Έντυπη Έκδοση

«Το διεθνές δίκαιο είναι επιλεκτικό»

Κινηματογράφος και μουσική έχουν την ίδια αξία για τον βόσνιο σκηνοθέτη Εμίρ Κουστουρίτσα, βραβευμένο δύο φορές με τον Χρυσό Φοίνικα των Κανών για τις ταινίες του «Ο μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές» και «Underground».

Γιατί, όπως υποστηρίζει, μέσ' απ' αυτά, μπορείς όχι απλώς να μιλάς στο κοινό αλλά και να αγωνίζεσαι, και να διαμαρτύρεσαι. Με τη μουσική άρχισε να ασχολείται από πολύ νωρίς, όταν ήρθε σ'επαφή με τη Νο Smoking Band, η οποία, όταν το ροκ ήταν περιθωριακό, συχνά απαγορευμένο, στη Γιουγκοσλαβία του Τίτο, προσέλκυε τη νεολαία. Με μεγαλύτερο όμως πάθος για τη μουσική ο Κουστουρίτσα άρχισε να ασχολείται «από τότε που το ΝΑΤΟ άρχισε να βομβαρδίζει το Βελιγράδι», όπως μου εξομολογείται. «Για μένα ήταν ένα είδος αντίδρασης στη νατοϊκή επέμβαση».

Πριν από έντεκα χρόνια, ο σκηνοθέτης του «Καιρού των Τσιγγάνων» αποφάσισε να ξεκινήσει περιοδεία με την μπάντα που τώρα πλέον διευθύνει. Για ξεκίνημα επέλεξε την Αθήνα σε μια συναυλία που διοργάνωσε στον Λυκαβηττό η «Ελευθεροτυπία». Η συναυλία δεν είχε την αναμενόμενη επιτυχία, η περιοδεία όμως είχε.

«Είμαι περίεργος γιατί σε σας δεν έχουμε τόση επιτυχία όση σε άλλες χώρες» λέει ο ίδιος. «Εχουμε παίξει σχεδόν σε όλη την Ευρώπη, τη βόρειο Αφρική, την Ιαπωνία, τη Νότιο Κορέα, τη Λατινική Αμερική, παντού».

Πάντως τώρα, στη δεύτερη επίσκεψή του στην Αθήνα με τη Νο Smoking Band, ο Κουστουρίτσα είναι πιο αισιόδοξος.

Από τότε που ξεκίνησε τη συνεργασία του με την μπάντα, έχει ηχογράφει έξι δίσκους με συνθέσεις του ίδιου, του γιου του, Στρίμπορ, το τραγουδιστή του συγκροτήματος Νέλε Κράιλιτς και του βιολιστή τους, Ντέγιαν Σπαράβαλο. «Παίξαμε μουσική και σε ταινίες, στο ντοκιμαντέρ για τον Μαραντόνα, ενώ ο γιος μου Στρίμπορ έγραψε τη μουσική για την ταινία "Να μου το υποσχεθείς" και η μπάντα έπαιξε στην ταινία "Η ζωή είναι ένα θαύμα"».

Πριν έρθει στη Ελλάδα για τις εμφανίσεις στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (απόψε) και στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (αύριο και μεθαύριο), ο Κουστουρίτσα ήταν στο Μεξικό, όπου είχε και συναντήσεις για το γύρισμα της επόμενης ταινίας του με θέμα τη ζωή του Πάντσο Βίλα. «Τελικά θα παίξει τον ρόλο ο Μπενίσιο ντελ Τόρο. Ολες οι σκηνές θα γυριστούν στο Μεξικό, ενώ μικρές εσωτερικές σκηνές θα γυριστούν στη Σερβία, κοντά στο χωριό μου, το Κούστεντορφ» (όπου κάθε Ιανουάριο διοργανώνει φεστιβάλ κινηματογράφου και μουσικής).

Τα παγκόσμια γεγονότα ανησυχούν τον σκηνοθέτη, που δεν έπαψε να καταγγέλλει τις αμερικανικές και άλλες επεμβάσεις στην πολιτική των ξένων χωρών, όπως με τη Σερβία και με το Ιράκ. «Οι βομβαρδισμοί της Λιβύης από το ΝΑΤΟ μου θυμίζουν εκείνους του Βελιγραδίου. Αυτή είναι η νέα πολιτική» λέει οργισμένος ο Κουστουρίτσα. «Επέμβαση στα εσωτερικά προβλήματα μιας χώρας. Στο όνομα της βοήθειας των πολιτών κάνουν βομβαρδισμούς σε ολόκληρο τον κόσμο. Και σκοτώνουν και αυτοί αθώους πολίτες στο όνομα του Διεθνούς Δικαίου. Ενός, βέβαια, επιλεκτικού δικαίου. Η δήθεν προστασία των πολιτών στη Λιβύη είναι καθαρή υποκρισία. Θέλουν μόνο να πάρουν το πετρέλαιο του Καντάφι».

Για τον Κουστουρίτσα όλα είναι ξεκάθαρα. «Θα σου πω μια πληροφορία» μου λέει. «Ο ηγέτης της χώρας πριν από τον Καντάφι, ο βασιλιάς Ιντρις, είχε υπογράψει συμβόλαια με τους Ευρωπαίους για το πετρέλαιο. Τους έδινε 70% της παραγωγής και κρατούσε για τον εαυτό του το 30%. Ο Καντάφι το ανέτρεψε, παίρνοντας 70% για τον εαυτό του και 30% για τους ξένους. Τώρα έληξε το συμβόλαιο με τον Καντάφι και θέλουν και πάλι να το αντιστρέψουν. Και μας λένε όλα αυτά τα ψέματα περί δικαίου. Τι υποκρισία! Και με πόση ευκολία αρχίζουν τον πόλεμο! Το να αστυνομεύεις όλο τον κόσμο με βόμβες δεν έχει καμία προοπτική. Αυτό που κάνουν είναι να δημιουργούν διχόνοιες ανάμεσα στα έθνη ή ανάμεσα σε ομάδες και να προκαλούν πολέμους για να επεμβαίνουν».

Από την άλλη, όμως, επισημαίνει ο Κουστουρίτσα, «υπάρχει και ο αυθόρμητος ξεσηκωμός από την Αίγυπτο ως τη Συρία, με όλα τα κοινωνικά χαρακτηριστικά». Παράλληλα σχολιάζει και την πυρηνική καταστροφή στην Ιαπωνία. «Μετά από 150 χρόνια βιομηχανικής επανάστασης, αυτό που πετύχαμε είναι να δηλητηριάσουμε την ατμόσφαιρα. Είναι μια άσκηση του τέλους, φίλε μου. Γιατί αυτές οι εικόνες Αποκάλυψης που βλέπουμε στην τηλεόραση αυτές είναι που θα αποδώσουν την τελική δικαιοσύνη. Θα καταστραφούμε. Γιατί ο τρόπος που διοικείται ο πλανήτης από αυτές τις δυνάμεις μάς οδηγεί κατευθείαν εκεί. Και είναι ειρωνεία, γιατί αυτό συμβαίνει στην Ιαπωνία, όπου έζησαν τη Χιροσίμα... Είναι το αποτέλεσμα της έλλειψης δικαιοσύνης. Η πρόοδος της τεχνολογίας μας πρόσφερε πολλά, αλλά δεν άλλαξε την ποιότητα της ζωής μας».

Και τι μπορεί να προσφέρει ο κινηματογράφος απέναντι σ' όλα αυτά; «Φοβάμαι, πολύ λίγα» τονίζει ο σκηνοθέτης. «Εκτός αν ο καθένας μας, στον χώρο του, κάνει κάτι, έστω και λίγο. Τότε υπάρχει κάποια ελπίδα· μικρή, αλλά υπάρχει». 7

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσική
Σχετικά θέματα: Μουσική
Ο χημικός της τζαζ
«Μάθημα πρώτο: Ανοιχτείτε»
Ο Μότσαρτ ως μάνατζερ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Αφιέρωμα
Οσα φέρνει η άνοιξη
Καλοκαίρι και σιγουριά
Περικοπές μετά μουσικής
Ερχονται χορεύοντας
Οι συνέχειες επί της οθόνης
Οι σταρ του Φεστιβάλ
Θέατρο ανά την Ελλάδα
Αφίξεις από κλασική και τζαζ
Ιτε πένες Ελλήνων
Μαρτυρίες και μελέτες
Από τις χώρες των εξεγέρσεων
Μύθοι, μόδα, μούσες και αρχιτεκτονική
Μουσική
Ο χημικός της τζαζ
«Μάθημα πρώτο: Ανοιχτείτε»
Ο Μότσαρτ ως μάνατζερ
«Το διεθνές δίκαιο είναι επιλεκτικό»
Θέατρο
Η νέα δημοκρατία του θεάτρου
Ο πατριάρχης της απλότητας
Επιστολές
Και δύο επιστολές
Κινηματογράφος
Cardinale Multiculturale
Λογοτεχνία
Η περίπτωση Τζέικομπσον
Άλλες ειδήσεις
Βιβλίο