωνικός σταθμός στον οποίο παραγωγοί θα είναι οι ασθενείς! Αυτή ήταν η ιδέα του διευθυντή του ιδρύματος, Αλφρέδο Ολιβέιρα. Στην αρχή τα μέσα ήταν ελάχιστα, δεν υπήρχε κεραία ή συχνότητα, τα μηχανήματα ήταν εθελοντικές προσφορές από φίλους. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 1991, ο σταθμός βγήκε στον αέρα του Μπουένος Αϊρες, στους 100,1 FM. Οι colifatos (έτσι λένε με χιουμοριστική διάθεση στην αργεντίνικη αργκό τους τρελούς) άρχισαν να κάνουν εκπομπές, να λένε τα ποιήματα και τις ιστορίες τους στον αέρα, να παίζουν μουσική. Για το ίδρυμα «Jose Borda» ήταν ένα ιστορικό πείραμα και για τον εμπνευστή του, τον Αλφρέδο Ολιβέιρα, η αρχή μιας πρωτότυπης θεραπευτικής μεθόδου. Το στοίχημα ήταν πώς το ραδιόφωνο θα μπορούσε να βοηθήσει τους ψυχικά ασθενείς να βγουν από το ίδρυμα υγιείς και δυνατοί, εξελίσσοντας την προσωπικότητά τους, αλλά και πώς θα απενοχοποιήσει το κοινωνικό στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Το «Radio La Colifata» (ράδιο η τρέλα) έγινε ο πρώτος ραδιοφωνικός σταθμός στον κόσμο που εκπέμπει μέσα από ένα ψυχιατρικό ίδρυμα.

Βρισκόμουν στη Βαρκελώνη, το 2002, όταν άκουσα για πρώτη φορά για το «La Colifata». Αιτία ήταν ο Μάνου Τσάο, που ήδη είχε επισκεφθεί το «Jose Borda» στο Μπουένος Αϊρες. Εκείνη την εποχή, ο Μάνου μαζί με φίλους μουσικούς από τις γειτονιές της Βαρκελώνης είχε ολοκληρώσει την παραγωγή ενός CD με τίτλο «Colifata siempre fui loco» (Κολιφάτα πάντα ήμουν τρελός), τα έσοδα του οποίου προορίζονταν για μια μικρή πόλη στην Αργεντινή, το Τουκουμάν, οι κάτοικοι της οποίας βρίσκονταν στα πρόθυρα της λιμοκτονίας. Ηταν μια συλλογή 100% πειρατική, σε μια εποχή που οι εταιρείες είχαν κηρύξει τον πόλεμο κατά της πειρατείας μ' εκείνη την ανεκδιήγητη προειδοποίηση στα εξώφυλλα των δίσκων, πως «η πειρατεία σκοτώνει τη μουσική». Κανέναν δεν έπειθε - και πολύ περισσότερο τους μουσικούς της Βαρκελώνης, οι περισσότεροι από τους οποίους είχαν «ψηθεί» στο δρόμο. Ο δίσκος ήταν ένα remix από εκπομπές του «Radio la Colifata» με πρόζες των παρουσιαστών - παραγωγών και τραγούδια. Ολα τα συγκροτήματα που συμμετείχαν στη συλλογή είχαν παρα- χωρήσει τα κομμάτια τους δωρεάν - κανείς δεν απαιτούσε πνευματικά δικαιώματα. Τυπώθηκαν («μαύρα», φυσικά) 2.000 αντίτυπα και οι μουσικοί του δρόμου, δύναμη ακόμη εκείνη την εποχή για τη Βαρκελώνη, ανέλαβαν να προωθήσουν το εγχείρημα. Αγόραζαν ένα ευρώ το κομμάτι και πουλούσαν αναλόγως: στους φίλους και γνωστούς, 6 ―. Στους τουρίστες, 10 ―. Στους πιο πλούσιους τουρίστες, 15 ―. Συγκεντρώθηκαν 2.000 ―, ποσό πολύ σημαντικό για τους κατοίκους του Τουκουμάν. Τελικά, όμως, οι μουσικοί του δρόμου που διακίνησαν το δίσκο αποφάσισαν από κοινού να στείλουν ακόμη και τα κέρδη τους στη δοκιμαζόμενη από την κρίση πόλη! Ηταν μία από τις πιο δυνατές στιγμές δημιουργικής αλληλεγγύης που θα έδινε ποτέ η κοινότητα των μουσικών της Βαρκελώνης - αυτή που, αργότερα, τα μίντια του κόσμου θα καθιέρωναν στη συνείδηση των καταναλωτών της μουσικής ως «σκηνή της Βαρκελώνης»...

Κι έτσι, η παγκόσμια πρωτοτυπία του ιδρύματος «Jose Borda» έγινε ευρύτερα γνωστή. Ο Μάνου Τσάο επέστρεφε κάθε τόσο όλα αυτά τα χρόνια στο Μπουένος Αϊρες. Είχε γίνει φίλος με τους colifatos, συμμετείχε στις εκπομπές, ξεκίνησε μαζί τους μουσικά εργαστήρια και σιγά σιγά ωρίμαζε μέσα του η δημιουργία ενός δίσκου. Η επίσημη ανακοίνωση της κυκλοφορίας έγινε από τον ίδιο σε συνέντευξη Τύπου στο Μπουένος Αϊρες στις 28 Ιουλίου. Πλέον, ο δίσκος «Radio La Colifata» διατίθεται μέσα από την ιστοσελίδα www.vivalacolifata.org. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να κατεβάσουν το CD δωρεάν, αλλά και να προσφέρουν όσα χρήματα θέλουν για την ενίσχυση του εγχειρήματος. Το υλικό, αυτήν τη φορά, είναι γνωστά τραγούδια του Μάνου Τσάο σε νέες εκτελέσεις, αλλά και καινούργιες συνθέσεις του Μάνου και των Los Colifatos, διανθισμένες με ποίηση, ανέκδοτα και ιστορίες.

«Από την εμπειρία μου στην κλινική πήρα μαθήματα διαύγειας: έμαθα να συνθέτω με λιγότερες, καθαρότερες λέξεις» λέει ο Μάνου Τσάο. «Δεν είναι ψυχίατρος» θα πει για τον Μάνου ο διευθυντής τού «Jose Borda», Αλφρέδο Ολιβέιρα. «Ξέρει, όμως, να ακούει το ρυθμό του κάθε ανθρώπου».

[...] Νο a la violencia

Νο digas nada

Estoy hablando al mundo

Νο pienses en el dolor

Νο pienses en la vida

Νο pienses en la muerte

Νο mires fijo a los ojos

Νο menciones a nadie

Νο llores

Νο cuentes a los muertos

Amar la paz

Paz para todo el mundo [...]

Οχι στη βία / Μη λες τίποτα / Μιλάω στον κόσμο / Μη σκέφτεσαι τον πόνο

Μη σκέφτεσαι τη ζωή / Μη σκέφτεσαι το θάνατο / Μην κοιτάς κατάματα

Μην αναφέρεις κανέναν / Μην κλαις / Μη μετράς τους νεκρούς

Ερωτεύσου την ειρήνη / Ειρήνη για όλο τον κόσμο

(«Hablando al mundo»)

[...] Todas las mujeres son lindas [...]

Ολες οι γυναίκες είναι όμορφες

[...] La virgen del matadero [...]

Η παρθένος του σφαγείου

[...] Ojala salga el sol. Quiero que todos me conozcan. El sol no mata a nadie [...]

Μακάρι να βγει ο ήλιος

Θέλω όλοι να με γνωρίσουν

Ο ήλιος δεν σκοτώνει κανέναν

(«La locura del sol»)

Δεκαοχτώ χρόνια μετά την πρώτη εκπομπή του ραδιοφωνικού σταθμού, στη συχνότητά του συντονίζονται 12.000.000 ακροατές. Τα τραγούδια τού «Radio La Colifata» μιλάνε για τη ζωή, το θάνατο, τις μητέρες, τη μοναξιά, την αγάπη, τον πάπα, τον ήλιο, αλλά και τις... τρελές γιαγιάδες.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
50ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Γενέθλια με λίγους καλεσμένους
Στοπ καρέ στα 50 χρόνια
Φεστιβάλ μετ' εμποδίων
Συνέντευξη: Τζουλιάν Μουρ
Σταρ από απόσταση
Κινηματογράφος
Ενας πόλεμος, πολλές ιστορίες
Κόπολα εναντίον Χάνεκε
«Κινηματογραφιστές στην ομίχλη»
Η «Ομίχλη» ήρθε στην πρωτεύουσα
Μουσική
Ερχεται η Μπιγιονσέ
Προσφορά "Κ.Ε."
Χορεύοντας με Pink Martini
Συνέντευξη: Τάνια Τσανακλίδου
«Πάντα αγαπούσα μέχρι το κόκαλο»
Συνέντευξη: Τσικ Κορία
Chick to cheek
Θέατρο
Από το πανί, στη σκηνή!
Συνέντευξη: Γιώργος Διαλεγμένος
«Η Ευελπίδων; Μια θυγατρική της Σοφοκλέους»
Συνέντευξη: Ρέα Γαλανάκη
Εισβολή στο άβατο
Ζωγραφική
Ενας εκπρόσωπος της γενιάς του '40
Athens Photo Festival
Σταυροδρόμι εικόνων
Βιβλίο
Ταξιδεύοντας στην Ελλάδα
Ο τραγουδοποιός που έγινε συγγραφέας
Μισός αιώνας σε μια μέρα
Άλλες ειδήσεις
Radio La Colifata
DEUX HOMMES
«Ο Αστερίξ σήμερα θα πολεμούσε την τρομοκρατία και τον θρησκευτικό φανατισμό»
Athens Photo Festival