Έντυπη Έκδοση

Ευρετήριο εγκλημάτων

Προσπερνάμε «καθημερινά χώρους που είναι συνδεδεμένοι με μαύρα γεγονότα, χωρίς καν να το υποπτευόμαστε. Το ιστορικό κέντρο της Θεσσαλονίκης είναι στιγματισμένο από λογής λογής εγκλήματα. Ενα βιβλίο που ετοιμάζω χρόνια τώρα είναι η περιδιάβαση στην πυρίκαυστο ζώνη της πόλης. Ο τίτλος θα είναι «Αιμοσταγής Θεσσαλονίκη» και θα έχει θέμα την ιστορία διάσημων ή άσημων εγκλημάτων που συνδέονται με δρόμους, τόπους και κτίσματα.

Η Οθωμανική Τράπεζα που ανατινάχθηκε το 1903 Η Οθωμανική Τράπεζα που ανατινάχθηκε το 1903 Εννοείται πως η περιδιάβαση αυτή έχει να κάνει απόλυτα με την ιστορία της πόλης, αφού αναφέρομαι σε γεγονότα που συνέβησαν και επί Τουρκοκρατίας και επί Μακεδονικού Αγώνα». Τα παραπάνω διά στόματος Σάκη Σερέφα σε συνέντευξη που μας είχε παραχωρήσει πριν από έξι χρόνια. Ο συγγραφέας, κρατώντας το λόγο του, παρέδωσε εντέλει το βιβλίο (εκδόσεις «Αγρα») - για να ακριβολογούμε, το λεύκωμα, αφού στην κάθε περίπτωση με την οποία ασχολείται υπάρχει και η σχετική φωτογραφία του Πάρι Πετρίδη. Οχι από το φόνο, αλλά από το ήμερο σήμερα πια περιβάλλον του. Το μόνο που άλλαξε στα σχέδια του Σερέφα είναι ο τίτλος, ο οποίος πλέον είναι «ΕΔΩ - Τόποι βίας στη Θεσσαλονίκη».

«Πόση πόλη αντέχει κανείς; Πόσο αιμοσταγή πόλη αντέχει κανείς;» διερωτάται ρητορικά ο συγγραφέας στον πρόλογό του, όπου υπερτονίζει δικαίως πως «η Θεσσαλονίκη αποτελεί σκηνικό αίματος και βίας».

Στην εισαγωγή του στον τόμο, ο Μαρκ Μαζάουερ σημειώνει τις ομάδες - δράστες συλλογικών φόνων που κάνουν την πόλη μοναδική στα χρονικά: Σαρακηνοί και Νορμανδοί, ζηλωτές και ησυχαστές, χριστιανοί και μουσουλμάνοι, ταγματασφαλίτες, Γερμανοί και μέλη της ΟΠΛΑ. Αλλωστε ο ένας δράστης, ο εγκληματίας, όσο αποτρόπαιο κι αν είναι το έργο του, συναντάται παντού.

Ο Σερέφας ξεκινά την «περιήγησή» του από το 390 μ.Χ., όταν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος κατέσφαξε 15.000 αθώους ανθρώπους συγκεντρωμένους στον ιππόδρομο (σήμερα πλατεία Ιπποδρόμου), και τη συνεχίζει το 904 μ.Χ., όταν οι Σαρακηνοί μπήκαν στην πόλη (σήμερα πλατεία Δημοκρατίας).

«Τι συμφορά συνέβη κοντά στη Χρυσή Πύλη! Το πλήθος που έτρεξε εκεί προσπάθησε να την ανοίξει, αλλά απέτυχε στην προσπάθειά του! Μόλις άρχισαν να ανοίγουν τα δύο φύλλα της πύλης, ο όγκος του πλήθους που έσπευδε την έκανε να ξανακλείσει. Οι σκληροί τους εχθροί τούς χτυπούσαν κατακέφαλα με τα σπαθιά. Το χτύπημα χώριζε στα δύο το κεφάλι όποιου βρισκόταν μπροστά τους, και τα κομμάτια έπεφταν από δω κι από κει. Τα σώματα μετά το θάνατο δεν έπεφταν στη γη αλλά κρατιούνταν όρθια, στηριγμένα από τα υπόλοιπα σώματα, μέχρι που όλοι σκοτώθηκαν», γράφει ως αυτόπτης μάρτυς ο Ιωάννης Καμινιάτης.

Σειρά έχουν οι Νορμανδοί, που δεν αφήνουν τίποτα όρθιο (1185), αλλά και οι σφαγές των Ησυχαστών από τους Ζηλωτές (1342-1345) στην ακρόπολη της πόλης. Στη συνέχεια έρχονται οι Οθωμανοί (1430), που μέχρι το 1876 συνεχίζουν να σφάζουν, να ανασκολοπίζουν και να κρεμάνε. Είναι να απορεί κανείς πως έμεινε πληθυσμός στη Θεσσαλονίκη...

Η γκάμα θα συνεχιστεί με εγκλήματα που άπτονται της πολιτικής αλλά και του ελληνοτουρκικού πολέμου. Ανάμεσά τους η ανατίναξη από Βούλγαρους αναρχικούς της Οθωμανικής Τράπεζας (οδός Φράγκων 15), η δολοφονία από τους Τούρκους του διερμηνέα του ελληνικού προξενείου (οδός Αγίας Σοφίας 3-5) και η δολοφονία του Γεωργίου Α' (Βασιλέως Γεωργίου 46).

Από το 1930 και μετά, τα εγκλήματα συνεχίζονται αδιάλειπτα, εναλλάσσοντας το κοινό ποινικό δίκαιο με τα πρώτα εγκλήματα κατά της Αριστεράς ή τις αντεκδικήσεις εκ μέρους μεμονωμένων εργατών.

Από το 1942 παιχνίδι κάνουν οι Γερμανοί, οι ταγματασφαλίτες και η ΟΠΛΑ. Οι Εβραίοι και οι Ελληνες πατριώτες βρίσκονται στο στόχαστρο, όμως και η Οργάνωση Προστασίας Λαϊκών Αγωνιστών φροντίζει για τα δέοντα.

Το μεγάλο έγκλημα, πέραν της μεταφοράς των Εβραίων στα στρατόπεδα θανάτου, γίνεται στον Χορτιάτη στις 2/9/1944, όταν 149 άμαχοι δολοφονούνται από Γερμανούς και ταγματασφαλίτες.

Η απελευθέρωση θα φέρει το όργιο της τρομοκρατίας. Στο Γεντί Κουλέ «εκτελούνται» οι άνθρωποι που πολέμησαν τους Γερμανούς, αυτό όμως συμβαίνει και στους δρόμους.

Φυσικά και υπάρχει αναφορά στην υπόθεση Πολκ και στην εκ διαμέτρου αντίθετή της υπόθεση που αφορά τον Παγκρατίδη, τον περίφημο Δράκο (;) του Σέιχ Σου.

Το κορυφαίο μεταπολεμικό έγκλημα, βέβαια, έγινε στη διασταύρωση των οδών Σπανδώνη και Βενιζέλου, όταν ο βουλευτής Γρηγόρης Λαμπράκης χτυπήθηκε από τους παρακρατικούς.

Ο Σερέφας αφήνει τα γεγονότα να μιλήσουν από μόνα τους. Με δημοσιογραφική ματιά, χωρίς να παρεμβάλλεται ο λογοτέχνης, η ψύχρα της φρίκης γίνεται ακόμα πιο αισθητή. Ενας τόμος για να τον διαβάζεις, να τον βλέπεις και για να σε κάνει ν' ανατριχιάζεις. Ενας τόμος που σ' αναγκάζει -θέλεις δεν θέλεις- να θυμάσαι.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Βιβλίο
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Βιβλίο
«Ευτυχισμένο κροίσο δεν έχω δει»
Πάνω Κάτω η Πατησίων...
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Ο Μετρ της υποκριτικής
Και όμως ήθελε να γίνει πιανίστας
Ποιός «σκότωσε» την Τζάνετ Λι
Ο «Πόλεμος των Άστρων» συνεχίζεται έως το 2024
Το πορτρέτο ενός θύματος
Με το βλέμμα στις Κάννες
Βιβλίο
Ευρετήριο εγκλημάτων
«Ευτυχισμένο κροίσο δεν έχω δει»
Πάνω Κάτω η Πατησίων...
Αρχαιολογία
Εκπαιδεύοντας Βεδουίνους
Μουσική
«Υποκλίνομαι στο νέο και στην έκπληξη»
Ο Manu catche στο Gazarte
Ράπερ από το Μπρουκλιν στα Εξάρχεια
Ξεχωριστές βραδιές Τζαζ
Ξαρχάκος και Κόκοτας μαζί όπως παλιά
Θέατρο
Το χειροκρότημα
...Και περνώντας με κόκκινο
Λύκε λύκε μήπως είσαι σίριαλ κίλερ;
Ανανατρεπτικό «Sypernova»
Έρως και μοιρολόγι στο Γκάζι
Από το Κονγκό με χορό
Ο «κατάδικος» βρήκε στέγη
Φωτογραφία
Η εργατική τάξη πάει...στο Γκάζι
FLASH
Εικαστικά
Τέχνη και Μαθηματικά
Η Φύση στον καμβά
Δωμάτια τέχνης