Έντυπη Έκδοση

Παρωδία ή μελόδραμα;

Ενα μυθιστόρημα που πέφτει ταυτοχρόνως στο μελόδραμα, προσπαθώντας να μιλήσει για τη σχέση ανάμεσα στην ομοφυλοφιλία, την τέχνη και τη μητρική εξάρτηση. Αύγουστος Κορτώ, «Δεκαέξι»

Στο εμβληματικό 1953, τη χρονιά θανάτου του Στάλιν, μας μεταφέρει ο Αύγουστος Κορτώ με το καινούριο του μυθιστόρημα «Δεκαέξι» (εκδόσεις Καστανιώτη), που πλέκει τον μύθο του γύρω από την αινιγματική προσωπικότητα του Πιότρ Ραμπίνοβιτς, ενός διάσημου συνθέτη, ο οποίος αποφασίζει να βάλει τέρμα στη ζωή του παρά τη μεγάλη καλλιτεχνική του επιτυχία και την αμέριστη εύνοια του σοβιετικού καθεστώτος.

Η αυτοκτονία του συνθέτη δεν μένει χωρίς συνέπειες. Λίγο μετά τη δημοσιοποίησή της, οι συναυλίες και οι ηχογραφημένες μεταδόσεις της Δέκατης Εκτης Συμφωνίας του Ραμπίνοβιτς προκαλούν σωρεία αποσκιρτήσεων από τη Σοβιετική Ενωση και πανικό στην ηγεσία της. Ετσι, ο Χρουστσόφ, που μόλις έχει αναλάβει τα ηνία του Κόμματος και του κράτους, αναθέτει στον Αλεξέι Σαμοϊλένκο, μυστικοσύμβουλο και πνευματικό κληρονόμο του Ραμπίνοβιτς, να βρει την αιτία του μεγάλου κακού.

Ο Κορτώ χτίζει ολόκληρη την πλοκή του πάνω στην περιπετειώδη περιπλάνηση του Αλεξέι, που ξεκινάει από τη Ζυρίχη και το Βατικανό και φτάνει μέχρι το Ισραήλ, αποκαλύπτοντας σημείο προς σημείο όχι τόσο το παράξενο μυστικό της Δέκατης Εκτης Συμφωνίας όσο τον δραματικό ψυχισμό του Ραμπίνοβιτς και τον καταστροφικό κλυδωνισμό του.

Το «Δεκαέξι» είναι μια εξαιρετικά φιλόδοξη προσπάθεια. Ο Κορτώ δοκιμάζει να συνδυάσει το ιστορικό μυθιστόρημα με την αστυνομική ίντριγκα σε μια σύνθεση που θέλει να μιλήσει για τη φύση και τα όρια της τέχνης, αλλά και για την καταπιεσμένη ομοφυλοφιλία ή τη μυστικιστική γλώσσα της μουσικής.

Παίζουν ακόμη εδώ η συνωμοσιολογία και ο αποκρυφισμός, όπως τα συναντούμε σε επικές αφηγήσεις τύπου Νταν Μπράουν, τα μοτίβα του κατασκοπικού μυθιστορήματος, η σοβιετική δαιμονολογία, ο Τόμας Μαν, η μυθολογία των Ρομανώφ, καθώς και ο Σοστακόβιτς ή ο Μάνος Χατζιδάκις, από τους οποίους και αντλούνται τα στοιχεία για το πορτρέτο του Ραμπίνοβιτς.

Το πρόβλημα του Κορτώ δεν είναι ότι δυσκολεύεται να ελέγξει το εξαιρετικά ετερογενές υλικό του, το οποίο μοιάζει, αντιθέτως, να ποδηγετεί αποτελεσματικά, αλλά ότι δεν μπορεί να αποφασίσει τον τόνο του.

Προκρίνοντας άλλοτε την παρωδία και άλλοτε το μελόδραμα, με τον υψιπετή στοχασμό περί τέχνης να παρεμβάλλεται αμήχανα μεταξύ των δύο, δεν κατορθώνει ούτε να δώσει μια γελοιογραφική εικόνα του σοβιετισμού, ο οποίος παρουσιάζεται με έναν πολύ ισχνό (σχεδόν άσχετο) τρόπο στις σελίδες του, ούτε να μιλήσει σοβαρά για τη σχέση ανάμεσα στη μουσική, την ομοφυλοφιλία και τη μητρική εξάρτηση, η οποία αποδεικνύεται είτε βαρύγδουπη είτε πλατειαστική και αδειάζει απογοητευτικά την ψυχολογία των ηρώων του.

Μαύρη κωμωδία

Ο Τζον Κίνγκσλι Ορτον ( 1930-1967), ο οποίος γεννήθηκε στην Αγγλία και ήταν ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους της εποχής του που δεν έκρυβε την ομοφυλοφιλία του (δολοφονήθηκε από τον εραστή του Κένεθ Χάλιγουελ, ηθοποιό και μέντορά του), έκανε μιαν εκπληκτική καριέρα κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 στη βρετανική θεατρική σκηνή, με σπουδαιότερα έργα του τα «Γούστα του κυρίου Σλόαν» και το «Loot» (παρουσιάστηκαν και τα δύο το 1964).

Το «Loot» (η λέξη σημαίνει λεφτά ή κλοπιμαία), που κυκλοφορεί τώρα σε ένα κομψό τομίδιο στα ελληνικά, από τις πάντα προσεκτικές εκδόσεις «Scripta», σε εξαιρετική μετάφραση της Τώνιας Ράλλη, είναι η ιστορία δύο νεαρών Εγγλέζων, οι οποίοι προσπαθούν να διασώσουν τα λάφυρα μιας ληστείας, κρύβοντάς τα μέσα σε ένα φέρετρο.

Οι σκηνές τις οποίες ξετυλίγει ο Ορτον στο «Loot» είναι εμποτισμένες με ένα ανατριχιαστικό και εντελώς αναρχικό χιούμορ, που τινάζει στον αέρα τα πάντα: την οικογενειακή τάξη και ασφάλεια, την ευθυκρισία, την εντιμότητα και την αμεροληψία της αστυνομίας, ακόμη (ή πρωτίστως) και τον σεβασμό στη μνήμη των νεκρών. Ενας εκρηκτικός συνδυασμός μαύρης κωμωδίας και παρωδίας της αστυνομικής λογοτεχνίας, που δεν δείχνει ούτε κατ' ελάχιστον την ηλικία του, με σημαντικότερο χαρακτήρα του τον αστυνομικό Τράσκοτ.

Νέες εκδόσεις

«Δρόμος αντοχής»

JEAN ECHENOZ

Μετάφραση, επίμετρο: Αχιλλέας Κυριακίδης.

Εκδόσεις «Πόλις».

Πώς μια λαϊκή δημοκρατία χρησιμοποίησε τις επιδόσεις ενός πρωταθλητή μεγάλων αποστάσεων για να ενισχύσει τη δημόσια εικόνα της. Η κομψή και διαπεραστική ειρωνεία του Ζαν Εσενόζ σε μιαν ελλειπτική σύνθεση, που υμνεί τη δύναμη της καθημερινότητας.

«Σύγχρονη πολιτική οικονομία»

ΜΙΧΑΛΗΣ ΖΟΥΜΠΟΥΛΑΚΗΣ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΟΛΛΙΑΣ

Εκδόσεις Πατάκη.

Εννέα έλληνες οικονομολόγοι αναζητούν απαντήσεις για τις οικονομικές τάσεις της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, δοκιμάζοντας να πάνε πέρα από τις καθιερωμένες παραδοχές για το τέλος της επιστημονικής γνώσης ως προς την οικονομία.

«Οι μεγάλοι της ιστορίας»

ΓΙΑΚΟΜΠ ΜΠΟΥΡΚΧΑΡΤ

Μετάφραση: Θεόδωρος Λουπασάκης.

Εκδόσεις «Printa».

Το βάρος της προσωπικότητας για τη συλλογική τύχη των ατόμων και των κοινωνιών από έναν από τους πιο σημαντικούς ιστορικούς του 19ου αιώνα, τον Γιάκομπ Μπούρκχαρτ, που συνέβαλε, μεταξύ άλλων, στην ανάπτυξη του στοχασμού για τα μέσα και τους σκοπούς της ιστορικής επιστήμης.

«Θα 'ναι νύχτα και Αύγουστος»

ΝΙΚΗΤΑΣ ΠΑΡΙΣΗΣ

Εκδόσεις «Δόμος»

Δεκατέσσερα διηγήματα για τις υψηλές ή ευφρόσυνες στιγμές της καθημερινής ζωής, αλλά και για τις σκοτεινές όψεις μιας πραγματικότητας που μοιάζει έτοιμη να καταβροχθίσει το σύμπαν. Ενας συγγραφέας ο οποίος ξέρει πού και πώς να κατευθύνει τη σκηνοθεσία του.

«Διαδρομές σε χρόνια σκοτεινά»

Βασισμένο σε προφορικές μαρτυρίες.

ΘΑΝΑΣΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ

Εκδόσεις «Νεφέλη».

Το πέρασμα μιας νησιώτικης οικογένειας μέσα από τον Β' Παγκόσμιο, την Αντίσταση, τον Εμφύλιο, τη Μακρονήσο και τη χούντα σε μιαν αφήγηση η οποία υπογραμμίζει τις αρετές και την ακεραιότητα των ανθρώπων χωρίς να παρασύρεται στους εύκολους επαίνους.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
140 χρόνια μετά τη γέννησή του
Hello, Lenin
Έργα για τον πολιτισμό
Ο πνιγμένος από το ΕΣΠΑ πιάνεται
Βιβλίο
«Η ήττα είναι στο μυαλό μας»
Επέτειος
Η άλλη Πρωτομαγιά
Θέατρο
«Εθνικό» ζήτημα
Θεατρικό Μουσείο
Δράμα στο Θεατρικό Μουσείο
Κινηματογράφος
Το ΔΝΤ του μέλλοντός μας
Και οι τρεις ήταν υπέροχες
Μουσική
Η άνοιξη του ελληνικού ροκ
Ρωσική γιορτή, ελληνική υπογραφή
Συνέντευξη: Δημήτρης Καρατζάς
Σκηνοθέτης ετών 22
Συνέντευξη: Μόνικα
«Ξέρετε, σπουδάζω ακόμα μαθηματικά»
Συνέντευξη: Ρόμπερτ Ουίλσον
«Σταθερή είναι μόνο η αλλαγή»
Τάνγκο μιούζικαλ
Τάνγκο διά χειρός Μπάρενμποϊμ