Έντυπη Έκδοση

«Το μουσείο δεν πρέπει να έχει τη μυρωδιά του παλιού»

Από τη νέα της θέση ως προέδρου του δ.σ. του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, η Κατερίνα Κοσκινά μιλάει για προβλήματα, προκλήσεις και σχέδια

Με μια βαλίτσα στο χέρι βρίσκεται, τον τελευταίο καιρό, η Κατερίνα Κοσκινά, που μοιράζει το χρόνο της ανάμεσα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη και παράλληλα σε δύο οργανισμούς, έναν ιδιωτικό και έναν δημόσιο. Εν ενεργεία καλλιτεχνική διευθύντρια του κοινωφελούς ιδρύματος Ιωάννου Φ. Κωστόπουλου, αποδέχθηκε πρόσφατα και τη θέση του προέδρου του δ.σ. του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης.

«Ηταν μια έκπληξη, μια αναγνώριση και σίγουρα μια πρόκληση», μας λέει η ίδια που έχει 20χρονη εμπειρία σε φορείς και θεσμούς του πολιτισμού και στην επιμέλεια εκθέσεων, ενώ υπήρξε δύο φορές εθνική επίτροπος: στην Μπιενάλε του Σάο Πάολο το 1996 με τον Νίκο Ναυρίδη και στην Μπιενάλε της Βενετίας 2005 με τον Γιώργο Χατζημιχάλη.

Το κτιριακό πρόβλημα

Τώρα έχει να αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις: να αξιοποιήσει το διαμάντι του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, τη συλλογή Κωστάκη, με έργα της ρωσικής πρωτοπορίας. Να επιλύσει το κτιριακό πρόβλημα του μουσείου, που στεγάζεται με ενοίκιο στη Μονή Λαζαριστών, στη Σταυρούπολη. Κυρίως όμως να προσπαθήσει να βάλει το δραστήριο μουσείο στην καρδιά της Θεσσαλονίκης και των κατοίκων της.

- Υπάρχει η εντύπωση ότι ο ρόλος του προέδρου ενός μουσείου είναι περιορισμένος, σχεδόν «διακοσμητικός». Τι περιθώρια λήψεως αποφάσεων έχετε;

«Η αλήθεια είναι ότι η ελευθερία κινήσεων είναι σχετική, γιατί πάνω από τα μουσεία βρίσκεται το υπουργείο Πολιτισμού. Ωστόσο, έπειτα από την περσινή τροπολογία, ο ρόλος του προέδρου των κρατικών μουσείων σύγχρονης τέχνης ενισχύθηκε και έγινε περισσότερο εκτελεστικός και λιγότερο διακοσμητικός. Το δ.σ και ο πρόεδρος έχουν πλέον τη διαχείριση του προγραμματισμού και εν πολλοίς χαράζουν τη στρατηγική του μουσείου, πάντα σε συνεργασία με τον διευθυντή του».

- Ποιο είναι το σημαντικότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει σήμερα το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης;

«Κατά τη γνώμη μου το κτιριακό. Θεωρώ ότι οποιοδήποτε μουσείο χρειάζεται ένα χώρο λειτουργίας εύκολα προσπελάσιμο, ώστε να συμμετέχει στη ζωή του τόπου. Πόσω μάλλον που το Κρατικό έχει την τύχη να κατέχει τη Συλλογή Κωστάκη. Η Μονή Λαζαριστών είναι ένας ωραίος και ενδιαφέρων αρχιτεκτονικά χώρος που επέτρεψε μέχρι τώρα στο μουσείο να αναπτύξει τις δραστηριότητές του, με μια βασική υποδομή. Ωστόσο είναι ακατάλληλος για μουσείο και δύσκολος ως εκθεσιακός χώρος. Βρίσκεται μακριά από το κέντρο».

- Υπάρχει προοπτική να μετακομίσει το μουσείο στο πρώην εργοστάσιο της ΥΦΑΝΕΤ, που πρόσφατα αγόρασε το υπουργείο Πολιτισμού;

«Η λύση της ΥΦΑΝΕΤ έχει τα θετικά και τα αρνητικά της. Είναι ένα εργοστάσιο που ως πρώην βιομηχανικός χώρος έχει υποστεί τη φυσική φθορά του χρόνου, ενώ τελεί υπό κατάληψη. Επιπλέον, η φυσιογνωμία της περιοχής έχει αλλοιωθεί. Ωστόσο, η ΥΦΑΝΕΤ βρίσκεται σε πιο κεντρική τοποθεσία από τη Σταυρούπολη και σύντομα θα εξυπηρετείται από σταθμό του μετρό.

»Παρ' όλα αυτά πιστεύω ότι η θέση μιας τόσο πολύτιμης συλλογής όσο η συλλογή Κωστάκη πρέπει να είναι στο κεντρικότερο σημείο της Θεσσαλονίκης. Κοντά στο Αρχαιολογικό Μουσείο, το Βυζαντινό, τη HELEXPO, το λιμάνι. Ετσι άλλωστε θα μπορέσει να προωθηθεί και ο πολιτιστικός τουρισμός».

- Με ποιον τρόπο μπορεί το μουσείο να γίνει πιο «ανοιχτό» στον κόσμο και στην πόλη;

«Με την μεταφορά του στο κέντρο της Θεσσαλονίκης και με δραστηριότητες σε συνεργασία με άλλα μουσεία και φορείς της Θεσσαλονίκης όπως το πανεπιστήμιο, ή το Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Με την ενίσχυση των σχέσεων και με ανταλλαγές εντός και εκτός Ελλάδας. Με την επαφή του με το νέο κόσμο και τα σχολεία. Το μουσείο ως ζωντανός οργανισμός δεν πρέπει να έχει τη μυρωδιά του παλιού».

- Το ίδρυμα Κωστόπουλου είναι ιδιωτικό και κοινωφελές, ενώ το Κρατικό Μουσείο δημόσιο. Ποιο σχήμα κατά τη γνώμη σας λειτουργεί καλύτερα στην Ελλάδα και κατά πόσο το ιδιωτικό μπορεί να συνεργαστεί με το δημόσιο;

«Το ιδιωτικό έχει διαφορετικούς σκοπούς και λειτουργίες από το δημόσιο. Ομως, τα κοινωφελή ιδρύματα λειτουργούν προς όφελος της ελληνικής πολιτείας. Για παράδειγμα, το ίδρυμα Κωστόπουλου ενισχύει εφορείες αρχαιοτήτων για την αναστήλωση του μνημείου.

»Ακόμη, συνεργάζεται έμμεσα ή άμεσα με το υπουργείο Παιδείας ή το υπουργείο Πολιτισμού, ακόμη και για τις εκθέσεις που οργανώνει στην Εθνική Πινακοθήκη ή στο εξωτερικό. Ο ιδιωτικός τομέας είναι συνήθως πιο ευέλικτος και πιο αποτελεσματικός, όμως μια χώρα κρίνεται κυρίως από την εικόνα του δημοσίου. Νομίζω ότι η συνεργασία των δύο μπορεί να φέρει θεαματικές αλλαγές».

- Πάντως το παράπονο των καλλιτεχνών είναι ότι το κράτος δεν ενισχύει τη σύγχρονη τέχνη.

«Είναι γεγονός ότι ο χώρος της σύγχρονης τέχνης υπήρξε για πολλά χρόνια "υποσιτισμένος" και σήμερα παραμένει λιγότερο ευνοημένος, όμως κάπως έχουν αλλάξει προς το καλύτερο τα πράγματα. Σε αυτό έχει συντελέσει η δημιουργία των κρατικών μουσείων αλλά και η ιδιωτική πρωτοβουλία.

»Ομως, νομίζω ότι γενικώς είμαστε ένας λαός που του αρέσει να γκρινιάζει. Δικαίως περιμένουμε πράγματα από την πολιτεία, αλλά δεν ξέρω κατά πόσο και εμείς είμαστε επαρκώς ενεργοί. Π.χ. φωνάζουμε ότι το Δημόσιο ασφυκτιά από πληθώρα υπαλλήλων, ενώ την ίδια στιγμή λέμε στα παιδιά μας να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι».

- Πόσο έχει επηρεάσει η οικονομική κρίση το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και με ποιον τρόπο μπορεί να την αντιμετωπίσει;

«Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει και εμάς από τη στιγμή που έχει επηρεάσει το υπουργείο Πολιτισμού. Ειδικά το μουσείο δεν είχε φέτος περικοπές λόγω της αποπληρωμής της συλλογής Κωστάκη. Πιστεύω ότι ένα μουσείο μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί κατά τη διάρκεια μιας, ελπίζω παροδικής κρίσης, κάνοντας αφενός ουσιαστικότερη διαρθρωτική εσωτερική δουλειά και αφετέρου λιγότερα προγράμματα και εκθέσεις, με μεγαλύτερη όμως διάρκεια.

»Θα μπορούσε να είναι και μια ευκαιρία για συνεργασίες, ώστε να μοιράζονται τα έξοδα. Σε κάθε περίπτωση παρά τη δυσκολία εξεύρεσης χορηγιών τα πράγματα πιστεύω ότι θα συνεχίσουν να κινούνται στην Ελλάδα γιατί το θέλουν οι καλλιτέχνες και γιατί περνάμε μια περίοδο ανίχνευσης των ανεξερεύνητων καλλιτεχνικών αγορών. Το "αγορά" κυρίως με την έννοια του χώρου στην παρούσα φάση».

Γνωριμία με τους διεθνείς Ελληνες

- Πριν από λίγα χρονια είχατε επιμεληθεί την έκθεση του Λουκά Σαμαρά που το ίδρυμα Κωστόπουλου είχε οργανώσει στην Αθήνα. Τώρα που ο διάσημος εικαστικός θα εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην ερχόμενη Μπιενάλε Βενετίας νιώθετε να δικαιώνονται οι επιλογές σας;

«Ο Λουκάς Σαμαράς είναι ένας μεγάλος καλλιτέχνης και αυτό ισχύει πολλές δεκαετίες πριν επιμεληθώ την έκθεσή του. Οι καλλιτέχνες με τους οποίους συνεργάστηκα μέσα από το συγκεκριμένο πρόγραμμα του ιδρύματος, όπως ο Γιάννης Κουνέλης, ο Παύλος, η Χρύσα, ο Στίβεν Αντωνάκος ήταν ήδη γνωστοί και καταξιωμένοι. Αλλωστε, η ιδέα ήταν να δώσουμε στο κοινό τη δυνατότητα να γνωρίσει καλύτερα, μέσα από μουσειακές αναδρομικές εκθέσεις, το έργο των διεθνών Ελλήνων ή ελληνικής καταγωγής καλλιτεχνών.

»Η περίπτωση του Λ. Σαμαρά βέβαια έχει κάποιες ιδιαιτερότητες. Κατ' αρχήν ότι από το 1995 γίνεται λόγος να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στην Μπιενάλε της Βενετίας. Εγιναν πολλές λανθασμένες κινήσεις φορέων και ανθρώπων που άλλοι από άγνοια και κακούς χειρισμούς και άλλοι προς ίδιον όφελος τελικά εμπόδισαν αυτήν τη συμμετοχή. Εύχομαι αυτή τη φορά να πάνε όλα καλά. Χαίρομαι για τη συμμετοχή του, αλλά θα αισθανθώ δικαιωμένη όταν αναγνωριστούν εξίσου και νεότεροι καλλιτέχνες με τους οποίους έχω συνεργαστεί, που χρειάζονται πραγματικά στήριξη». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βαγγέλης Ραπτόπουλος
«Η απαισιοδοξία προκαλεί τη βία»
Γιούαν Μακ Γκρέγκορ
Συνέντευξη με έναν «Πεφωτισμένο»
Δημοπρασία των Σόθμπις
«Διόρθωση» και στην αγορά τέχνης
Δημοσκόπηση
Η ψυχαγωγία σε αριθμούς
Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας
Φεστιβάλ με ελληνική υπογραφή
Εικαστικά
Η 2η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης βγαίνει στο δρόμο
Ενωση Γραφιστών Ελλάδας
Εκθεση με γραφήματα εφημερίδων
Θάνος Μικρούτσικος
«Προχωρώ, κοιτώντας συχνά πίσω»
Θέατρο
Το εξπρές του κρατητηρίου
Η δυστυχία της ευτυχίας
Κατερίνα Κοσκινά
«Το μουσείο δεν πρέπει να έχει τη μυρωδιά του παλιού»
Κριτική βιβλίου
Goodbye Lenin
Χριστιανόπουλος ανθολογεί Τσιτσάνη
Αυτοκριτική ενός πολέμου
Μέλοντι Γκαρντό
The sound of Melody
Μνημεία
Χρόνια πολλά, monsieur Eiffel
Μουσική
Ελληνικό φλερτ με την τζαζ
Ντανιέλ Μελίνγκο
Ο ρεμπέτης του τάνγκο
Πίτερ Μπρουκ
«Το μεγαλύτερο κρίμα σήμερα είναι ο ρατσισμός»
Φεστιβάλ Κανών
Απ' την Ευελπίδων στην Κρουαζέτ
«Ενα κάποιο βλέμμα» των Κανών στον Γιώργο Λάνθιμο
Φεστιβάλ των Βρυξελλών
Ανοιγμα σε Αφρική και Ασία κάνει η βελγική πρωτεύουσα