Έντυπη Έκδοση

Ρένος Αποστολίδης 1924-2004

Ο αντισυμβατικός

Για τους περισσότερους ήταν ο λογοτέχνης. Για άλλους ο κριτικός με τον οξύτερο λόγο -να μην τον αντέχουν ούτε οι εφημερίδες που τον φιλοξενούσαν-, για άλλους ο ανθολόγος και μοναδικός γνώστης της νεοελληνικής λογοτεχνίας και για άλλους ο Ρένος που έμπασε τ' αγανακτισμένα πλήθη απ' το 1964 στη Βουλή, καταγγέλλοντας την ψευδο-δημοκρατία του Γεωργίου Παπανδρέου.

Είπαν κιόλας ότι είχε οργανώσει τα «τάγματα εφόδου της Δεξιάς»... Απ' την άλλη, τα «επίσημα κρατικά χαρτιά» του, λίγα χρόνια πριν, μίλαγαν για «επικίνδυνο αριστερό ιδεολόγο»! Και όλ' αυτά γιατί ποτέ δεν έμπαινε σε καλούπια, παραμένοντας απρόβλεπτος από τους συνήθεις «ιδεολογικούς μηχανισμούς» και «χώρους», συνεπής μονάχα στον εαυτό του.

Ο Ρένος, μέσα από τα 4 τομάκια «του Κενταύρου» που κυκλοφορούν με επιμέλεια Β. Δουβαλέρη και πρόλογο των γιων του, Ηρκου και Στάντη, αναδεικνύεται πρωτίστως εμπνευστικός δάσκαλος σε όσους διψάν' για τα ουσιώδη και δεν θέλουν να χάνουν την ώρα τους με σχοινοτενείς «Εισαγωγές», που ποτέ δεν μπαίνουν στο κυρίως θέμα ή «γραμματολογίες» που φλυαρούν περί τα πρόσωπα, δίχως να δίνουν τίποτε από τα έργα. «Μαθήματα ελευθερίας της σκέψης» επιγράφονται, και κάθε σελίδα είναι ένα λάκτισμα καθαυτό για προσωπική σκέψη πάνω στα καυτά θέματα Παιδείας. Πρόκειται για υλικό από τα μαθήματα της ΕΣΗΕΑ, που είχε αναλάβει τα χρόνια 1989-1993 και φυσικά διάλεξε -τι άλλο;- τα καιριότερα: γλώσσα, αρχαιοελληνική παιδεία, νεοελληνική λογοτεχνία.

Απορεί κανείς πώς, παρότι είχε μόνιμα αγκαλιασμένο το «αντι-» μια ζωή -αντισυμβατικός, πνεύμα αντιλογίας, ανατροπής και ανατίναξης κάθε κατεστημένου-, πώς κατάφερε να ζευτεί στον τροχό μιας συστηματικής διδασκαλίας. Μα, από τις πρώτες σελίδες των τόμων -τσέπης στην κυριολεξία-, ο προφορικός λόγος του, αναλλοίωτος και άμεσα επίτηδες αποτυπωμένος, μαγνητίζει, φέρνοντας τον αναγνώστη αντιμέτωπο με τις μεγαλύτερες μορφές της αρχαίας σκέψης, μπάζοντάς τον στον προβληματισμό τους και καθιστώντας τον μέτοχο της όποιας κριτικής ασκήθηκε από τους επιγενέστερους.

Ετσι, αντί κουραστικού «μαθήματος», ο δέκτης νιώθει πως συνδιαλέγεται καθαυτό με τους στοχαστές, υποβοηθούμενος μόνο απ' τον Ρένο - μακριά απ' τις σχολαστικές σοφίες! Φυσικά, τίποτε δεν μένει χωρίς τη διεξοδική βάσανο μιας άγρυπνης κρίσης. Ούτε οι μέγιστοι! Μα, στο τέλος, ακόμα και τ' ανοιχτά ερωτήματα συνθέτουν την πραγματική γνώση, που δεν μας δόθηκε στα σχολεία και τα κάθε λογής εκπαιδευτικά ιδρύματα και απόκειται στους «αντισυστηματικούς» διαρκώς να τα διδάσκουν!

Ο ίδιος γράφει: «Αλλά δεν τα δίδαξαν αυτά! Και το αποτέλεσμα; Παρήγαγαν είτε παιδιά-δούλους, είτε παιδιά-φωνακλάδες ψευτοεπαναστάτες με συνθήματα! Και τι βγαίνει με τα συνθήματα που πετάτε συνεχώς; Την επανάσταση την κάνατε ουσία μέσα σας; Την κάνατε μελέτη; Την έχετε αλήθεια; Την κάνατε όργανο που να τσακίζει τα κόκκαλα του απέναντι; Οχι με τη φωνή, μωρέ, μονάχα! Με την ουσία, τη δικαιότερη ουσία, την ανώτερη μόρφωση και συνείδηση! Να δεις πώς τον συντρίβεις τον κάθε τενεκέ!..»

* Ιστορικός

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Λογοτεχνία
Η λογοτεχνική κριτική απειλεί τη λογοτεχνία
Μόρφωση συνείδησης μέσω της είδησης
«Δεν του χαρίστηκα»
Η πλοκή προσαρμόστηκε στην ιστορική αλήθεια
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ακίνητα
Αυτό το κτήμα ποιος θα το πάρει;
Εκκλησιαστικά & θρησκευτικά θέματα
Πάθη στο Αγιον Ορος
Θέατρο
Ταγμένος άνευ όρων στο θέατρο
Λογοτεχνία
Η λογοτεχνική κριτική απειλεί τη λογοτεχνία
Ο αντισυμβατικός
Μόρφωση συνείδησης μέσω της είδησης
«Δεν του χαρίστηκα»
Η πλοκή προσαρμόστηκε στην ιστορική αλήθεια
Ποίηση
Ζούσαμε μια εικονική πραγματικότητα
Άλλες ειδήσεις
Ευκαιρίες στην επαρχία