Έντυπη Έκδοση

«Μάθημα πρώτο: Ανοιχτείτε»

Σε τι ακριβώς συνίσταται το μουσικό θέατρο που υπηρετεί ο Γιώργος Απέργης; Πού οφείλει ο 66χρονος συμπατριώτης μας τη διεθνή του φήμη ως ενός από τους σημαντικότερους συνθέτες της σύγχρονης μουσικής; Από πού αντλεί την έμπνευσή του και πάνω σε τι εξακολουθεί να πειραματίζεται;

 Ευκαιρία να τ' ανακαλύψουμε από την ερχόμενη Παρασκευή ώς και τις 15 Απριλίου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, στην κεντρική σκηνή της οποίας θα παρουσιαστούν διαδοχικά το εμβληματικό μουσικό του θέαμα «Machinations», έργα για σύνολα δωματίου που αντιπροσωπεύουν το πιο αφηρημένο κομμάτι της δουλειάς του, καθώς και τρεις από τις πιο πρόσφατες ενόργανες συνθέσεις του, ερμηνευμένες από το διακεκριμένο σύνολο Klangforum Wien.

Εγκατεστημένος στο Παρίσι από τα 17 του, ο Γιώργος Απέργης δεν κρύβει τη χαρά του γι' αυτήν την πρόσκληση. Αφοσιωμένος όλα αυτά τα χρόνια σ' ένα είδος θεάματος όπου ακατάληπτοι φθόγγοι απελευθερώνται από τα στήθη των ερμηνευτών σαν μουσικές συμφωνίες, κι όπου ήχοι και νεύματα επιστρατεύονται για να μεταφέρουν επί σκηνής τον παραλογισμό της καθημερινής μας ζωής, ζήτημα να έχει επιστρέψει στην Ελλάδα πάνω από τέσσερις ή πέντε φορές. Ωστόσο, «υπάρχει πολλή Ελλάδα μέσα μου, αυτή της παιδικής μου ηλικίας» λέει. «Τα παιχνίδια με τους φίλους μου στον δρόμο, οι παρέες των γονιών μου που μπαινόβγαιναν στο σπίτι, η οικειότητα που υπήρχε στη γειτονιά, με συνοδεύουν ακόμη. Εχω μια σχέση αγάπης με την Ελλάδα, τρυφερή αλλά και βίαιη ταυτόχρονα. Γιατί πρακτικά, το νήμα έχει κοπεί. Η μόνη μου επαφή με τον τόπο στηρίζεται στους έλληνες μουσικούς που συνεχίζουν τις σπουδές τους στη Γαλλία ή τη Γερμανία κι έρχονται να με συναντήσουν. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο με συγκινεί αυτό...».

Η «τραγική αίσθηση του να είσαι Ελληνας» επιβεβαιώνεται ξανά για τον Απέργη αυτόν τον καιρό. «Ομολογώ πως φοβήθηκα πολύ, ακούγοντας τα περί οικονομικής κρίσης. Το ότι ο απλός κόσμος καλείται και πάλι να πληρώσει τον λογαριασμό, αγγίζει τα όρια του σαδισμού... Ελπίζω ότι η Ευρώπη θα βοηθήσει κάπως. Οχι, βέβαια, ότι τα πράγματα στη Γαλλία πάνε καλύτερα. Προσωπικά δεν εξαρτώμαι πια από κρατικές επιχορηγήσεις, όπως όταν λειτουργούσε το Θεατρικό και Μουσικό Ατελιέ. Δέχομαι ακόμα αρκετές παραγγελίες... Για τα μικρά όμως πειραματικά σύνολα που κάνουν τώρα τα πρώτα τους βήματα, η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη».

Μεγαλωμένος σε οικογένεια καλλιτεχνών -ο πατέρας του ήταν γλύπτης και η μητέρα του ζωγράφος- προοριζόταν κι εκείνος για εικαστικός. Από τη στιγμή όμως που βρέθηκε στο Παρίσι, όλο και μεγάλωνε το ενδιαφέρον του για τη σύγχρονη μουσική. Κι όσο πηγαινοερχόταν από την μια σκηνή στην άλλη, για να δει ζωντανά τους Μπιτλς, τους Ρόλινγκ Στόουνς, ή για ν' ανακαλύψει παραδοσιακούς ήχους από κάθε γωνιά της γης, φρόντιζε παράλληλα να συναναστρέφεται συνθέτες και να τους βομβαρδίζει με τις απορίες του. Κάπως έτσι γνώρισε και τον Γιάννη Ξενάκη, μαθητεύοντας για ένα διάστημα κοντά του και παραμένοντας, ώς το τέλος, φίλος του. Εχει εξάλλου μελετήσει ό,τι έχει γράψει ο Γιάννης Χρήστου, έχει πάρει μια γεύση από το έργο του Γιώργου Κουρουπού και παραμένει σαγηνευμένος από τα μοιρολόγια και τα δημοτικά μας τραγούδια.

Οπως ομολογεί, «επί χρόνια δυσανασχετούσα με την ηλεκτρονική μουσική. Και δεν συμφιλιώθηκα μαζί της, παρά μόνο όταν συνειδητοποίησα ότι μπορώ να δουλεύω και με την τεχνολογία και με το ανθρώπινο σώμα». Πώς αντιλαμβάνεται την έννοια της πρωτοπορίας σήμερα; «Ειλικρινά, δεν έχω ιδέα! Ποτέ δεν θέτω στον εαυτό μου τέτοια ερωτήματα. Ούτε κάνω ό,τι κάνω για να φανώ μοντέρνος ή πρωτοποριακός. Το έργο που ετοιμάζω τώρα βασίζεται στο μοτίβο της "επιτήρησης", στις αλλαγές που έφεραν στη ζωή μας οι κάμερες στον δρόμο, η χρήση του κινητού, κ.ο.κ. Και συνεχίζω να πιστεύω πως μέσω του γέλιου και του χιούμορ μπορείς να μεταδώσεις ό,τι πιο φρικιαστικό...»

Σ' εκείνους που δεν έχουν ιδέα για τη δουλειά του, μολονότι παλιότερα έχουν παρουσιαστεί έργα του εδώ, ο Απέργης θα τους πρότεινε να είναι «ανοιχτοί»: «Οσοι έρθουν να παρακολουθήσουν το "Machinations", μπορεί στην αρχή να ξαφνιαστούν, αλλά σιγά σιγά θα συνειδητοποιήσουν πως όλα τα συστατικά του, τα αντικείμενα, οι θόρυβοι, οι χειρονομίες, τους είναι οικεία. Απλώς, οι περισσότεροι από εμάς, παρασυρμένοι από τις έγνοιες της καθημερινότητας δεν τους δίνουμε προσοχή».

Γραμμένο κατά παραγγελία του Πολιτιστικού Κέντρου Πομπιντού και πρωτοπαρουσιασμένο στο Παρίσι το 2000, το συγκεκριμένο έργο ανεβαίνει έκτοτε σχεδόν ανά διετία, από τη Γενεύη ώς τη Ρώμη κι από το Σάλσμπουργκ ώς το Μονακό, με την ίδια πάντα επιτυχία. Επί σκηνής, μία τραγουδίστρια (Ντονατιέν Μισέλ-Ντανσκάκ), μία βιολίστα (Ζενεβιέβ Στροσέ), μία φλαουτίστα (Σιλβί Σακούν) και μία ηθοποιός (Ζιλβί Λεβέσκ), όρθιες πίσω από φωτισμένα τραπέζια, οι οποίες επιδίδονται σ' έναν οπτικοακουστικό διάλογο μ' έναν άντρα (Ολιβιέ Πασκέ) που χειρίζεται έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Μια παράσταση που επιχειρεί να συμπυκνώσει την «ιστορία γένεσης της γλώσσας, ως κώδικα επικοινωνίας», μία από τις πολλές απόπειρες του Απέργη να παντρέψει «την ποίηση του ανθρώπου με την ποίηση της μηχανής». 7

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Μουσική
Ο χημικός της τζαζ
Ο Μότσαρτ ως μάνατζερ
«Το διεθνές δίκαιο είναι επιλεκτικό»
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα
Οσα φέρνει η άνοιξη
Καλοκαίρι και σιγουριά
Περικοπές μετά μουσικής
Ερχονται χορεύοντας
Οι συνέχειες επί της οθόνης
Οι σταρ του Φεστιβάλ
Θέατρο ανά την Ελλάδα
Αφίξεις από κλασική και τζαζ
Ιτε πένες Ελλήνων
Μαρτυρίες και μελέτες
Από τις χώρες των εξεγέρσεων
Μύθοι, μόδα, μούσες και αρχιτεκτονική
Μουσική
Ο χημικός της τζαζ
«Μάθημα πρώτο: Ανοιχτείτε»
Ο Μότσαρτ ως μάνατζερ
«Το διεθνές δίκαιο είναι επιλεκτικό»
Θέατρο
Η νέα δημοκρατία του θεάτρου
Ο πατριάρχης της απλότητας
Επιστολές
Και δύο επιστολές
Κινηματογράφος
Cardinale Multiculturale
Λογοτεχνία
Η περίπτωση Τζέικομπσον
Άλλες ειδήσεις
Βιβλίο