Έντυπη Έκδοση

Μόρφωση συνείδησης μέσω της είδησης

Ο Ρένος δεν πρόλαβε την οικονομική κρίση, τους «αγανακτισμένους» γύρω από τη Βουλή και τα συνθήματα της πλατείας... Το 'χε προβλέψει όμως, πόσο μάταια θα 'ταν όλα -όπως το βλέπουμε, δυστυχώς, δυο χρόνια μετά-, δίχως το υπόβαθρο της Παιδείας! Της ουσιαστικής μόρφωσης, όχι των πασαλειμμάτων της επιφάνειας και των ψευτοδιπλωμάτων.

Της αυτο-μόρφωσης εν ανάγκη, αφού κανείς πια σχεδόν δεν νοιάζεται να παράσχει την πραγματική, παρά όλοι σπεύδουν πατείς με πατώ σε προς τη... «σύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή» - και άρα προς περισσότερη και αμεσότερη δουλεία!

Στο «Α του Κενταύρου» ξεκινάει μιλώντας έξω απ' τα δόντια για την ελληνική γλώσσα, που 'ναι μία, και μόνο στενά κομματικά συμφέροντα των παρατάξεων πόλωσαν τους ανόητους γύρω από «γλωσσικά» δήθεν «ζητήματα», ενώ ο ικανός χειριστής του λόγου αντλεί πλούτο και χρησιμοποιεί κατά περίπτωση ό,τι του χρειάζεται απ' όλο της το εύρος, από την αρχαία ίσαμε τη σημερινή «αργκό». Μα και για το πενιχρό μονοτονικό, και το τι μεσαιωνικό σκοταδισμό συνιστά η διά του μονοτονικού σταδιακή αποξένωση των νέων γενεών από καθαρεύουσα και αρχαίο λόγο, και απ' όσα, μοιραία, εκφράστηκαν μέσω αυτών. Πετιέται έτσι στα σκουπίδια πνευματική δουλειά τουλάχιστον δύο αιώνων με την καθαρεύουσα, και πόσων άραγε ακόμα -και με τι ποιότητες!- απ' την απώλεια των Αρχαίων!..

Απαιτεί για το νέο δημοσιογράφο πρωτίστως την αλήθεια και στέρεα γνώση απ' τα ίδια τα κείμενα πάντα, για οιοδήποτε θέμα (ποτέ από έμμεσες αναλύσεις άλλων), ώστε να μπορέσει να την υπηρετήσει. Αρχή αρχή, θέτει ως ορισμό: «Σκοπός δεν είναι η ενημέρωση. Είναι η μόρφωση συνείδησης μέσω της είδησης!».

Το κείμενό του είναι φλογερό -και κάθε κείμενο οφείλει να 'ναι φλογερό, θα 'λεγε ο ίδιος ο Ρένος, είτε δημοσιογραφικό είτε λογοτεχνικό είτε διδακτικό!- και το πετυχαίνει μέσα από την εμπνευσμένη ανάπλαση της σωκρατικής θέσης, λ.χ., και μαζί της καταλυτικής αντίθεσης των σοφιστών, που τις μεταφέρει ατόφιες απ' την Αθήνα του 4ου προχριστιανικού αιώνα στα μάτια μπρος του αναγνώστη, για να του δώσει χεροπιαστά πόσο όμοιες είν' εντέλει οι εποχές και τα βασικά προβλήματα ανά τους αιώνες.

Οι αντίπαλες θέσεις εκφράζονται ισοσθενώς, χωρίς την παραμικρή εξαλλοιωτική επέμβαση, για το ακριβέστερο δυνατό διαλεκτικό τους ζύγισμα. Και αποπάνω πάντα η δική του κριτική, που δεν αφήνει λίθον επί λίθου: «Λέει ένας ορισμός της Δημοκρατίας (όχι πολύ ελεύθερος, ενώ παριστάνει ότ' είναι): η ελευθερία καθενός τελειώνει εκεί που αρχίζει η ελευθερία του άλλου. Πώς είπατε; Η ελευθερία... τελειώνει; Αν τελειώνει, δεν είναι ελευθερία! Ποια είναι αυτά τα όρια και ποιος τα χαράζει; Ο νόμος; Δηλαδή η μη ελευθερία;».

Τέτοιο δάσκαλο δεν είναι τυχαίο που και η Ακαδημία ακόμη, πριν από λίγες μέρες, μεταθανατίως μόνον ετίμησε με βραβείο, για το άλλο μέγα έργο του, την έκδοση της εξάτομης «Ιστορίας του Μακεδονικού Ελληνισμού» του Ντρόιζεν. Οσο ζούσε παραήταν επικίνδυνος!..

Δεν μάσαγε ποτέ τα λόγια του

Οποιοι γνώρισαν τον Ρένο, θυμούνται τη διαρκή παραίνεσή του για τις ουσίες, τις πρώτες αξίες («άσε τα φλούδια, δεν έχεις καιρό για φλούδια!», έλεγε σε όσους τον ρώταγαν για ελάσσονα κείμενα διαφόρων ασημάντων που θορυβούσαν κατά καιρούς) και παρέπεμπε σε αρχαίους, και όχι καν σε όλους, παρά στους κράτιστους: Ηράκλειτο, Θουκυδίδη, Πλάτωνα, Δημοσθένη, τραγικούς, μα και στην κλασική ευρωπαϊκή γραμματεία: Ντοστογέφσκι, Μπαλζάκ, Ουγκό, Κάφκα, Νίτσε, και απ' τους νεοέλληνες, στους κορυφαίους: Σολωμό, Κάλβο, Καβάφη, Καρυωτάκη, Βιζυηνό, Παπαδιαμάντη, Θεοτόκη.

Εκείνος που ώς και τον τελευταίο στίχο φρόντιζε του έσχατου άσημου να διασώσει στην Ανθολογία του, επέμενε σε αυτούς τους λίγους!

Ο Ηράκλειτος και οι προσωκρατικοί γενικότερα τον είχαν τραβήξει απ' τα εφηβικά του χρόνια. Ειδικά ο πολυσήμαντος λόγος του «αινικτή», και δεκάδες τα διάσπαρτα άρθρα του σε περιοδικά, με αναλύσεις των αποσπασμάτων, συναρτήσεις προς άλλα φιλοσοφικά κείμενα (Παρμενίδη, Ζήνωνα, Αριστοτέλη) και ερμηνευτικές απόπειρες, στηριγμένες εν πολλοίς στην Παρα-σημαντική, καθώς την έλεγε, όπου πέρα απ' την κρατούσα σημασία κάθε λέξης, εξίσου αποκαλυπτική του πραγματικού νοήματος μπορεί να 'ναι και το παρηχούμενο και το παρα-σημαινόμενό της, αφού πρόκειται περί ποιητικού λόγου στην ουσία...

Ετσι, στο «Β και Γ του Κενταύρου», απ' την ομηρική αντίληψη του κόσμου άγεται κανείς ανεπαίσθητα στους πρώιμους μύστες (Ορφικά, Μουσαίο, Επιμενίδη) και τις πρώτες εκφάνσεις του οργανωμένου Λόγου, για ν' απογειωθεί κατόπιν με τη γενναία σκέψη του Ηράκλειτου.

Ομως ο Ηράκλειτος ήταν και ο γνωστός οχλολοίδορος, αυτός που είπε στους Μιλήσιους να πάν' να κρεμαστούν όλοι από έφηβο και πάνω και στα παιδιά ν' αφήσουνε την πόλη. Αυτός που περιφρόνησε τη βασιλεία που 'χε κληρονομική. Αυτός που αμφισβητούσε τις «βεβαιότητες» του Νου, που φρονούσε πως κάθε τι εμπεριέχει και την αναίρεσή του! Και περισσότερο άρεσε στον Ρένο, γιατί βρίσκει τη θέση του της μη ταυτότητας ποτέ, ακόμα και των πιο αυτονοήτως ίδιων για τον κοινό νου πραγμάτων ως «την πλέον ελευθερωτική μες στον κόσμο»!..

Ο Ρένος δεν μάσαγε ποτέ τα λόγια του. Τα μαθήματα εκείνα ήταν γεμάτα από απορίες, διαφωνίες, αντεγκλήσεις, που τις αντιμετώπιζε πετώντας σακάκι και γραβάτα καταμεσής των μαθημάτων και πιάνοντας ατελείωτες συζητήσεις με τους «διαφωνούντες»... Αυτά δεν μπορούσαν να μεταφερθούν στο χαρτί. Μείναν' για όσους είχαν την τύχη να συμμετάσχουν στα ανεπανάληπτα εκείνα σεμινάρια...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Λογοτεχνία
Η λογοτεχνική κριτική απειλεί τη λογοτεχνία
Ο αντισυμβατικός
«Δεν του χαρίστηκα»
Η πλοκή προσαρμόστηκε στην ιστορική αλήθεια
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Ακίνητα
Αυτό το κτήμα ποιος θα το πάρει;
Εκκλησιαστικά & θρησκευτικά θέματα
Πάθη στο Αγιον Ορος
Θέατρο
Ταγμένος άνευ όρων στο θέατρο
Λογοτεχνία
Η λογοτεχνική κριτική απειλεί τη λογοτεχνία
Ο αντισυμβατικός
Μόρφωση συνείδησης μέσω της είδησης
«Δεν του χαρίστηκα»
Η πλοκή προσαρμόστηκε στην ιστορική αλήθεια
Ποίηση
Ζούσαμε μια εικονική πραγματικότητα
Άλλες ειδήσεις
Ευκαιρίες στην επαρχία