Έντυπη Έκδοση

Μια άπνοια που σκοτώνει

Δύο πολίτες υπεράνω υποψίας βρίσκονται νεκροί. Ενα μυθιστόρημα που επιβραδύνει άσκοπα την πρωτότυπη αφηγηματική του οργάνωση. Νίκη Αναστασέα, «Οι μικρές απολαύσεις του κυρίου Ευαγγελινού».

Ανυπολόγιστες είναι οι μορφές τις οποίες τείνει να πάρει το αστυνομικό μυθιστόρημα καθώς αυξάνουν οι δρόμοι τους οποίους χρησιμοποιεί όχι μόνο για την προσαρμογή του στα δεδομένα της καινούριας εποχής, αλλά και για την ανανέωση της γραφής του.

Ακολουθώντας μια τάση που θέλει να εμπλέξει τον συγγραφέα στις ιστορίες των ηρώων του, μεταβάλλοντάς τον σε χαρακτήρα της δράσης (ένα πολύ εύγλωττο παράδειγμα μας έδωσε κατά το παρελθόν με την πεζογραφία του ο Νάσος Θεοφίλου), η Νίκη Αναστασέα δοκιμάζει τις δυνάμεις της στην αστυνομική λογοτεχνία με ένα μυθιστόρημα, το οποίο χτίζει το μυστήριό του σε μια δυσδιάκριτη συνοριακή γραμμή: τη γραμμή ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη μυθοπλαστική της αναπαράσταση.

Στις «Μικρές απολαύσεις του κυρίου Ευαγγελινού» (εκδόσεις «Κέδρος»), η Αναστασέα διαλέγει ως σκηνικό της πλοκής το σαφώς απομονωμένο και στενόκαρδο περιβάλλον μιας ανώνυμης παραθαλάσσιας πόλης, όπου συμβαίνουν δύο παράξενοι και εντελώς ανεξήγητοι φόνοι. Με μιαν αργή και περιστροφική κίνηση στο εσωτερικό του κοινωνικού της μικρόκοσμου, που παραπέμπει στο έντονα φθαρμένο και διαβρωμένο σύμπαν των μουντών πολιτειών του Θόρντον Ουάιλντερ ή του Δημήτρη Χατζή, η αφήγηση θα δείξει πως τα φονικά αποτελούν προϊόν μιας μακράς διαδικασίας κατάρρευσης, σε έναν τόπο όπου τόσο το ατομικό όσο και το κοινωνικό έχουν ποδοπατηθεί από την μπότα μιας ακατανίκητης υπαρξιακής άπνοιας: μια άπνοια που προσδιορίζει δικαίους και αδίκους και κατακλύζει στο τέλος τα πάντα - τους πρωταγωνιστές του μυθιστορήματος, αλλά και τον συγγραφέα που έχει αναλάβει την εξιστόρηση των περιπετειών τους.

Η Αναστασέα έχει οργανώσει προσεκτικά το κείμενό της και έχει δέσει σωστά την αλυσίδα των αιτίων και των αιτιατών του, που αναδεικνύει και μια σειρά από εις βάθος φωτισμένα και άκρως δραματικά πρόσωπα.

Ισορροπημένο αποδεικνύεται και το παιχνίδι μεταξύ των χάρτινων (επινοημένων) ηρώων και της πραγματικής τους υπόστασης (της αληθοφανούς τους εικόνας), σε μια διαρκή αντίστιξη της λογοτεχνικής κατασκευής με την αναγνωστική της ψευδαίσθηση.

Εκείνο, ωστόσο, το οποίο λείπει εμφανώς από τις «Μικρές απολαύσεις του κυρίου Ευαγγελινού» είναι η πύκνωση του μύθου και η περιστολή των αδρανών υλικών του (κυκλικές εναλλαγές και παρατεταμένες επιβρανδύσεις ή άσκοπες καθυστερήσεις), που μειώνουν σοβαρά το υποβλητικό του κλίμα και επιβαρύνουν τις αρθρώσεις του με μια πλαδαρότητα η οποία θα μπορούσε εύκολα να έχει αποφευχθεί.

Διαχρονική αθλιότητα

Κανείς δεν ξέρει, παρά τους εκτεταμένους φιλολογικούς καβγάδες, ποιος έγραψε το διάσημο ρωμαϊκό μυθιστόρημα «Σατυρικόν», που τροφοδότησε εν έτει 1971 την κινηματογραφική φαντασία του Φελίνι.

Πρόκειται για κάποιον αυλικό του Νέρωνα, που μεταφέρει στο χαρτί τις εμπειρίες του από τις τρομακτικές συνεστιάσεις και συνευρέσεις του κυρίου του ή για τον συγγραφέα μιας μεταγενέστερης εποχής, που παίζει με τις συντεταγμένες του παρελθόντος;

Απάντηση στο ερώτημα δεν υπάρχει περίπτωση να δοθεί. Το κείμενο, όμως, που φέρει κατά σύμβαση την υπογραφή του Πετρωνίου (αλλιώς Γάιου Πετρωνίου ή Πετρωνίου Διαιτητή), είναι ένα κείμενο το οποίο περιέχει τα πάντα: συμποτικό πνεύμα, αλλά και πνεύμα ρωμαϊκής κωμωδίας, πνεύμα παρωδίας των φιλολογικών πηγών, αλλά και πνεύμα διασυρμού των αυλικών ηθών, πνεύμα γαστρονομίας και υψηλής ζωικής ευφορίας, όπως και πνεύμα ερωτικής αποχαλίνωσης ή τρέλας.

Το «Σατυρικόν» βρίσκεται τώρα στα χέρια μας χάρη στις εκδόσεις «Νεφέλη», που τύπωσαν πρόσφατα τη σπουδαία μετάφραση του Αρη Αλεξάνδρου, συνοδευμένη από μια σπαρταριστή εισαγωγή του (καμωμένες αμφότερες το 1971).

Ο Αλεξάνδρου τονίζει (κι έχει απόλυτο δίκιο) πως ο Πετρώνιος δεν έχει να μεταδώσει κανένα βαρύγδουπο μήνυμα. Το μόνο που κάνει είναι να μιλήσει (σε μια σύνθεση με σπασμένο πέρα για πέρα τον εσωτερικό της ρυθμό) για τη διαχρονική αθλιότητα και μικροπρέπεια της ανθρώπινης ύπαρξης. Αλλά δεν αρκεί κάτι τέτοιο -και μάλιστα με το παραπάνω;

Νέες εκδόσεις

«Το κλουβί της σαύρας»

KAREN CONNELY

Μυθιστόρημα.

Μετάφραση: Χρύσα Τσαλικίδου.

Επιμέλεια: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου.

Εκδόσεις «Πόλις».

Ενας νεαρός βουδιστής καλλιτέχνης ρίχνεται στα μπουντρούμια της Βιρμανίας. Η Κάρεν Κόνελι γράφει ένα μυθιστόρημα για τη δύναμη και τη σημασία της ελευθερίας, δείχνοντας τον τρόπο με τον οποίο μπορεί υπό δεδομένες συνθήκες να σπάσει και η πιο φριχτή απομόνωση.

«Οι Εκκεντρικοί»

ΠΟΛ ΜΟΡΑΝ

Εισαγωγή: Vincent Giroud.

Μετάφραση: Φωτεινή Βλαχοπούλου.

Εκδόσεις «Ολκός».

Μια συντροφιά διανοουμένων κινείται ανάμεσα στο Παρίσι, το Λονδίνο και τη Βενετία και ξετυλίγει τις ανησυχίες και τις αναζητήσεις της. Το πρώτο μυθιστόρημα του συγγραφέα και διπλωμάτη Πολ Μοράν, που αποκτά μια νέα επικαιρότητα.

«Η Αλογόμυγα»

ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ

Εκδόσεις «Δίαυλος»

Η Αθήνα της επόμενης δεκαετίας μέσα από ένα βιβλίο με μεγάλες δόσεις βίας, ειρωνείας και σεξ. Ο Νίκος Παπαδόπουλος μας μεταφέρει στο παρωδιακό κλίμα των πεζογράφων του 1980, με τη διαφορά ότι αναπτύσσει με αρκετά ερεθιστικό τρόπο το πολιτικό στοιχείο.

«Η ιστορία του ματιού»

GEORGE BATAILLE

Εισαγωγή και μετάφραση: Δημήτρης Δημητριάδης.

Εκδόσεις «Αγρα».

Ο ερωτισμός όχι ως χαρά της ζωής και απελευθέρωση από τα δεινά της κοινωνικής καταπίεσης, αλλά ως τυραννική ορμή, ταυτισμένη με την έκλυση του θανάτου. Το διάσημο έργο του Ζορζ Μπατάιγ, σε εισαγωγή και μετάφραση του Δημήτρη Δημητριάδη.

«Μανδραγόρας. Η μαρτυρία του Υβ Γκρουντόν»

ΕΜΙΛΙ ΜΠΑΡΤΟΝ

Μετάφραση: Τίνα Θέου.

Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα».

Η μετάβαση από τον ανιστορικό χρόνο και τον μυθικό τόπο των Εβρίδων στα θαύματα του εκσυγχρονισμού. Πυκνή γραφή και γνήσιο, ιδιαιτέρως δραστικό, χιούμορ.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Αντόνιο Μπαντέρας
«Δεν με τρομάζει ο έρωτας που αλλάζει»
Αρχαιολογικοί χώροι
Ξενυχτώντας με την Πανσέληνο
Μουσική
Οι Matisse ζωγραφίζουν
Εχουν το όνομα, τους λείπει η χάρη
Καλοκαιρινές συναυλίες
Ακυρώσεις, βετεράνοι και πολύς ηλεκτρισμός
Ντοκιμαντέρ
Πολεμώντας στην Ισπανία
Συνέντευξη: Ολντεν Ερενράιχ
Ο νεοφώτιστος του Κόπολα
Θέατρο
Η νύφη το 'σκασε
Συνέντευξη: Λήδα Πρωτοψάλτη
Από την Τροία στη Γάζα
Αρχαιολογία
Πάμε στοίχημα το στέγαστρο;
Βόλτα στα μνημεία της Αθήνας
Στη δροσιά των μνημείων
Αγαλμα της Ελευθερίας
Ενα στέμμα για όλους
Εκθεση ζωγραφικής
Η Κίνα αυτοπροσώπως
Βιβλίο
Ο Φάουστ ενός ροκά
Δανεικά κι αγύριστα
Ψυχοπαίδης περί τέχνης
Μια θάλασσα εγκλήματα
Οδοιπορικό στο μέλλον
Άλλες ειδήσεις
Μέριλιν και να καίει