Έντυπη Έκδοση

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΘΙΣΑΝ ΣΤΑ ΘΡΑΝΙΑ ΤΟΥ ΣΤΗΝ ΕΡΜΟΥΠΟΛΗ

Το πρώτο ελληνικό Γυμνάσιο ζει

Εκατόν εβδομήντα εννέα χρόνια ζωής έκλεισε πριν από λίγες ημέρες το πρώτο Γυμνάσιο της Ερμούπολης, που σχεδίασε ο Ερλάχερ με εισφορές των εποίκων οι οποίοι δεν ζήτησαν, δεν επεδίωξαν, να ιδρυθεί αυτό το σχολείο με δαπάνες του ελληνικού κράτους.

Εγκαινιάστηκε στις 13 Νοεμβρίου 1834 στη Σύρο, με πρώτο γυμνασιάρχη τον Νεόφυτο Βάμβα Εγκαινιάστηκε στις 13 Νοεμβρίου 1834 στη Σύρο, με πρώτο γυμνασιάρχη τον Νεόφυτο Βάμβα Εγκαινιάστηκε στις 13 Νοεμβρίου 1834, με πρώτο γυμνασιάρχη (1833 - 1836) τον Νεόφυτο Βάμβα. Σήμερα στεγάζει υπηρεσίες του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος υπήρξε μαθητής του Γυμνασίου στα 1879 - 1880 και αποφοίτησε σε ηλικία 17 ετών. Εδώ φοίτησαν ακόμη οι Ανδρέας Συγγρός, ο εθνικός ευεργέτης, και ο αδελφός του Γεώργιος, ο Δημήτριος Βοκοτόπουλος, διαπρεπής νομικός και πολιτευτής, ο Κωνσταντίνος Βολανάκης, ζωγράφος και καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του ΕΜΠ, ο γλύπτης Γιαννούλης Χαλεπάς, ο Δημήτριος Βικέλας, πρώτος πρόεδρος της ΔΟΕ, ο ακαδημαϊκός Αριστομένης Προβελέγγιος, ο Κλων Στέφανος, γιατρός και ανθρωπολόγος, ο Κυπάρισσος Στέφανος, επιφανής μαθηματικός, ο Πέτρος Πρωτοπαπαδάκης, καθηγητής σε στρατιωτικές Σχολές και στο Πολυτεχνείο.

Ηδη από το 1828, ο Λουκάς Ράλλης, με αναφορά του προς τον κυβερνήτη Ι. Καποδίστρια, τόνιζε την ανάγκη της ίδρυσης στην Ερμούπολη ενός ανώτερου σχολείου για τη μόρφωση των μαθητών που αποφοιτούσαν από τα σχολεία στοιχειώδους εκπαίδευσης (Δημοτικά). Και αυτές οι προσπάθειες συνεχίζονταν έκτοτε.

Το 1832, στην Δ' Εθνική Συνέλευση, ο Ιακωβάκης Ρίζος Νερουλός, γραμματέας τότε των Εκκλησιαστικών και της Δημόσιας Εκπαίδευσης, έλεγε: «Εις την Ερμούπολιν της Σύρας, κέντρον των πολλαχώς αξιοτίμων Ελλήνων εμπόρων, σχεδιάσαντες οι πολίται την εξ ιδίων σύστασιν, παρ' εκτός των ήδη, ακμαζόντων εκεί διδακτηρίων και άλλου καταστήματος εκπαιδευτικού... εζητήσαντο δι' αναφοράς... την επικύρωσιν της Κυβέρνησης εις το να επιβάλωσιν αυτοί εις εαυτούς ανεπαίσθητον τινά φορολογίαν, της οποίας το ποσόν προστεθέν εις όσα ήδη αφιέρωσαν προς τούτο οι μέτοχοι των εκεί ασφαλιστικών καταστημάτων να χρησιμεύσει προς τον αξιέπαινον τούτον σκοπόν...» (Εθνική Εφημερίς 20.08.1832)

Το κατάλληλο πρόσωπο

«Ενα πολύ σημαντικό θέμα που ανέκυψε» λέει η αρχαιολόγος Μαρία Ρώτα, «ήταν η εξεύρεση του καταλλήλου προσώπου που θα αναλάμβανε την επιστασία του νέου εκπαιδευτηρίου. Εκείνον που σκέφθηκε αμέσως ο Λουκάς Ράλλης ήταν ο συμπατριώτης του αρχιμανδρίτης Νεόφυτος Βάμβας.

Τον είχε γνωρίσει στη Χίο, στο διάστημα που είχε αναλάβει την οργάνωση και τη διεύθυνση της Σχολής της Χίου (1814 έως 1820) και τον εκτιμούσε εξαιρετικά, για τη σοφία του, την πολυμέρεια της πνευματικής του συγκρότησης, το σεμνό ήθος, τη διοικητική του δραστηριότητα και την τόλμη του τη δημιουργική.

Εκείνη την εποχή ο Βάμβας διέμενε στην Κέρκυρα. Είχε διοριστεί στην Ιόνιο Ακαδημία της Κέρκυρας (1828) καθηγητής και έφορος της Θεολογικής Σχολής. Ο Λ. Ράλλης, τότε, του απέστειλε επιστολή και τον παρακαλούσε να επιστρέψει στην απελευθερωθείσα Ελλάδα και να αναλάβει την οργάνωση και διεύθυνση τού υπό ίδρυση εκπαιδευτηρίου».

Ο Βάμβας αποδέχθηκε την παραίνεση του συμπατριώτη του και τότε, με νέα πρόταση του Λ. Ράλλη, στάλθηκε στις 24 Μαΐου 1833 η επίσημη πρόσκληση εκ μέρους της «εφορείας εκπαιδευτικών καταστημάτων». Στην πρόσκληση αυτή, μεταξύ άλλων, αναφέρονται και τα εξής: «...Ποτέ εις καμμίαν άλλη εποχή άνδρες εξ επαγγέλματος διδάσκαλοι με εγνωσμένην παιδείαν και αρετήν, δεν μπορούν να φανούν αναγκαιότεροι και ωφελιμώτεροι εις την Ελλάδα».

Αμέσως μόλις ο Βάμβας ανέλαβε τη διεύθυνση των εκπαιδευτηρίων, εκτιμώντας τη βιασύνη των Ερμουπολιτών, ανταποκρίθηκε ταχύτατα και επιδόθηκε στη σύνταξη του κανονισμού. Η εγγραφή των μαθητών άρχισε στις 3 Οκτωβρίου 1833. Μέσα σε μία εβδομάδα γράφτηκαν 183 μαθητές. Οι μαθητές που είχαν εγγραφεί προέρχονταν από 29 περιοχές της Ελλάδας. Ο μεγάλος αριθμός μαθητών ήταν από τη Χίο και τη Σμύρνη και ακολουθούσαν οι Κυκλάδες.

«Η οικοδόμηση κατάλληλου οικήματος είχε ήδη αποφασιστεί πριν από τη λειτουργία του Γυμνασίου», προσθέτει η Μαρία Ρώτα. «Είχαν αρχίσει να συγκεντρώνουν χρήματα οι κάτοικοι της Ερμούπολης προσφέροντας ο καθ' ένας από το εισόδημά του. Τα σχέδια του κτηρίου είχε ετοιμάσει ο Βαυαρός αρχιτέκτων Ερλάχερ. Δυστυχώς, από αυτά τα χρήματα ένα ποσόν 15.000 δρχ. δανείστηκε τότε η ελληνική κυβέρνηση, γιατί βρισκόταν σε κακή οικονομική κατάσταση και ...της ήταν δύσκολο να τα επιστρέψει!...

Το 1/10 των κερδών

»Παρ' όλα αυτά, τον Αύγουστο του 1833 είχαν μπει τα θεμέλια και είχαν αρχίσει οι εργασίες οικοδομής. Οι φιλότιμοι Ερμουπολίτες άρχισαν να φροντίζουν για νέες εισφορές χρημάτων. Οι έμποροι διέθεσαν το 1/10 των κερδών τους, οι ναυπηγοί κατέβαλαν διπλάσιο φόρο στην κοινότητα της πόλης και οι δίσκοι στους ναούς συγκέντρωναν πολλαπλάσια χρήματα. Ο ιδιοκτήτης του οικοπέδου, Αντώνιος Σαλάχας, προσέφερε το χώρο για την ανέγερση του κτηρίου.

»Χάρη σε αυτές τις σπουδαίες προσφορές από τους Ερμουπολίτες, το κτήριο ολοκληρώθηκε μέσα σε 14 μήνες και η τελετή των εγκαινίων έγινε στις 18 Νοεμβρίου 1834».

Οσο για το πρώτο Ελληνικόν Γυμνάσιον; «Στο Ναύπλιο, που ήταν τότε πρωτεύουσα του κράτους, ιδρύεται, με Βασιλικό Διάταγμα που δημοσιεύθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 1833, Ελληνικό Σχολείο και Γυμνάσιο, το οποίο αρχικά είχε μόνο δύο τάξεις. Η Γραμματεία της Επικρατείας δηλώνει ότι: "Την 12η Μαρτίου τρέχοντος έτους (1834) γίνεται έναρξις των εργασιών του εν Ναυπλίω αρτίως συστηθέντος Γυμνασίου και Ελληνικού Σχολείου. Οσοι επομένως σκοπεύουν να διδαχθώσι εν αυτώ, προσκαλούνται εγκαίρως, ώστε, εξετασθέντες παρά των διδασκάλων, να καταταχθώσιν εις τας αναλόγους τάξεις".

Το Γυμνάσιο Ναυπλίου είναι τυπικά, από πλευράς Κρατικής Νομοθετικής ρύθμισης, το πρώτο Γυμνάσιο. Δεν είναι όμως το αρχαιότερο ούτε από άποψη λειτουργικότητας ούτε από άποψη πληρότητας ούτε και από άποψη διδακτηρίου. Και τα στοιχεία αυτά ισχύουν, αντίθετα, για το Γυμνάσιο της Ερμούπολης, που λειτούργησε από τις 3 Οκτωβρίου 1833 ως Κοινοτικόν με ζηλευτές δημοκρατικές διαδικασίες έξι μήνες πριν από το Γυμνάσιο Ναυπλίου (24 Μαρτίου 1834) με πλήρη ανάπτυξη των τάξεων και σε διδακτήριο μοναδικό σ' ολόκληρο τον υπόδουλο και ελεύθερο Ελληνισμό».

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Πολιτικοί αρχηγοί
Σχολές/Πανεπιστήμια
Εκπαίδευση
Νησιωτική Ελλάδα
Αφιέρωμα
Σχολεία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Περιβάλλον
Νερό δεν πέφτει, η θάλασσα σηκώνεται, η ζέστη μεγαλώνει
Εκπαίδευση
Ψάχνουν Παιδεία συνεννόησης
Διαχείριση απορριμμάτων
Χωματερή αντί για αναχώματα!
Ακραία καιρικά φαινόμενα
«Πρώτη» του χειμώνα με άγριους νοτιάδες
Σχολεία
Το πρώτο ελληνικό Γυμνάσιο ζει
Θεσσαλονίκη
Παραδόθηκε η παραλία της Θεσσαλονίκης
3 χρόνια επί δύο για μη καταβολή δεδουλευμένων
Του άναψαν τα... Λαμπάκια με την Eldorado
Τα ΜΑΤ διαμεσολάβησαν στους «Χωρίς Μεσάζοντες»
Εργασία & Ασφάλιση
Διαφημιστής εφαρμογών
10.000 προσλήψεις στο Δημόσιο
Στη «Νέα Αρχή» με ρύθμιση οφειλών
Παιδεία και θέσεις εργασίας
ΟΑΕΕ: Οι νέοι συνταξιούχοι θα χάνουν 120 ευρώ ετησίως
Από το δίμηνο, τώρα κάθε μήνα η πληρωμή εισφορών
Φρένο στην αναγνώριση ιδιωτικού χρόνου στο Δημόσιο
Γυναικεία επιχειρηματικότητα
15 δισ. ευρώ για το Erasmus
Interamerican μέσω ACHMEA στην Αυστραλία
Πότε παίρνω σύνταξη
Από σήμερα ρύθμιση οφειλών για αγρότες
Ανθρώπινα
Η ζωή στις γαλαρίες με τα βαγονέτα
Στο «Κύτταρο»
Αστυνομικό ρεπορτάζ
Εισέπραττε από τα Ταμεία, δεν πούλαγε τα φάρμακα
Υπουργείο Δικαιοσύνης
Στις καλένδες το σύμφωνο συμβίωσης των ομοφύλων