Έντυπη Έκδοση

Ερίζοντας για τον Πόε

Βοστόνη. Οπως τους αρχαίους χρόνους εφτά πόλεις έριζαν μεταξύ τους διεκδικώντας την πατρότητα του Ομήρου, έτσι και σήμερα τέσσερις αμερικανικές πόλεις διεκδικούν λίγη από τη δόξα διαχειριζόμενες (ή και μονοπωλώντας) οτιδήποτε έχει σχέση με τον πατέρα των ιστοριών μυστηρίου και σπουδαίο ποιητή Εντγκαρ Αλαν Πόε, που φέτος συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από τη γέννησή του και εκατόν εξήντα από τον θάνατό του.

Ο Εντγκαρ Αλαν Πόε σε υδατογραφία του Eri Hashimoto με πενάκι και μελάνι. Ο Εντγκαρ Αλαν Πόε σε υδατογραφία του Eri Hashimoto με πενάκι και μελάνι. Οι πόλεις αυτές, η Βοστόνη, η Βαλτιμόρη, η Φιλαδέλφεια και το Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια, έχουν και οι τέσσερις από έναν λόγο να ερίζουν μεταξύ τους, αφού και οι τέσσερις έχουν, άλλες λίγο άλλες πολύ, «σημαδευτεί» από τον μέγα σεφ του αστυνομικού μυθιστορήματος.

Κατ' αρχάς κανείς δεν αμφισβητεί ότι ο Πόε γεννήθηκε στη Βοστόνη στις 19 Ιανουαρίου 1809, και ως εκ τούτου η Βοστόνη, που αποκαλείται και η «Αθήνα της Αμερικής», δεν θα έπρεπε να διεκδικεί τίποτε άλλο, αφού το μόνο που αντιπροσωπεύει είναι ο τόπος όπου γεννήθηκε. Η αλήθεια είναι ότι ο Πόε μισούσε τη Βοστόνη και ότι την επισκέφθηκε μόνο μία φορά αφότου την άφησε πίσω του, όταν ήταν μωρό ενός έτους. Βοστονέζοι συγγραφείς, όπως ο Ραλφ Γουόλντο Εμερσον και ο Χένρι Γουόντζγορθ Λόνγκφελοου, ήταν για τον Πόε «γυρολόγοι» και «βατραχάκια του βάλτου». Οι λόγοι που μισούσε τη Βοστόνη ο Πόε ίσως ανάγονται σε μια σκληρή κριτική που δέχτηκε το έργο του Το κοράκι και άλλα ποιήματα από εφημερίδα της Βοστόνης, η οποία έγραψε για το βιβλίο ότι «είναι για τα μπάζα». Δεν είναι λοιπόν απορίας άξιο που σήμερα δεν υπάρχει τίποτε στη Βοστόνη, ο γενέθλιος τόπος τόσων συγγραφέων και ποιητών, που να θυμίζει Πόε, εκτός από μία πλάκα σε ένα κτήριο στο κέντρο της πόλης, όπου εικάζεται ότι γεννήθηκε -που και αυτή η ακριβής περιοχή είναι υπό αμφισβήτηση- και από ένα στενό δρομάκι που φέρει το όνομά του. Οι γονείς τού Πόε τυχαία βρέθηκαν εκεί όταν τη μητέρα του την έπιασαν οι πόνοι, πιθανόν «έσπασαν τα νερά» και αναγκάστηκαν να μείνουν λίγες μέρες παραπάνω για να γεννήσει. Εναν χρόνο αργότερα πεθαίνουν και οι δύο γονείς του και τον μονοετή Εντγκαρ ανατρέφει, στη Φιλαδέλφεια, η οικογένεια των Αλενς, που τον υιοθέτησε.

Η Βαλτιμόρη είναι ο τόπος όπου είναι ο τάφος του Πόε, αλλά, σε πολύ κοντινή απόσταση από το κοιμητήριο με τον τάφο του, και το Μουσείο Πόε, που ήταν για τέσσερα χρόνια και η κατοικία του. Πρόκειται για ένα λιτό, τούβλινο, διώροφο, γωνιακό σπίτι στην οδό Νορθ Αμιτι, όπου έζησε ο ποιητής από το 1832 έως το 1835. Εδώ ο νεαρός ποιητής μοιραζόταν το σπίτι με τη γιαγιά του, μια θεία του και δύο εξαδέλφες του, τη μία εκ των οποίων, τη Βιρτζίνια, παντρεύτηκε αργότερα. Εδώ συνέθεσε τα διηγήματά του Berenice και MS. Found in a Bottle. Στο μουσείο-οικεία Πόε εκτίθενται μια τούφα απ' τα μαλλιά του, ένα κομμάτι από το φέρετρό του, ένα ταριχευμένο κοράκι, μερικά από τα υπάρχοντά του, όπως πένα, προσωπικά είδη και άλλα μικροαντικείμενα. Φυσικά υπάρχουν τα έπιπλα και το γραφείο του στη σοφίτα του σπιτιού, όπου καθόταν και έγραφε. Το Μουσείο Πόε είναι κλειστό τον χειμώνα και ανοίγει αρχές Μαρτίου μέχρι τέλη Οκτωβρίου.

Η Φιλαδέλφεια είναι η πόλη όπου πέρασε τα περισσότερα χρόνια της ζωής του ο πρώτος διδάξας το αστυνομικό μυθιστόρημα και έχει σοβαρούς λόγους να «φωνάζει» όταν άλλες πόλεις τής κλέβουν κεκτημένα δικαιώματα. Οσον αφορά το Ρίτσμοντ της Βιρτζίνια, απλώς να σημειωθεί ότι ο Πόε το θεωρούσε «σπίτι» του, αφού ήταν δημότης του, εγγεγραμμένος στον δήμο του, και εκεί ασκούσε τα πολιτικά του δικαιώματα. Γεγονός παραμένει ότι η Βαλτιμόρη, ως άλλη βασιλεύουσα, κρατά τα σκήπτρα της δόξας τού Πόε.

Κάτι που χαρακτηρίζει τη φετινή διπλή επέτειο είναι ένα μπαράζ εκδόσεων βιβλίων σχετικών με τον Πόε. Πρόκειται για τρία σημαντικά βιβλία σκοτεινής φαντασίας και τρόμου. Το πρώτο είναι το On a Raven's Wing: New Tales in Honor of Edgar Allan Poe (Harper) των Μέρι Χίγκινς Κλαρκ, Τόμας Κουκ, Τζέιμς Χολ, Ράπερτ Χολμς και δεκαέξι ακόμη συγγραφέων. Συνήθως λέμε «η τέχνη μιμείται τη ζωή» αλλά εδώ, στο υπό συζήτηση βιβλίο, πιο πολύ ισχύει το «η τέχνη μιμείται την τέχνη», αφού πρόκειται για 20 πολύ καλά διηγήματα εμπνευσμένα από τον Πόε και επομένως «α λα Πόε», πολλά από τα οποία θα τα ζήλευε ακόμη και ο σύγχρονος μετρ του είδους Στίβεν Κινγκ. Το δεύτερο βιβλίο είναι το In the Shadow of the Master: Classic Tales by Edgar Allan Poe (Mystery Writers of America), με επιμέλεια του Μάικλ Κόνελι, ένα βιβλίο με 16 από τα καλύτερα διηγήματα του Πόε συνοδευόμενα από (και σχολιασμένα με) 20 δοκίμια από ισάριθμους συγγραφείς που λατρεύουν το έργο του, όπως οι Στίβεν Κινγκ, Τι Τζέφερσον Πάρκερ, Λόρενς Μπλοκ, Σάρα Παρέτσκι και άλλοι. Και το τρίτο είναι το Poe: 19 New Tales Inspired by Edgar Allan Poe (Solaris), με την επιμέλεια της Ελεν Ντάτλοου. Δεν έχω δει κανένα από τα τρία αυτά βιβλία, αλλά, απ' ό,τι ψάρεψα στο Διαδίκτυο, πρόκειται για βιβλία που προσεγγίζουν ή μιμούνται με διαφορετικό τρόπο το καθένα τον Εντγκαρ Αλαν Πόε και που διαβάζονται με κομμένη την ανάσα από όσους έχουν πληγεί από τον ιό Πόε.

Ας σημειωθεί ακόμη ότι φέτος, στα 200 χρόνια από τη γέννησή του, οι άπειρες οργανώσεις, σύνδεσμοι, σωματεία, εταιρείες, λέσχες, μπλογκ, ιστότοποι και πόρταλ όπου εντρυφούν και ανήκουν οι διάφοροι «αφοσιονάδος» του Πόε ετοιμάζονται για, ή μάλλον έχουν ξεκινήσει ήδη, το «Ετος Εντγκαρ Αλαν Πόε», με απαγγελίες των έργων του, διαλέξεις, αναγνώσεις, δημόσιες συζητήσεις, διαγωνισμούς διηγήματος και ποίησης και πολλές άλλες εκδηλώσεις για να το γιορτάσουν, όχι μόνο στις τέσσερις πόλεις που έχουν το «στίγμα» του Πόε, αλλά και σε άλλες, όπως η Νέα Υόρκη, το Λος Αντζελες, το Σαν Φρανσίσκο και άλλες μικρότερες, στις οποίες πιθανόν δεν είχε πατήσει το πόδι του.

Πάντως οι τέσσερις πόλεις, είτε τσακώνονται είτε δεν τσακώνονται για το μονοπώλιο της δόξας του Πόε, ενός συγγραφέως που έχει καταστεί μια μορφή «καλτ», το σημαντικό είναι ότι 200 χρόνια από τον θάνατό του θαυμαστές και μιμητές του έργου του ξεπετάγονται σαν μανιτάρια παντού σε όλη την Αμερική, αποφέροντας χρήμα στους εκδότες, ενισχύοντας την τουριστική-λογοτεχνική βιομηχανία Πόε, αναδεικνύοντας και μέσω των πωλήσεων τη διαχρονική και ποιοτική αξία του αυτοκαταστροφικού συγγραφέα, ο οποίος, να θυμίσω, αφού είχε καταρρεύσει αβοήθητος στη μέση του δρόμου τα χαράματα της 6ης Οκτωβρίου 1849, στα σαράντα του χρόνια, έπειτα από ένα γερό μεθύσι και πιθανή χρήση άλλων ουσιών, σε κατάσταση παραληρήματος μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο της Βαλτιμόρης, όπου πέθανε μία μέρα αργότερα.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Μνήμη Ηλία Πετρόπουλου
Δοκίμιο
Ανάδειξη του δοκιμίου*
Κριτική βιβλίου
Θηράματα χωρίς καταφύγιο
Ερωτες και μηχανορραφίες
Το ισλάμ της Μαργιάν Σατραπί
Το εξωφρενικό καρναβάλι της Ιστορίας
Συνταγματική ιστορία
Η ανεπάρκεια του Τζον Απντάικ
Ενας τρομοκράτης με αισθήματα
Στο ξέφωτο του Είναι
Άλλες ειδήσεις
Σελίδες και Σιγαρέτα, ΙΙ
Ερίζοντας για τον Πόε
Μια εφημερίδα σε κάθε σπίτι;