Έντυπη Έκδοση

Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας

Το μυαλό είναι το πιο σέξι σημείο του σώματος

«Δεν το πιστεύω ότι οι Ελληνες θα δεχτούν να απαγορευτεί το τσιγάρο σε δημόσιους χώρους χωρίς να αντιδράσουν!» Ο Γιαν Φαμπρ έχει πέσει από τα σύννεφα. Στην άλλη άκρη τής τηλεφωνικής γραμμής ξεφυσά προκλητικά τον καπνό του τσιγάρου του. Μην ξεχνάμε ότι πριν από δύο χρόνια είχε ντουμανιάσει το Μέγαρο Μουσικής με την παράστασή του «Είμαι ένα λάθος». Κάπνιζε στη σκηνή.

Η σχέση του με την Ελλάδα, όμως, είναι πολύ βαθύτερη. «Θα επιστρέψω στους Ελληνες όσο η αναζήτηση της ανθρώπινης τελειότητας είναι ατέρμονη», δηλώνει ο Φλαμανδός αιρετικός καλλιτέχνης, ένας σύγχρονος homo universalis, που καταπιάνεται με όλες τις τέχνες. Η σημασία της φράσης του είναι διττή. Προαναγγέλλει την επόμενη παράστασή του, «Prometheus Landscape ΙΙ», που βασίζεται στον μύθο του Προμηθέα που έκλεψε τη φωτιά από τους θεούς. «Γνωρίζω πολύ καλά τις αρχαίες τραγωδίες. Δεν μπορείς να κάνεις αλλιώς. Είναι η μήτρα του παγκόσμιου θεάτρου», ομολογεί.

Στην κουβέντα μας, όμως, προέχει το σόλο του «Another Sleepy Delta Day», το οποίο ερμηνεύει, μάλιστα, μια Ελληνίδα χορεύρια, η Αρτεμις Σταυρίδη, στο 16ο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού της Καλαμάτας. Πρόκειται για μια παλαιότερη χορογραφία του, μια ελεγεία στον θάνατο, τον έρωτα και την αυτοκτονία, που πρωτοπαρουσιάστηκε το 2008 με την Ιβάν Γιόζιτς.

Το κείμενο έχει τη μορφή ερωτικών επιστολών. Μια κοπέλα, κλεισμένη σε μια σπηλιά, λαμβάνει γράμματα από τον αγαπημένο της, ο οποίος προετοιμάζει την αυτοκτονία του. Με δανεικό τίτλο από το ομώνυμο τραγούδι τής Μπόμπι Τζέντρι, ο Γιαν Φαμπρ, όπως ομολογεί, «ξεδιπλώνω τις φιλοσοφικές μου δηλώσεις για τον θάνατο. Η ουσία είναι μία. Πρέπει να έχουμε την ελευθερία να επιλέγουμε τον θάνατο μας».

- Τι σας ενέπνευσε να γράψετε το κείμενο;

«Είδα τη μητέρα μου να πεθαίνει από καρκίνο και να ασφυκτιά για έξι βδομάδες. Δεν υπήρχε τρόπος να απαλλαγεί από τους πόνους. Σε τέτοιες περιπτώσεις θα έπρεπε να έχουμε το δικαίωμα να αφαιρούμε τη ζωή μας».

- Επανέρχεστε τακτικά στον θάνατο. Είναι ένας τρόπος να τον ξορκίζετε; Τον φοβόσαστε;

«Για μένα ο θάνατος είναι μια πολύ σημαντική όψη της ζωής. Εχω πέσει δύο φορές σε κώμα. Κάθε φορά που επανερχόμουν, ένιωθα σαν να ζούσα με δανεικό χρόνο. Καμιά φορά έχω την αίσθηση ότι βρίσκομαι σε μια φάση μεταθανάτιας ζωής. Οπότε καταλαβαίνετε ότι για μένα ο θάνατος είναι ένας κύκλος που κάνει η ζωή. Πανηγυρίζεται σε όλο το έργο μου: στα γραπτά, στις παραστάσεις, στα γλυπτά. Γιορτάζοντας τον θάνατο, υμνούμε τη ζωή».

- Στις δυτικές κοινωνίες ο θάνατος είναι δαιμονοποιημένος, σε αντίθεση με τις ανατολικές φιλοσοφίες...

«Ετσι είναι. Τον έχουμε συνδέσει με κάτι αρνητικό και απρόβλεπτο. Δεν χρειάζεται, όμως, να τον κρύβουμε κάτω από το χαλί. Πρέπει να τον αντιμετωπίζουμε. Η έννοια της απώλειας και του θανάτου είναι ένα κυρίαρχο θέμα της φλαμανδικής ζωγραφικής, ήδη από τον Μεσαίωνα. Ισως, λοιπόν, το γεγονός ότι επανέρχεται και στο δικό μου έργο, να έχει να κάνει με τα φλαμανδικά μου γονίδια».

- Πώς πρόεκυψε η συνεργασία σας με την Αρτεμις Σταυρίδη;

«Το έργο εκτέλεσε πρώτη η Ιβάνα Γιόζιτς το 2008. Υστερα από μια μεγάλη περιοδεία αποφάσισε ότι τελείωσε με αυτό, γιατί ετοιμάζουμε νέα πράγματα. Είδα την Αρτεμη Σταυρίδη στο Παρίσι. Είναι καταπληκτική και ταλαντούχα. Μια νέα ανακάλυψη. Ηρθε στο Βέλγιο να δουλέψουμε και ξαναέστησα το έργο πάνω της».

- Σας απασχολεί το γεγονός ότι το κοινό συνήθως περιμένει από εσάς ένα προκλητικό θέαμα; Νιώθετε ότι μπορείτε να προκαλείτε συνεχώς ή κάποια στιγμή υπάρχει πιθανότητα το κοινό να σταματήσει να εκπλήσσεται;

«Δεν τα σκέφτομαι ποτέ αυτά. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι όταν κάτι είναι προκλητικό σε βάζει σε μια διαδικασία στοχασμού. Το καθήκον μου ως καλλιτέχνη είναι να κάνω το κοινό μου να σκέφτεται, είτε βλέποντας μια παράσταση είτε τα γλυπτά μου. Ποτέ όμως την ώρα της δημιουργίας δεν σκέφτομαι συνειδητά τι είναι αυτό που μπορεί να προβοκάρει τον θεατή. Πολλές φορές, όταν μου παίρνουν συνέντευξη, μου λένε: "Πάλι κάνατε κάτι αβανγκάρντ". Δεν έχω καν συναίσθηση ότι κάνω κάτι πρωτοποριακό ή νεωτερικό. Ο,τι δημιουργώ πηγάζει από μια προσωπική μου ανάγκη. Δεν με απασχολεί το να θεωρούμαι μοντέρνος».

- Υπάρχουν θέματα ταμπού που δεν θα αγγίζατε ποτέ ή στην Τέχνη όλα επιτρέπονται;

«Πιστεύω ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να έχει απόλυτη ελευθερία. Η ομορφιά, άλλωστε, έχει να κάνει με ιδέες που εμπεριέχουν την έννοια της ελευθερίας. Πολλά πράγματα που παρατηρώ είναι αξιοσημείωτα. Ισως για άλλους είναι αδιάφορα. Υπάρχει, όμως, και για μένα ένα θέμα ταμπού: δεν μπορείς να "αγγίξεις" τα παιδιά με οποιονδήποτε τρόπο που να τα θίγει. Πρέπει να υπερασπιζόμαστε την ευθραυστότητά τους. Κατά τ' άλλα, για έναν τολμηρό καλλιτέχνη όλα επιτρέπονται, πάντοτε, όμως, με σεβασμό στον άνθρωπο. Είναι σχετικό το τι σοκάρει κάθε έναν από εμάς».

- Εσάς τι σας σοκάρει;

«Το γεγονός ότι η Ευρώπη έχει γίνει δεξιά, θα έλεγα, μάλιστα, σχεδόν ακροδεξιά. Στη χώρα μου το ακροδεξιό κόμμα πήρε το 30%. Δεν είναι φρικτό; Το ίδιο γίνεται και στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ολλανδία. Αυτό είναι κάτι που με μπερδεύει και παράλληλα με τρομοκρατεί. Δεν μπορώ να καταλάβω τι έχουν οι άνθρωποι στο μυαλό τους όταν πηγαίνουν στην κάλπη για να ψηφίσουν ένα τέτοιο κόμμα. Οι καλλιτέχνες έχουν καθήκον να υπερασπίζονται τη δημοκρατία».

- Οι παραστάσεις σας έχουν τον χαρακτήρα πειράματος. Το ανθρώπινο σώμα τι ενδιαφέρον παρουσιάζει ως πειραματόζωο;

«Είναι ένας ανεξερεύνητος πλανήτης. Ενα πεδίο μάχης. Ενα εργαστήριο. Η δουλειά μου είναι ένας εορτασμός της δύναμής του και της ευθραυστότητάς του. Το μυαλό, όμως, είναι το πιο σέξι σημείο ενός σώματος».

- Από μικρός λειτουργούσατε με την περιέργεια και την παρατηρητικότητα του επιστήμονα;

«Ναι. Ημουν ανέκαθεν ένας τύπος gaya scienza, όπως λέει ο Νίτσε στη "Χαρούμενη επιστήμη". Εχει σχέση με το οικογενειακό μου περιβάλλον. Ο πατέρας μου ήταν βοτανολόγος και ο παππούς μου εντομολόγος. Οπότε από μικρός, όχι μόνον παρακολουθούσα, αλλά μελετούσα ζώα και φυτά».

- Τι ήρωες είχατε ως παιδί;

«Πάντοτε επιστήμονες. Το πρότυπο μου ήταν ο Αμερικανός βιολόγος Εντουαρτ Γουίλσον. Είναι μεγαλοφυΐα. Εχω κάνει κι ένα βίντεο μαζί του. Είναι βοτανολόγος, εντομολόγος και φιλόσοφος. Μ' έχει επηρεάσει βαθύτατα».

- Πόσο νιώθετε ότι έχετε αλλάξει από τότε που, στο τέλος της δεκαετίας του '80, καίγατε στη σκηνή χαρτονομίσματα για να γράψετε με τις στάχτες τους;

«Σου παίρνει μια ζωή για να γίνεις νέος καλλιτέχνης. Οταν ήμουν νεαρός σε ηλικία, ήμουν τελικά πολύ μεγάλος και φοβισμένος». *

*16 και 17 Ιουλίου (Πολυκλαδικό Λύκειο)

info Προπώληση εισιτηρίων: Πνευματικό Κέντρο Καλαμάτας. Κρατήσεις με πιστωτικές: 27210-25190 και 25434. Τιμές: 20 και 12 ευρώ φοιτητικό στο Κάστρο, 15 και 12 φοιτητικό στους άλλους χώρους. Πληροφορίες: 27210-83086, 90886, www.kalamatadancefestival.gr

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Χορός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Ελευθερία Αρβανιτάκη - Τάνια Τσανακλίδου
Ενα ντουέτο που αψηφά το μελαγχολικό καλοκαίρι
Συνέντευξη: Λένα Πλάτωνος
«Πλησίασα τον Καβάφη σαν να 'μουν η μητέρα του»
Κινηματογράφος
Κινηματογραφική καριέρα για το «Γάλα»
Λογοτεχνία
Η κρίση και η ελληνική λογοτεχνία
Κριτική θεάτρου
Οι φυλές των Μπόρκμαν
Ο φόβος του άνδρα για τη γυναίκα
Συνέντευξη: Ολγα Ζαχαριάδου
«Εμείς περπατούσαμε στους δρόμους των αρχαίων Αθηναίων»
Τζέιμς Λαβέλ
Η αμοιβή του καλλιτέχνη είναι ηθική υποχρέωση
Συνέντευξη: Γιαν Φαμπρ
Το μυαλό είναι το πιο σέξι σημείο του σώματος
Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας
Κάθε παράσταση και high light
Κόμικς
Σαρκάζοντας τον Σαρκό...
10ος Πανελλήνιος Διαγωνισμός Κόμικς
Frank Miller και «Xerxes»