Έντυπη Έκδοση

Μνήμη Ηλία Πετρόπουλου

Οταν άκουσα ότι ο Ηλίας Πετρόπουλος πέθανε στις 3 του Σεπτέμβρη σκέφτηκα ότι δεν θα μπορούσε να διαλέξει πιο ταιριαστή σ' αυτόν ημερομηνία: παρά την ημερομηνία αμφισβήτησης ενός βασιλιά κι ενός συστήματος διακυβέρνησης.

Ο Πετρόπουλος είναι ίσως ο Ελληνας λογοτέχνης που, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, μετέφερε τη γενικόλογη, ανέξοδη αμφισβήτηση στην ουσιαστική καθημερινότητά του, μετατρέποντας την έτσι από διαδικασία δημιουργικής απενοχοποίησης σε βαθιά πολιτική πράξη. Αυτοεξόριστος του εαυτού του πολύ πριν αυτοεξοριστεί στο Παρίσι, ο πρώτος Ελληνας που διεκδίκησε (μεσούσης μάλιστα της δικτατορίας) το δικαίωμά του στην αθεΐα (με την αντίστοιχη αναγραφή στην ταυτότητα), και ο (όχι μεγαλειώδης, μα συνεπής) γραφιάς που περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον ανέτρεψε τα αστικά ιδεολογήματα της γλώσσας, καταγράφοντας με εύγλωττο σεβασμό τις γλωσσικές ποικιλίες του περιθωρίου, θύμιζε σε άπειρες αντανακλάσεις την περίφημη ρήση του Κίρκεγκορ, πως «η αληθινή τραγική οδύνη απαιτεί ένα στοιχείο αθωότητας».

Ο Πετρόπουλος, έμπλεος του «έξω από τα τείχη» παλίμψηστου που η (και λογοτεχνική) καθωσπρέπει κοινωνία αρνείται (τάχα) «να δει» κι ας το ξεζουμίζει, αν και γέννημα-θρέμμα αυτής της κοινωνίας, αθωώνει τα πάντα, αποδίδοντάς τα στο φως. Ανατρέποντας τη διαδικασία ηθικής νομιμοποίησης της υποκρισίας που ταυτίζει την έλλειψη «τακτικής ζωής» με το σκοτάδι. Οχι εύκολος άνθρωπος, μα μύστης, κατεβαίνει στον δρόμο και καταγράφει και τη γλώσσα του αγοραίου έρωτα και τα ρεμπέτικα χασισοτράγουδα και τα «καλιαρντά» και τις αργκό των νέων. Ενας εθνογράφος της επικοινωνίας (Hymes), αν και συστηνόταν ως λαογράφος, προγκίζοντας το ακαδημαϊκό κατεστημένο, δημιουργεί έναν τρίτο πόλο, πέρα από την «καθαρεύουσα» και τη «δημοτική», στο πολιτικότατο στην Ελλάδα ζήτημα της γλώσσας, όταν τίποτε δεν ήταν (και δεν είναι σ' έναν βαθμό) ακόμη λυμένο.

Κυνηγημένος διαρκώς, έχοντας σκίσει παντοιοτρόπως κάθε είδος εγωτικού ναρκισσισμού, ο Αθηνογεννημένος στα 1924 Πετρόπουλος (μεγάλο μέρος έργου του οποίου περιμένει να «ανακαλυφθεί» από μια βαθιά μικροαστική κοινωνία, με το αντίστοιχο εκδοτικό κατεστημένο...) αφήνει το πικρό ελληνικό του παρελθόν και ταξιδεύει διά παντός στο Μέλλον της Αναρχικής του Φαντασίωσης, στο Παρίσι 15 χρόνια πριν. Και ως τελευταία χειρονομία, ο άνθρωπος που χτύπησε τα πάντα καταγής, χτυπά και το σαρκίο του: παραγγέλνει την καύση του και μηνύει, και τον ρίχνουν, στον υπόνομο. Ισως εκεί, ο αστός που ποτέ δεν αρνήθηκε να τους «κοιτάξει», μα και να τους «δει», να κάνει πια παρέα με τους Αγιάννηδες της εποχής μας.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Μνήμη Ηλία Πετρόπουλου
Δοκίμιο
Ανάδειξη του δοκιμίου*
Κριτική βιβλίου
Θηράματα χωρίς καταφύγιο
Ερωτες και μηχανορραφίες
Το ισλάμ της Μαργιάν Σατραπί
Το εξωφρενικό καρναβάλι της Ιστορίας
Συνταγματική ιστορία
Η ανεπάρκεια του Τζον Απντάικ
Ενας τρομοκράτης με αισθήματα
Στο ξέφωτο του Είναι
Άλλες ειδήσεις
Σελίδες και Σιγαρέτα, ΙΙ
Ερίζοντας για τον Πόε
Μια εφημερίδα σε κάθε σπίτι;