Έντυπη Έκδοση

Η αρχιτεκτονική της σιωπής

Υποδειγματική λειτουργία της γλώσσας σε έναν κόσμο ο οποίος συγκλονίζεται από τους εσώτερους σπασμούς του δίχως να βγάλει ούτε ένα μάταιο δάκρυ. Κώστας Γ. Παπαγεωργίου «Η λύπη των άλλων».

Η αφυδάτωση της ύπαρξης σε ένα τοπίο αποξηραμένης συλλογικότητας, όπου η ανθρώπινη μορφή έχει μετατραπεί σε σκιά του εαυτού της και οι κινήσεις της καθημερινότητας έχουν μεταμορφωθεί σε χορό φαντασμάτων, αποτελεί το σταθερό στίγμα της ποιητικής πορείας του Κώστα Γ. Παπαγεωργίου από το τέλος της δεκαετίας του 1960 μέχρι σήμερα.

Η διαφορά με την τελευταία ποιητική συλλογή του, η οποία κυκλοφορεί με τίτλο «Η λύπη των άλλων» από τις εκδόσεις «Κέδρος», είναι στον τρόπο απεικόνισης του υπαρξιακού κενού, που μοιάζει τώρα να υπερβαίνει τα εσκαμμένα και να ριζώνει τόσο βαθιά ώστε να φλερτάρει με το αόρατο.

Το βασικό θέμα του καινούριου βιβλίου του Παπαγεωργίου είναι η σχέση ανάμεσα στη μεγέθυνση του κενού και στη σιωπή, την οποία μοιάζει να προκαλεί μια τέτοια εξέλιξη: «Δίχτυ αόρατο απλώνεται η σιωπή κάτω απ' τον λόγο ενόσω αυτός ακροβατεί επάνω στο επίσης αόρατο της σημασίας σκοινί. Πλεγμένο ώστε να είναι ολισθηρό· χωρίς δεμένες κάπου οι άκρες του διαρκώς στο κενό να προεκτείνεται».

Τι κάνει ο ποιητής εν προκειμένω; Πώς θα φωτίσει ένα κενό που παύοντας να λυσσομανά, τρέχει να κρυφτεί κάτω από ουδέτερες (δίχως αναγνωριστική σήμανση) επιφάνειες, για να ρίξει ένα σκοτεινό πέπλο στην αποκρουστική του όψη;

Η απάντηση δεν μπορεί παρά να προέλθει από τη γλώσσα, που θα κατορθώσει να φτάσει μέσα από την απείρως εκλεπτυσμένη ειρωνεία της σε μια νιτσεϊκού τύπου αποκάλυψη αρνούμενη να πιστέψει στην οποιαδήποτε οντότητα. Κάνοντας μια γενεαλογία της ερήμωσης (από την έλλειψη νοήματος και την απουσία υπόσχεσης μέχρι τη μνήμη των αγαπημένων νεκρών και την καθημερινή βίωση του θανάτου), ο Παπαγεωργίου ξέρει πως πρέπει να αποφύγει κάθε τερατογονία: το Κακό έχει σκαρφαλώσει στην κορυφαία βαθμίδα του και για να το εντοπίσουμε πρέπει να ξηλωθούν προσεκτικά όλες οι αγαθές μεταμφιέσεις του.

Στήνοντας μια γλωσσική σκηνή από την οποία έχει αφαιρεθεί η οποιαδήποτε εμφανής σύγκρουση, ο ποιητής θα σφηνώσει τα καρφιά του στα πιο απρόσμενα σημεία και θα βάλει φωτιά σε όλα τα σύμβολα αρετής και σωτηρίας που έχει σκοπίμως ενθέσει στον στίχο του: στο πέταγμα των αγγέλων, στη λάμψη των χρωμάτων, στην ελευθερία των αποδημητικών, στην ηδονική γεύση των καρπών, στους καθρέφτες των λιμνών και στις αγκάλες των ουρανών.

Υποδειγματική, θα έλεγα, σκηνοθεσία, όπως και υψηλή ευφυΐα της γλώσσας, σ' έναν κόσμο που καταφέρνει να συγκλονιστεί από τους εσώτερους σπασμούς του δίχως να βγάλει ούτε ένα μάταιο δάκρυ. Αλλά αυτή δεν είναι η δύναμη της ποίησης όταν έχει οδηγηθεί στο καλύτερο σημείο της ωριμότητάς της;

Η εξαφάνιση του Ανδρέα Παράσχου

Ενας ταλαντούχος συγγραφέας εξαφανίζεται μαζί με το τελευταίο του μυθιστόρημα κι ένας φίλος του αναλαμβάνει έναν χρόνο αργότερα να συντάξει τη βιογραφία του, προσπαθώντας να βρει μιαν άκρη και στο μυστήριο της εξαφάνισης.

Αυτή είναι η ιστορία που ξετυλίγει η Λίλα Κονομάρα στο καινούριο της μυθιστόρημα, το οποίο κυκλοφορεί υπό τον τίτλο «Η αναπαράσταση» (εκδ. «Μεταίχμιο»).

Πρωταγωνιστής, ο ιδιότυπος πεζογράφος και δοκιμιογράφος Ανδρέας Παράσχος, που παραμερίζει τα πλούτη και τη δύναμη της καπνοπαραγωγού οικογένειάς του στην Ξάνθη, για να καταφύγει στη διέξοδο της πολιτικής αμφισβήτησης και των παραισθησιογόνων ουσιών στο Παρίσι, καταλήγοντας στο ιδανικό ενός μοναχικού και ασυμβίβαστου βίου μέχρι να εξαφανιστεί διά παντός. Χρησιμοποιώντας ποικίλες τεχνικές, η συγγραφέας δοκιμάζει να συνδυάσει την αστυνομική ίντριγκα με το μυθιστόρημα καλλιτεχνικού στοχασμού, αλλά το τελικό αποτέλεσμα υπολείπεται σαφώς των αρχικών προθέσεων: η αστυνομική ίντριγκα είναι αδύνατον να διατηρηθεί (η πλοκή καθηλώνεται κάθε τόσο και η εναλλαγή των αφηγηματικών φωνών αποδεικνύεται άνευρη και δίχως ορμή), ενώ τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών είναι πολύ προσχηματικά και αφηρημένα για να δώσουν σάρκα και οστά στις αναρωτήσεις τους περί της μοίρας της τέχνης και του καλλιτέχνη.

Νέες εκδόσεις

«Το θαυμαστό ταξίδι  του Πομπώνιου Φλάτου»

EDUARDO MENDOZA

Μετάφραση: Δήμητρα Παπαβασιλείου.

Εκδοτικός Οργανισμός Πάπυρος.

Ο Πομπώνιος Φλάτος ταξιδεύει στη Ναζαρέτ, όπου γυρεύει ένα θαυματουργό νερό, και συναντά τον Ιησού ο οποίος του ζητάει να απαλλάξει τον πατέρα του από την καταδίκη για τη δολοφονία ενός πλούσιου συμπολίτη του, αναζητώντας τον πραγματικό ένοχο.

«Στρατιά "Σ' αγαπώ"»

ΡΕΝΤΖΟ ΜΠΙΑΖΙΟΝ

Διηγήματα.

Μετάφραση από τα ιταλικά: Παναγιώτης Τσιαμούρας.

Εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα».

Ο Ρέντζο Μπιαζιόν έλαβε μέρος στον πόλεμο της Ιταλίας εναντίον της Ελλάδας και υπηρέτησε στην Πελοπόννησο, την Κρήτη και τη Ρόδο. Το 1953 δημοσίευσε το βιβλίο αυτό, που εικονογραφεί τις καθημερινές σχέσεις μεταξύ ιταλών στρατιωτών και ελλήνων πολιτών.

«Ο εθνικισμός και άλλα κείμενα»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

Εισαγωγή: Αναστάσης Ι. Πεπονής.

Εκδόσεις «Ευρασία».

Προδρομικά κείμενα του Αλέξανδρου Παπαναστασίου (1876-1936) για το έθνος και τον εθνικισμό, που ρίχνουν φως στα μεγάλα ζητήματα της δεκαετίας του 1930 και αποκαλύπτουν έναν πολιτικό στοχαστή ολκής.

«Και με κλειστά μάτια θα βλέπω»

ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΓΙΟΣ

Μυθιστόρημα.

Εκδόσεις Καστανιώτη.

Η περιπετειώδης πορεία του Θόδωρου και της Βάσως από τα χρόνια του Μεσοπολέμου και τον Εμφύλιο μέχρι τη δικτατορία των συνταγματαρχών και τη μεταπολίτευση. Ενα ζευγάρι που κατορθώνει να αγαπηθεί μέσα στη δίνη των τεράστιων συγκρούσεων της εποχής του.

«Η παραλία της Καλαμάτας»

ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΕΦΑΝΕΑΣ

Ποιήματα.

Εκδόσεις «Το Ροδακιό».

Ποιήματα μιας συγκρατημένης μελαγχολίας για τις οδυνηρές απώλειες της καθημερινότητας. Ο Π. Στεφανέας δουλεύει με εξαιρετικά ζωηρές εικόνες, ενώ ο λόγος του είναι πυκνός και χωρίς την παραμικρή ρητορική έξαρση. Μια αξιοπρόσεκτη ποιητική δουλειά.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Μπομπ Ουίλσον
«Κι όμως, δεν έχω μελετήσει Μπρεχτ»
Οδηγός 2010
Λάβετε θέσεις
Μουσική
Ο Δαρβίνος στην Οπερα
Ηλεκτρική συμμαχία
Κινηματογράφος
Ενας άτυχος άνθρωπος
Επιτραπέζια στο σινεμά
Συνέντευξη: Γκάι Ρίτσι
Ο Σέρλοκ Χολμς εκσυγχρονίζεται
Προσφορά της "Κ.Ε."
Πόλεμος σε τέσσερις τοίχους
Συνέντευξη: Θωμάς Μοσχόπουλος
«Η τέχνη είναι μια καινούρια φύση»
Εκθεση φωτογραφίας
Φωτογραφίζοντας τα Βαλκάνια
Εκθεση
Με το νι και με το σίγμα
Βιβλίο
Μια ζωή σε μια βραδιά