Έντυπη Έκδοση

Goodbye Lenin

Ενα μυθιστόρημα της Ντόρις Λέσινγκ για το τέλος των ιδεολογιών

Στα συλλογικά και ατομικά οράματα που πλάστηκαν αλλά στο τέλος διαψεύστηκαν, στο όνομα του κομμουνισμού, του φεμινισμού, του χιπισμού και όλων των «-ισμών» που κυριάρχησαν στα μέσα του 20ού αιώνα είναι αφιερωμένο το βιβλίο της Ντόρις Λέσινγκ «Το πιο γλυκό όνειρο».

Πολυσέλιδο και πολυπρόσωπο, το μυθιστόρημα εκδόθηκε πρώτη φορά το 2001, ωστόσο τώρα μεταφράστηκε στα ελληνικά από την Τόνια Κοβαλένκο για τις Εκδόσεις Καστανιώτη και από αύριο θα βρίσκεται στα βιβλιοπωλεία.

Η γηραιά κυρία της αγγλικής λογοτεχνίας, που φέτος γίνεται 90 χρόνων, ανατρέχει στους ιδεαλισμούς που κορυφώθηκαν τη δεκαετία του '60. Κεντρική ηρωίδα είναι η Φράνσις, πρώην σύζυγος ενός παθιασμένου κομμουνιστή, του Τζόνι Λένοξ, η οποία ζει στο Λονδίνο σε ένα αρχοντικό μαζί με τη δυναμική πεθερά της Γιούλια. Η Φράνσις έχει βάλει στην άκρη τα όνειρά της να γίνει ηθοποιός και εργάζεται σε μια εφημερίδα, ενώ είναι αφοσιωμένη στη φροντίδα των δύο γιων που απέκτησε με τον «σύντροφο Τζόνι». Μια άλλη χαρισματική γυναίκα είναι η Σίλβια, κόρη της δεύτερης γυναίκας του Τζόνι, η οποία αφήνει τις ανέσεις της και πάει σε ένα απομακρυσμένο χωριό της Αφρικής για να προσφέρει βοήθεια στους άρρωστους κατοίκους.

Η Σίλβια είναι η προσωποποίηση της αυτοθυσίας. Η Γιούλια είναι το στήριγμα της οικογενειακής εστίας και η Φράνσις η «μητέρα φύση» που αγκαλιάζει όχι μόνο τα παιδιά της, αλλά και τους φίλους τους. Τα βράδια μαγειρεύει θαυμάσια φαγητά για τους ανήσυχους εφήβους που πηγαινοέρχονται στο σπίτι, ενώ γύρω από το τραπέζι ανάβουν οι συζητήσεις: για τη Σοβιετική Ενωση, τους πολέμους, τον πυρηνικό αφοπλισμό, τον Τρίτο Κόσμο αλλά και για τη σεξουαλική απελευθέρωση, τα ναρκωτικά, τον φεμινισμό. Τα μικρά συμβάντα της καθημερινότητας και της ζωής του καθενός εναλλάσσονται με τα μεγάλα ζητήματα του πλανήτη.

Τι θα γινόταν ο κόσμος εάν δεν υπήρχαν τέτοιες γυναίκες που προσφέρουν; Οσοι σπεύσουν να χαρακτηρίσουν τη Λέσινγκ φεμινίστρια, θα διαψευστούν, αφού η ίδια έχει δηλώσει ότι δεν της αρέσουν οι φεμινίστριες επειδή δεν είναι ευέλικτες.

Ωστόσο, η συγγραφέας δεν παύει να αντιδιαστέλλει το «εμείς» της Φράνσις με το «εγώ» του πρώην συζύγου της. Ο Τζόνι είναι απών από την οικογένεια, προτιμά να ταξιδεύει στην Πολωνία, την Κίνα, την Τσεχοσλοβακία όπου προωθεί τη μαρξιστική θεωρία. Ακόμα κι όταν γυρίζει σπίτι εμφανίζεται ως «παθιασμένος ιδεολόγος» που πιστεύει τυφλά στο κόμμα και προσπαθεί να εντυπωσιάσει τη νεανική συντροφιά με στομφώδη λογίδρια.

Οι κριτικοί λογοτεχνίας έχουν εντοπίσει αυτοβιογραφικές αναφορές στο «Πιο γλυκό όνειρο» της Λέσινγκ. Το μικρό αφρικανικό χωριό ίσως παραπέμπει στην πρώην Ροδεσία, όπου μεγάλωσε η συγγραφέας και εντάχτηκε στο Κομμουνιστικό Κόμμα, ενώ αργότερα, στη δεκαετία του '50, το άφησε απογοητευμένη. Ο Τζόνι θα μπορούσε να είναι ο πρώτος σύζυγός της και η Φράνσις η ίδια η Λέσινγκ, που για ένα διάστημα είχε αφοσιωθεί στην ανατροφή του γιου της.

Ωστόσο, η συγγραφέας δίνει την απάντηση στον πρόλογο του βιβλίου της, απογοητεύοντας όσους περίμεναν τη συνέχεια από το αυτοβιογραφικό «Χρυσό σημειωματάριό» της. «Δεν έγραψα τον τρίτο τόμο της αυτοβιογραφίας μου, επειδή δεν ήθελα να πληγώσω ανθρώπους ευάλωτους», υπογραμμίζει. «Αυτό δεν σημαίνει ότι έχω μετατρέψει εδώ την προσωπική μου ζωή σε μυθιστόρημα. Δεν υπάρχουν σε αυτές τις σελίδες παραλληλισμοί με αληθινά πρόσωπα, με μοναδική εξαίρεση έναν πολύ δευτερεύοντα χαρακτήρα».

Και συνεχίζει: «Ελπίζω να κατάφερα να ανασυνθέσω το πνεύμα της δεκαετίας του '60, κυρίως - εκείνης της αντιφατικής εποχής που, αν την αντιπαραθέσει κανείς με αυτές που ακολούθησαν, φαντάζει εκπληκτικά ανυποψίαστη. Δεν είχε παρά ελάχιστη από την ανηθικότητα της δεκαετίας του '70 ή την κυνική απληστία της δεκαετίας του '80».

Αναφέρεται, επίσης, στην Εκστρατεία για τον Μονομερή Πυρηνικό Αφοπλισμό, την οποία χαρακτηρίζει υστερική, θορυβώδη και παράλογη: «Η Εκστρατεία για τον Μονομερή Πυρηνικό Αφοπλισμό εναντιώθηκε σε κάθε πρόθεση της κυβέρνησης να προστατεύσει τον πληθυσμό από τις πιθανές συνέπειες μιας πυρηνικής επίθεσης ή ενός πυρηνικού ατυχήματος (...). Οσοι πίστευαν ότι έπρεπε να προστατευθεί ο πληθυσμός αντιμετωπίστηκαν ως εχθροί, δέχτηκαν προσβολές -το ότι τους αποκαλούσαν «φασίστες» ήταν το λιγότερο- μέχρι και βιαιοπραγίες...»

Σε παλαιότερη συνέντευξή της στον «Guardian», η Λέσινγκ είχε πει ότι δεν ενοχλείται που οι σημερινοί νέοι είναι πολιτικά απαθείς. «Καλύτερα από το να γίνουν σταυροφόροι των μεγάλων κινημάτων». Ισως, γιατί στη μακροχρόνια ζωή της έχει δει το τέλος πολλών «γλυκών ονείρων». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Χριστιανόπουλος ανθολογεί Τσιτσάνη
Αυτοκριτική ενός πολέμου
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Βαγγέλης Ραπτόπουλος
«Η απαισιοδοξία προκαλεί τη βία»
Γιούαν Μακ Γκρέγκορ
Συνέντευξη με έναν «Πεφωτισμένο»
Δημοπρασία των Σόθμπις
«Διόρθωση» και στην αγορά τέχνης
Δημοσκόπηση
Η ψυχαγωγία σε αριθμούς
Διεθνές Φεστιβάλ Φωτογραφίας
Φεστιβάλ με ελληνική υπογραφή
Εικαστικά
Η 2η Μπιενάλε Θεσσαλονίκης βγαίνει στο δρόμο
Ενωση Γραφιστών Ελλάδας
Εκθεση με γραφήματα εφημερίδων
Θάνος Μικρούτσικος
«Προχωρώ, κοιτώντας συχνά πίσω»
Θέατρο
Το εξπρές του κρατητηρίου
Η δυστυχία της ευτυχίας
Κατερίνα Κοσκινά
«Το μουσείο δεν πρέπει να έχει τη μυρωδιά του παλιού»
Κριτική βιβλίου
Goodbye Lenin
Χριστιανόπουλος ανθολογεί Τσιτσάνη
Αυτοκριτική ενός πολέμου
Μέλοντι Γκαρντό
The sound of Melody
Μνημεία
Χρόνια πολλά, monsieur Eiffel
Μουσική
Ελληνικό φλερτ με την τζαζ
Ντανιέλ Μελίνγκο
Ο ρεμπέτης του τάνγκο
Πίτερ Μπρουκ
«Το μεγαλύτερο κρίμα σήμερα είναι ο ρατσισμός»
Φεστιβάλ Κανών
Απ' την Ευελπίδων στην Κρουαζέτ
«Ενα κάποιο βλέμμα» των Κανών στον Γιώργο Λάνθιμο
Φεστιβάλ των Βρυξελλών
Ανοιγμα σε Αφρική και Ασία κάνει η βελγική πρωτεύουσα