Έντυπη Έκδοση

Σκηνοθέτες και σενάρια σε θαυμαστά βιβλία

Μιχάλης Κακογιάννης

Κινηματογράφος

επιμέλεια: Γιώργος Πηλιχός

εκδόσεις Μίλητος - «Ιδρυμα Μιχάλη Κακογιάννη»,

σ. 403, ευρώ 100,95

Κυριακάτικο ξύπνημα, ξύπνημα του ελληνικού κινηματογράφου, που μέσα από τον φακό του Μιχάλη Κακογιάννη πήρε διεθνείς διαστάσεις, φτάνοντας τέσσερις φορές στο Φεστιβάλ των Κανών και δύο στις υποψηφιότητες για Οσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας. Ελλη Λαμπέτη, Μελίνα Μερκούρη, Ειρήνη Παπά, τρεις γυναίκες, τρεις ηθοποιοί που υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Κακογιάννη άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στον ελληνικό και παγκόσμιο κινηματογράφο, ποζάρουν σε αυτό το λεύκωμα της κινηματογραφικής παρακαταθήκης ενός μεγάλου «auteur», από τους λίγους που ευτύχησε να δει αυτός ο τόπος. Ο Δημήτρης Χορν, ο Μάνος Κατράκης, ο Αντονι Κουίν και τόσοι άλλοι είναι εκεί και ξαναζωντανεύουν μέσα από αυτή τη συλλογή φωτογραφιών.

Η φωτογραφία είναι ένα σημαντικό κομμάτι του κινηματογράφου και κάθε ταινία, πέρα από τις ερμηνείες, το σενάριο και τη σκηνοθεσία, υπό την ευρεία έννοια του όρου κρίνεται από αυτήν. Ο Μιχάλης Κακογιάννης ανοίγει τα χαρτιά του και το προσωπικό του αρχείο και μας ξεναγεί στον κινηματογραφικό του κόσμο καρέ καρέ, από την πρώτη ταινία του, το Κυριακάτικο ξύπνημα (1954), που άνοιξε ένα νέο δρόμο στο ελληνικό σινεμά, μέχρι την τελευταία, Ο Βυσσινόκηπος (1999). Οι ταινίες του «ξαναπαίζονται» σαν σε αργή κίνηση, μέσα από τα βλέμματα, τις εκφράσεις, τους μορφασμούς και τις στάσεις των ηθοποιών. Η πολυτελής έκδοση, σε επιμέλεια του Γιώργου Πηλιχού, εκτυλίσσεται «κινηματογραφικά», δίνοντας έμφαση κυρίως στη φωτογραφία, χωρίς όμως να ξεχνά τον «αφηγητή». Δίπλα από τις φωτογραφίες, μαρτυρίες, προσωπικές εμπειρίες του ίδιου του δημιουργού, των συνεργατών του, κριτικές από ελληνικά και διεθνή έντυπα και μικρές «ποιητικές» περιγραφές, όχι μόνο της ίδιας της στιγμής που απαθανατίστηκε, αλλά και της διαδικασίας για τη γέννησή της μαγεύουν τον αναγνώστη - θεατή. Οι ιλουστρασιόν σελίδες, που σε μαύρο φόντο αναδεικνύουν τη σκηνή σαν άλλο πανί της οθόνης, προβάλλουν ένα σπονδυλωτό έργο-ντοκουμέντο για την ιστορία του ελληνικού σινεμά.

Η Ελλη Λαμπέτη ανοίγει την οθόνη καθώς ανοίγει τα μάτια της ξαπλωμένη στο κρεβάτι από το Κυριακάτικο ξύπνημα, η Στέλλα σβήνει με αυτά τα τεράστια μάτια ορθάνοιχτα στην αγκαλιά του Γιώργου Φούντα και ίσως η πιο εντυπωσιακή φωτογραφία του λευκώματος είναι η έκφραση και το βλέμμα της Εκάβης, Katharine Hepburn, από τις Τρωάδες, που ακόμη κι αν δεν της είχε δώσει κάποιος ιδιαίτερη σημασία στην ταινία, αυτή της η φωτογραφία θα στοιχειώσει τη μνήμη του για πάντα.

Χριστίνα Kallas Καλογεροπούλου

Bio/Pic ή Οι Ζωές των Λίγων

Ανάπτυξη σεναρίου με βάση βιογραφικό υλικό

εκδόσεις Πατάκη, σ. 376, ευρώ 22

Η Χριστίνα Kallas Καλογεροπούλου είναι σεναριογράφος - παραγωγός και διδάσκει σενάριο από το 1998 στην Ακαδημία Κινηματογράφου και Τηλεόρασης του Βερολίνου και από το 2004 στο Τμήμα Κινηματογράφου της Σχολής Καλών Τεχνών του ΑΠΘ, ενώ πολύ πρόσφατα διορίστηκε από τον υπουργό Πολιτισμού, Π. Γερουλάνο, μέλος του νεοσύστατου Δ. Σ. του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Με το βιβλίο της για το bio/pic, το κινηματογραφικό και τηλεοπτικό είδος που αντιστοιχεί στη μυθιστορηματική βιογραφία και προκύπτει από τον συνδυασμό των αγγλικών όρων biography και picture, έρχεται να καλύψει ένα βιβλιογραφικό κενό, όχι μόνο της ελληνικής βιβλιογραφίας.

Η συγγραφέας βλέπει καταρχήν το bio/pic από την πλευρά του σεναρίου και το προσεγγίζει με κριτική και αναλυτική διάθεση, ώστε το κείμενό της να έχει πέρα από έναν εξαντλητικό ταυτόχρονα κι έναν διδακτικό χαρακτήρα. Κινητήριος μοχλός στη διεξαγωγή της έρευνάς της είναι η επιστροφή των ταινιών και σειρών αυτού του είδους στην επικαιρότητα και αναγνώριση και από την άλλη, πως η κινηματογραφική βιογραφία μπορεί να γεννήσει και να αποδομήσει «ήρωες», ειδικά σε μια περίοδο κρίσης. Στο πρώτο μέρος, λοιπόν, του βιβλίου η συγγραφέας κάνει μια αναδρομή στις σημαντικότερες, βασισμένες σε βιογραφικό υλικό, ταινίες και σειρές που έχουν γυριστεί στην ιστορία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, ερευνώντας τη σχέση μυθοπλασίας και πραγματικότητας και τα εποχικά φαινόμενα της «λατρείας του γεγονότος» και της «τυραννίας της οικειότητας». Πόση αλήθεια κρύβεται όμως πίσω από ένα bio/pic; Ακόμη κι ένα ντοκιμαντέρ διηγείται την αλήθεια του σκηνοθέτη του και όχι απαραίτητα της αντικειμενικής πραγματικότητας. Τα reality shows δεν είναι εύκολο να στηριχθούν στο reality (πραγματικότητα) από τη στιγμή που το κίνητρο και ο σκοπός τους είναι να αποτελούν shows (θεάματα).

Στο δεύτερο και εκτενέστερο μέρος του βιβλίου η συγγραφέας καταπιάνεται με ένα case study, μια μελέτη, σπουδή περίπτωσης, που χωρίζεται σε τρία μέρη και περιλαμβάνει μια διεξοδική ανάλυση και τεκμηριωμένη περιγραφή τριών ειδών bio/pic. Προσχέδιο τηλεοπτικής σειράς, σενάρια τριών επεισοδίων και προσχέδιο κινηματογραφικής ταινίας είναι οι τρεις θεματικές με τις οποίες καταπιάνεται η συγγραφέας επί του πρακτέου και μέσα από αυτή της την κατάθεση δίνει, εκτός από έναν θεωρητικό οδηγό, και ένα εγχειρίδιο για κάθε επίδοξο σκηνοθέτη που θα ήθελε να καταπιαστεί με την τηλεοπτική και την κινηματογραφική βιογραφία.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Στον τόπο του άλλου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Ενα καπέλο γεμάτο ιστορίες
«Από τη μια Τριλογία στην άλλη...»
Νάματα έμπνευσης
22η έκθεση βιβλίου
Αγαπητέ μου κ. Κοτζιούλα
Μια επιστολή
Η κουκουβάγια-μασκότ
Αφιέρωμα Βιβλίο-Κινηματογράφος
Από την εικόνα στη δημιουργία
Συνέντευξη:Τατσόπουλος-Χαραλαμπίδης
Από τις σελίδες της λογοτεχνίας στη μεγάλη οθόνη του σινεμά
Κριτική βιβλίου
Σκηνοθέτες και σενάρια σε θαυμαστά βιβλία
Στον τόπο του άλλου
Η τρίτη ανάγνωση
Λολίτα
Από τις 4:00 στις 6:00
Η θλίψη ήταν μόνιμη παρέα της
Αφανής Αναγνώστης
Η γλώσσα είναι το αμαρτωλό μας τραγούδι
Παλεύοντας με τα κείμενα
Αφιέρωμα:Λογοτεχνία-Κινηματογράφος
Ταινίες εν ψυχρώ και εν θερμώ, δίπλα μας για πάντα
Ο Λόγος στην 7η Τέχνη
Η δεύτερη ζωή μεγάλων λογοτεχνικών έργων και όσα χάνονται στη μεταφορά
Ταινίες με διάσημους συγγραφείς που πέτυχαν το τέλειο γύρισμα
Βιβλία που έγιναν ταινίες για χειμωνιάτικα ή καλοκαιρινά σινεμά
Βιβλία και κινηματογράφος χωρίς περιττά λόγια
Μοντάροντας το Γυμνό γεύμα με μια Παγίδα
Παιδικά-εφηβικά βιβλία που έγιναν κινηματογραφικές ταινίες
Ο Πίτερ Παν και η ελληνική του καριέρα