Έντυπη Έκδοση

Ο Λόγος στην 7η Τέχνη

Σωτήρης Δημητρίου, Τα οπωροφόρα της Αθήνας, αφήγημα, εκδόσεις Πατάκη,

σ. 238, ευρώ 16,31

Το πρωτότυπο αυτό αφήγημα μεταφέρθηκε ιδιοφυώς στη μεγάλη οθόνη από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο με δύο άξιους ηθοποιούς. Εκπληκτικός ο Νίκος Κουρής στο ρόλο του «καρπουζοκέφαλου» ήρωα που -περιπατώντας στο άλλοτε κλεινόν άστυ- τα καταφέρνει καλύτερα στη συλλογή οπωρών από την επικοινωνία με τον πλησίον του. Ο συγγραφέας τον ακολουθεί κατά πόδας αποκαλύπτοντας στον αναγνώστη τα μυστικά της τέχνης του.

Μένης Κουμανταρέας, Η φανέλα με το εννιά, εκδόσεις Κέδρος, σ. 315, ευρώ 15

Στην αισθητική και στις ερωτικές εμμονές της δεκαετίας του 1980 μάς μεταφέρει το μυθιστόρημα αυτό του Μένη Κουμανταρέα. Ο Μπιλ -κατά κόσμον Βασίλης Σερέτης- εκτός από ποδοσφαιρικός διάττοντας είναι πρωταθλητής στην πασιέντσα και πρωταγωνιστής της φυγής. Ταξιδεύει πάντα με τρένο, μένει πάντα σε δωμάτια ξενοδοχείων κοντά στον σιδηροδρομικό σταθμό και αλλάζει ομάδες και συντρόφους σαν τα πουκάμισα. Μοναχικός, αλλά ανοιχτός στην επικοινωνία, δεν διστάζει ακόμα και να παίζει τάβλι με αγνώστους (σ. 135). Αφήνεται να συγχρωτιστεί με μυστήριους φυσιοθεραπευτές, παράγοντες του ποδοσφαίρου, μπαρόβιους και άλλα άνθη του κακού, βουλιάζοντας στην αχλύ μιας Ελλάδας που πασχίζει να επινοήσει το καινούριο νεόπλουτο πρόσωπό της. Εκπληκτική η ομότιτλη ταινία του Παντελή Βούλγαρη (1988), σε μουσική Σταμάτη Σπανουδάκη, με έναν Στράτο Τζώρτζογλου αποφασισμένο να υπερασπιστεί την ύπαρξη του υποκριτικού ταλέντου του.

Ντ. Χ. Λώρενς, Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι, μτφρ.: Γιώργος Τζήμας, εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 51, ευρώ 6,11

Αυτό που θεωρήθηκε πορνογράφημα στην εποχή του και πέρασαν τριάντα ολόκληρα χρόνια για να πάψουν να ρίχνουν στην πυρά τα αντίτυπά του, ευτύχησε από τότε σε πολυάριθμες ανατυπώσεις, μεταφράσεις, κινηματογραφικές και θεατρικές μεταφορές. Ο απόλυτος αισθησιασμός, η λεπτομερής ανατομία του ανθρώπινου σώματος και των ερωτογόνων ζωνών του, η λογοτεχνική έξαψη σήμαναν έντονη σεισμική δόνηση στα υποκριτικά ήθη τών πουριτανών παλαιάς κοπής. Διαβάζεται ακόμα και σήμερα για την αλήθεια και την τιμιότητά του. Ειρήσθω εν παρόδω ότι ο κυνηγημένος συγγραφέας του πέθανε σε ηλικία μόλις 45 ετών.

Νίκος Χατζητρύφων (επιμέλεια), Το φύλο και η συμπεριφορά του. Η ομοφυλοφιλία στον κινηματογράφο, εκδόσεις Επίκεντρο, σ. 128, ευρώ 14,27

Ο επιμελητής του βιβλίου, που είναι και πρόεδρος της «Σύμπραξης κατά της Ομοφυλοφοβίας», καταθέτει στο αναγνωστικό κοινό ένα χρήσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση αυτού του (ακόμα για την ελληνική κοινωνία) ακανθώδους θέματος του κοινωνικού αποκλεισμού και της περιθωριοποίησης ανθρώπων με ερωτική συμπεριφορά και σεξουαλικές επιλογές που αποκλίνουν αισθητά από τον περίφημο (και ανύπαρκτο στην πραγματικότητα) «μέσο άνθρωπο», αφού η κάθε ύπαρξη είναι μοναδική και πολύχρωμη και οι άπειρες αποχρώσεις του ουράνιου τόξου δεν αναλύονται διεξοδικά με τόνους του μαύρου και του άσπρου. Επιστήμονες αξιολογούν τα αποτελέσματα της συμπλήρωσης ειδικών ερωτηματολογίων. Απαραίτητο για παραγωγούς, κριτικούς, σκηνοθέτες, σεναριογράφους, επικοινωνιολόγους και δημοσιογράφους, που θέλουν να δουν τον κινηματογράφο σαν καθρέφτη, όπου η κοινωνία ρίχνει το είδωλό της, αφήνοντας στην άκρη στερεότυπα και προκατασκευασμένα ιδεολογήματα.

Bernhard Schlink, Ερωτικές αποδράσεις, μτφρ.: Ιάκωβος Κοπερτί, εκδόσεις Κριτική, σ. 304, ευρώ 14

Ο Μπέρνχαρντ Σλινκ, μπεστ-σελερίστας, δικαστής και καθηγητής Δημοσίου Δικαίου, από τη Γερμανία, ευτύχησε να δει το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημά του Διαβάζοντας τη Χάνα γυρισμένο σε ταινία με τίτλο Σφραγισμένα χείλη («The reader») από τον σκηνοθέτη Στίβεν Ντάλντρι, που κέρδισε το πλατύ κινηματογραφόφιλο κοινό με ταινίες όπως Οι ώρες και Μπίλι Ελιοτ. Πρωταγωνίστρια, η δικαίως βραβευμένη με Οσκαρ Κέιτ Γουίνσλετ.

Robert Philip Kolker - Peter Beicken, Οι ταινίες του Wim Wenders. Ο κινηματογράφος ως όραμα και επιθυμία, επιμέλεια έκδοσης: Μιχάλης Κοκκώνης, εκδόσεις Παρατηρητής, σ. 392, ευρώ 13,25

Στην παράδοση των αμερικανικών roadmovies («ταινιών δρόμου») οι κινηματογραφικοί ήρωες του Βιμ Βέντερς πραγματοποιούν το δικό τους οδυσσειακό ταξίδι, σε αναζήτηση τόσο της αυτογνωσίας όσο και μιας θέσης στον πλατύ κόσμο, που μόνον ασφαλή λιμάνια δεν διαθέτει σε αφθονία. Στις δεκαετίες του 1970 και του 1980 ο γερμανός σκηνοθέτης πέτυχε να εκφράσει την ανασφάλεια του σύγχρονου ανθρώπου περνώντας από τον μοντερνισμό στο μεταμοντέρνο με έντονα μελοδραματικά και «μεταφυσικά»-υπερβατικά στοιχεία. Δεν μέτρησα τις δεκάδες φορές που παρακολούθησα τα αριστουργηματικά «Φτερά του έρωτα» με τον υπέροχο Μπρούνο Γκανζ και το «Παρίσι-Τέξας» με την εκφραστικότατη Ναστάζια Κίνσκι.

Πέτερ Χάντκε, Η αριστερόχειρη γυναίκα, πρόλογος-μτφρ. από τα γερμανικά: Σώτη Τριανταφύλλου, εκδόσεις Μελάνι, σ. 127, ευρώ 12,80

Ο Πέτερ Χάντκε, που γεννήθηκε το 1942 στα αυστριακο-σλοβενικά σύνορα και σπούδασε Νομικά στο Γκρατς, είχε την τύχη να συνεργαστεί με τον Βιμ Βέντερς ως σεναριογράφος. Δεν θα ξεχάσουμε την περίφημη ταινία με τον απολύτως εύστοχο τίτλο «Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι». Στο θέατρο απολαύσαμε το αιρετικά προκλητικό «Βρίζοντας το κοινό» από το «Αντι-θέατρο» της εξαιρετικής σε αυτόν τον ρόλο (και όχι μόνο) Μαρίας Ξενουδάκη. Το επίθετο «αριστερόχειρη» σημαίνει στα γερμανικά αδέξια. Στη νουβέλα αυτή (που εκδόθηκε το 1976) μια άλλη Νόρα, που ξεπήδησε λες από το «Κουκλόσπιτο» του Ιψεν, εγκαταλείπει τον άντρα της και παραμελεί το παιδί της, αναζητώντας έναν ρόλο πέρα από τα στερεότυπα, με μακρινό ζητούμενο την αυτογνωσία της και με κινητήρια δύναμη την αγωνία του κυλιόμενου Χρόνου και του αναπότρεπτου Θανάτου. Πέρα από τον φεμινισμό. Αφορά και τα δύο φύλα. Στην ταινία παίζουν ο Μπρούνο Γκανζ και η Εντίτ Κλέβερ, ενώ κάνει ένα «πέρασμα» και ο Ζεράρ Ντερπαρντιέ.

Sam Β. Girgus, Οι ταινίες του Woody Allen, μτφρ.: Χρήστος Καζολιάς, επιμέλεια για την ελληνική έκδοση: Μιχάλης Κοκκώνης, εκδόσεις Παρατηρητής, σ. 256, ευρώ 6,11

Για πρώτη φορά μελετάται και αναλύεται κριτικά το έργο ενός πρωτότυπου κινηματογραφικού δημιουργού, ενός αναγεννησιακού καλλιτέχνη που γράφει, παίζει, σκηνοθετεί αναπτύσσοντας ένα τελείως διακριτό ύφος κι επιτυγχάνοντας μια σπάνια αισθητική αρτιότητα, απολύτως συνεκτική με το όραμά του. Πρόσωπα χαμένα σε αναζήτηση ταυτότητας, αυτοσαρκασμός και καυστική ειρωνεία, η ερωτική ανεπάρκεια, η δυσχέρεια στη σύναψη ειλικρινών, ισότιμων και υγιών διαπροσωπικών σχέσεων, η υποδόρια κριτική του δυτικού πολιτισμού που δυναμιτίζεται εκ των έσω, στις πλέον υλιστικές αξίες και βάσεις του. Ο Γούντι Αλεν κατάφερε να εμπεδώσει και τη μακρά χολιγουντιανή παράδοση και να αφομοιώσει -αποφεύγοντας τη στυγνή μίμηση- κώδικες από το έργο μεγάλων ευρωπαίων σκηνοθετών, όπως ο Φελίνι, ο Ντε Σίκα, ο Μπέργκμαν κ.ά.

Βασίλης Κοντόπουλος, Μπαρτ Λάνκαστερ / Burt Lancaster. εκδόσεις Οδός Πανός, σ. 111, ευρώ 9,09

Η λάμψη του κράτησε αμείωτη για τριάντα ολόκληρα χρόνια. Συμπαθής στο ευρύ κοινό, αν και αντιφατικός. Εκρηκτικό ταμπεραμέντο, γυναικοκατακτητής, αλλά και ομοφυλόφιλος (σύμφωνα με τα αρχεία του FBI), καπνιστής, bon-viveur αλλά και μανιώδης αθλητής, δημοκράτης και αντιρατσιστής (σε δύσκολες εποχές), ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής στο πλατύ κοινό, είτε υποδυόταν το καταδικασμένο θύμα σε φιλμ νουάρ είτε τον ρομαντικό ξιφομάχο, τον αριστοκράτη ή τον κουρασμένο απατεωνίσκο, τον κολυμβητή ή τον βαρυποινίτη του Αλκατράζ. Αυτό το αινιγματικό στοιχείο της προσωπικότητάς του διατηρεί ακόμα εναργή τον μύθο του. Ενα βιβλίο που «τραβιέται» σαν καπνός από ένα ολόκληρο πακέτο τσιγάρα, χωρίς να υπάρχει νόμος που να απαγορεύει την κατανάλωσή του.

Τζώννυ Ντεπ / Johnny Depp, επιμέλεια Μαρία Προγουλάκη, εκδόσεις Οδός Πανός, σ. 95, ευρώ 9,09

Με την πρώτη audition που πήγε, πήρε αμέσως τον ρόλο, λίγες ώρες μετά. Χαρισματικός και αινιγματικός, πρωτεϊκός και αυτοαναιρούμενος, κωμικά σοβαρός και δραματικά κωμικός, ένας πρωταγωνιστής που δεν «αντέχει το ταλέντο του». Ή μήπως γνωρίζει την τεχνική να ισορροπεί υπερβαίνοντάς το; Ευαίσθητη ισορροπία. Ομως μέχρι τώρα, τουλάχιστον, το άλογο της δημοσιότητας δεν τον έχει «ρίξει». Ενα κινηματογραφικό είδωλο για όλες τις εποχές. Και για όλα τα γούστα. Από τηλεοπτικός αστέρας και εφηβικό είδωλο, πέρασε με άνεση σε δύσκολους κινηματογραφικούς ρόλους και θριάμβευσε σε όλους, μη απογοητεύοντας τους παραγωγούς.

Α. Αγγελίδη - Ε. Μαχαίρα - Κ. Κυριακός, Γραφές για τον κινηματογράφο. Διεπιστημονικές προσεγγίσεις, εκδόσεις Νεφέλη, σ. 232, ευρώ 15,31

Ακόμη μια σημαντική μελέτη για τον διάλογο του κινηματογράφου με τις άλλες τέχνες και επιστήμες. Μια σκηνοθέτρια, μια ιστορικός τέχνης κι ένας θεατρολόγος ενώνουν τις επιστημονικές αρματωσιές τους στην αντιμετώπιση ενός τόσο απαιτητικού θέματος.

Βασίλης Κοντόπουλος, Ρόμπερτ Μίτσαμ / Robert Mitchum, εκδόσεις Οδός Πανός, σ. 146, ευρώ 12,11

Ενας ψυχρός επαγγελματίας που δεν σαγηνεύτηκε με το είδωλό του, αδιαφόρησε για τις επικρίσεις και απέφυγε τον κυκεώνα της δημοσιότητας, όσο ήταν αυτό δυνατόν, ήταν και ο ηθοποιός Ρόμπερτ Μίτσαμ, για τον οποίο ο Μπιγκ Κρόσμπι είχε πει ότι «έχει τη ζωντάνια ενός ψυγείου την ώρα της απόψυξης». Ισως αυτή η απόσταση από τους κινηματογραφικούς μύθους να εξασφαλίζει υγεία και μακροζωία στους «αστέρες».

Σ. Μ. Αϊζενστάιν, Η μορφή του φιλμ, μετάφραση α' μέρος: Νίκος Ε. Παναγιωτόπουλος, β' μέρος: Κώστας Σφήκας, εκδόσεις Αιγόκερως, σ. 286, ευρώ 17,04

Ο εκδοτικός οίκος Αιγόκερως είναι ο πλέον ειδικός στον τομέα του κινηματογράφου κι έχει μια μεγάλη σειρά ειδικών βιβλίων. Το συγκεκριμένο μάς μπάζει στο εργαστήρι ενός από τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες στην Ιστορία της 7ης Τέχνης. Αναζητήστε το κι εμπλουτίστε τις γνώσεις ή τη βιβλιοθήκη σας.

Δημήτρης Χορν, επιμέλεια: Δημήτρης Μπαγέρης, εκδόσεις Οδός Πανός, σ. 175, ευρώ 16,15

Ο μεγάλος γόης του ελληνικού κινηματογράφου και θεάτρου, ο αδιέξοδος έρωτας τής Ελλης Λαμπέτη, σκιαγραφείται διεξοδικά σε αυτό το νοσταλγικό βιβλίο. Ενδιαφέρον το κεφάλαιο όπου οι άλλοι μιλάνε για την προσωπικότητά του. Ανάμεσά τους, ο Αλέξης Σολομός, η Ελένη Βλάχου, ο Γιάννης Γκιωνάκης. Ακόμα και στον γραφικό χαρακτήρα του ανιχνεύεται η προσωπικότητα του Δημήτρη Χορν. Παραστασιογραφία, φιλμογραφία, δισκογραφία και ατμοσφαιρικές ασπρόμαυρες φωτογραφίες. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Αφιέρωμα:Λογοτεχνία-Κινηματογράφος
Ταινίες εν ψυχρώ και εν θερμώ, δίπλα μας για πάντα
Η δεύτερη ζωή μεγάλων λογοτεχνικών έργων και όσα χάνονται στη μεταφορά
Ταινίες με διάσημους συγγραφείς που πέτυχαν το τέλειο γύρισμα
Βιβλία που έγιναν ταινίες για χειμωνιάτικα ή καλοκαιρινά σινεμά
Βιβλία και κινηματογράφος χωρίς περιττά λόγια
Μοντάροντας το Γυμνό γεύμα με μια Παγίδα
Παιδικά-εφηβικά βιβλία που έγιναν κινηματογραφικές ταινίες
Ο Πίτερ Παν και η ελληνική του καριέρα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Ενα καπέλο γεμάτο ιστορίες
«Από τη μια Τριλογία στην άλλη...»
Νάματα έμπνευσης
22η έκθεση βιβλίου
Αγαπητέ μου κ. Κοτζιούλα
Μια επιστολή
Η κουκουβάγια-μασκότ
Αφιέρωμα Βιβλίο-Κινηματογράφος
Από την εικόνα στη δημιουργία
Συνέντευξη:Τατσόπουλος-Χαραλαμπίδης
Από τις σελίδες της λογοτεχνίας στη μεγάλη οθόνη του σινεμά
Κριτική βιβλίου
Σκηνοθέτες και σενάρια σε θαυμαστά βιβλία
Στον τόπο του άλλου
Η τρίτη ανάγνωση
Λολίτα
Από τις 4:00 στις 6:00
Η θλίψη ήταν μόνιμη παρέα της
Αφανής Αναγνώστης
Η γλώσσα είναι το αμαρτωλό μας τραγούδι
Παλεύοντας με τα κείμενα
Αφιέρωμα:Λογοτεχνία-Κινηματογράφος
Ταινίες εν ψυχρώ και εν θερμώ, δίπλα μας για πάντα
Ο Λόγος στην 7η Τέχνη
Η δεύτερη ζωή μεγάλων λογοτεχνικών έργων και όσα χάνονται στη μεταφορά
Ταινίες με διάσημους συγγραφείς που πέτυχαν το τέλειο γύρισμα
Βιβλία που έγιναν ταινίες για χειμωνιάτικα ή καλοκαιρινά σινεμά
Βιβλία και κινηματογράφος χωρίς περιττά λόγια
Μοντάροντας το Γυμνό γεύμα με μια Παγίδα
Παιδικά-εφηβικά βιβλία που έγιναν κινηματογραφικές ταινίες
Ο Πίτερ Παν και η ελληνική του καριέρα