Έντυπη Έκδοση
Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 3 Μαρτίου 2010
Οι πλούσιοι Βρετανοί έγιναν πλουσιότεροι με τον πόλεμο στο Ιράκ
«Η Βρετανία είναι η χώρα με τους περισσότερους ανήλικους φυλακισμένους στην Ευρώπη. Οι φυλακές μας είναι γεμάτες παιδιά. Είναι ένα σκάνδαλο. Το σωφρονιστικό μας σύστημα έχει παταγωδώς αποτύχει». Ο οργισμένος τηλεφωνικός αποχαιρετισμός του 32χρονου Βρετανού δραματουργού Αλι Τέιλορ στην πραγματικότητα συμπυκνώνει όσα επί μισή ώρα εμμέσως μου επισήμαινε με αφορμή τα «59 Σερβίτσια μόνο» -το συγκλονιστικό θεατρικό με το οποίο ο βραβευμένος θεατρικός συγγραφέας (βραβείο Βρετανικού Συμβουλίου Τεχνών και Meyer-Whitworth Award) συστήνεται φέτος και στο ελληνικό κοινό.
«Βασίζομαι συχνά σε αληθινά γεγονότα, αλλά μέσω της φαντασίας τα υπερβαίνω», λέει ο Τέιλορ. «Ο,τι δηλαδή συνέβη και στο "Curse in Lester", το τελευταίο μου έργο. Μια κωμωδία για τον δραματουργό Τζο Ορτον, που δολοφονήθηκε από τον εραστή του».
Ο Τέιλορ, ένας φύσει και θέσει πολιτικοποιημένος δημιουργός, έχει κάθε λόγο να θυμώνει: δουλεύοντας ως ρεπόρτερ στις υποβαθμισμένες περιοχές του δυτικού Λονδίνου έζησε καταστάσεις ανατριχιαστικές που τον σημάδεψαν.
Την τραγική υπόθεση ενός ανηλίκου, που αυτοκτόνησε στο κελί του, αφού τη χειρίστηκε ως δημοσιογράφος κατόπιν θέλησε να την επεξεργαστεί κι ως δραματουργός. Ετσι προέκυψαν τα «59 Σερβίτσια μόνο», τα οποία ενώ μιλάνε για την αποτυχία του κοινωνικού κράτους της Βρετανίας κάνουν την παγκόσμια πρεμιέρα τους στην Ελλάδα και στο θέατρο «Τόπος Αλλού», με πρωταγωνιστή τον Απόστολο Τότσικα. «Είναι μια πολιτική πράξη», υποστηρίζει ο Τέιλορ για την επιλογή του σκηνοθέτη Νίκου Καμτσή.
Οταν πριν από επτά χρόνια ανατέθηκε στον δραματουργό να καλύψει την υπόθεση αυτοκτονίας του ανήλικου φυλακισμένου, ο Τέιλορ αναζήτησε τον πατέρα του. «Τον βρήκα μόνο, σε ένα σπίτι εντελώς άδειο, με μια καρέκλα και μια τηλεόραση. Η ζωή του είχε καταστραφεί. Ο γιος του ήταν ένας φυσιολογικός έφηβος, μου αποκάλυψε, ώς την ημέρα, στα 14 του, που πέθανε η μητέρα του. Τότε άρχισε να γίνεται παραβατικός. Κρεμάστηκε στα 17 του μέσα στο κελί του. Το βρετανικό σωφρονιστικό σύστημα είναι άθλιο!».
Συνομιλώντας με τον πατέρα τού αυτόχειρα ο Τέιλορ αισθάνθηκε τον θυμό του έτοιμο να ξεσπάσει. «Χάθηκε κοροϊδίστικα ακόμα μια ζωή», σκέφτηκε. Κι αμέσως μετά το ρεπορτάζ του, «που διαβάστηκε από τους κατοίκους του δυτικού Λονδίνου», θέλησε να αφηγηθεί την ιστορία και να τη μάθει πολύ περισσότερος κόσμος. «Το θέατρο μπορεί να εμβαθύνει περισσότερο από ένα ρεπορτάζ», πιστεύει.
Ο Τύπος είναι ανίσχυρος μπροστά στη θεατρική σκηνή;
«Μακροπρόθεσμα, ναι. Οι εικόνες είναι πιο ισχυρές από τις λέξεις. Στο θέατρο κάποιες εικόνες είναι ανεξίτηλες».
Γνωρίσατε ποτέ τον αυτόχειρα νεαρό;
«Οχι. Επρεπε να χρησιμοποίησω τη φαντασία μου για να τον πλάσω».
Παρ' ότι συναντήσατε τον πατέρα του, δεν είναι αυτός ο πρωταγωνιστής του έργου σας.
«Το αγόρι είναι ο πρωταγωνιστής. Αλλά το θεατρικό είναι η ιστορία τριών χαρακτήρων. Εκτός από το αγόρι, που ψάχνει για μια πρότυπη πατρική φιγούρα, παρακολουθούμε την ιστορία του πατέρα του, που προσπαθεί να βοηθήσει ένα νέο παιδί όπως απέτυχε να κάνει με τον γιο του. Η τρίτη ιστορία είναι της αστυνομικού που θέλει να διορθώσει το αποτυχημένο σύστημα. Πάντα μ' ενδιέφερε να εκπροσωπώ όσους δεν έχουν φωνή».
Είναι ένα έργο ρεαλιστικό, ωμό; Ακουμπά σε κάποια παράδοση;
«Είναι ένα ρεαλιστικό έργο στη γραμμή της βρετανικής παράδοσης του θεατρικού κοινωνικού ρεαλισμού. Είναι το δεύτερο έργο μου. Η γραφή μου εξελίχθηκε έκτοτε. Τα έργα μου γίνανε πιο ποιητικά, παρ' ότι η βάση παραμένει ρεαλιστική. Τα θεατρικά μου είναι συγγενή στον Ντέιβιντ Λιντς και στον Μάρτιν ΜακΝτόνα».
Είστε η επόμενη «φουρνιά» μετά την Κέιν και τον Ρέιβενχιλ.
«Οι οποίοι έκαναν θέατρο για να προκαλέσουν. Σήμερα δεν υπάρχει μόδα που να επιβάλλεται στη δραματουργία».
Η γενιά της Κέιν και του Ρέιβενχιλ ήταν μια οργισμένη γενιά. Η δική σας είναι λιγότερο θυμωμένη;
«Η γενιά της Κέιν και του Ρέιβενχιλ ανταποκρινόταν στην αριστερή βρετανική κυβέρνηση, η οποία υποτίθεται πως ήταν αριστερή αλλά εφάρμοζε δεξιές πολιτικές. Με τον πόλεμο στο Ιράκ και το Αφγανιστάν οι πλούσιοι Βρετανοί γίνανε πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Ο κόσμος ήταν θυμωμένος. Σήμερα όποιος δεν είναι άνεργος και έχει δουλειά βγάζει πιο πολλά λεφτά απ' ότι πριν από 4 χρόνια. Φυσικά όλοι δανείζονται. Και οι φτωχοί αγωνίζονται».
Σήμερα είναι μια καλή εποχή για τη βρετανική δραματουργία;
«Οι εφημερίδες μιλούν για "χρυσή εποχή" στο βρετανικό θέατρο. Τα τελευταία 10 χρόνια η κυβέρνηση επενδύει σοβαρά στους νέους δραματουργούς. Είναι, θα έλεγα, μια πολύ "πλούσια" εποχή για τη βρετανική δραματουργία. Και στο Royal Court και αλλού εκπαιδεύονται οι επόμενες γενιές συγγραφέων. Είναι σημαντικό που μπήκαν στο "παιχνίδι" και έργα των μειονοτήτων».
Το θέατρό σας δεν ένιωσε την κρίση;
«Στην Αγγλία αρνούνται να τη σκεφτούν. Πηγαίνουν περισσότεροι από άλλοτε θέατρο. Πριν από 20 χρόνια το βρετανικό θέατρο ήταν υπόθεση που αφορούσε αποκλειστικά τους λευκούς μεσήλικους μεσοαστούς. Σήμερα "άνοιξε" στους πάντες».
Ηταν ομαλή η μετάβασή σας από τη δημοσιογραφία στο θέατρο;
«Και στις δύο περιπτώσεις ένας αφηγητής ιστοριών είσαι. Υπάρχουν ερωτήσεις στις οποίες απαντάς σε ένα δημοσιογραφικό άρθρο. Στο θέατρο μπορείς να ξεφύγεις από τα γεγονότα».
* Στα «59 Σερβίτσια μόνο» παίζουν οι Απ. Τότσικας, Μαρίνα Αμανίτη, Γ. Κροντήρης, Αχ. Βατρίκας και Γ. Σταυριανός. *
