Έντυπη Έκδοση

Πολιτική

Δυο ματιές την εβδομάδα

  • Χειρότερη από τα μέτρα η ψυχοφθόρα αβεβαιότητα

    Υπάρχουν και χειρότερα; Οταν κόβονται ο 13ος και ο 14ος μισθός στον δημόσιο τομέα-θέμα ταμπού για την ελληνική κοινωνία, όταν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης αυξάνονται δραστικά για ορισμένες, μεγάλες κατηγορίες ασφαλισμένων, όταν δεν υπάρχει πλέον οικονομική ασφάλεια ούτε στο Δημόσιο (πώς θα πληρώνονται, για παράδειγμα, οι υπάλληλοι των καταχρεωμένων αστικών συγκοινωνιών από το φθινόπωρο;), τι χειρότερο μπορεί να συμβεί;

    Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Ορισμένες από τις επώδυνες αλλαγές που πραγματοποιούνται αυτή την περίοδο, ιδίως στο ασφαλιστικό σύστημα, είναι απαραίτητες. Το παραδέχονται, άλλωστε, και οι ίδιοι οι συνδικαλιστές, οι οποίοι τις τορπίλισαν στο παρελθόν, στο όνομα μιας κακώς εννούμενης φιλολαϊκής στάσης, η οποία (σήμερα αποδεικνύεται ότι) ήταν αντιλαϊκή. Στερνή τους γνώση.

    Για παράδειγμα, ποια πολιτική και συνδικαλιστική μυωπία δεν άφηνε να δουν ότι ασφαλιστικό σύστημα με συνταξιούχους σαραντάρηδες και σαρανταπεντάρηδες θα έφτανε, αργά ή γρήγορα, στην κατάρρρευση; Ποια αντίστοιχη μυωπία δεν τους επέτρεπε να δουν ότι η συνεχής υπερχρέωση μεγάλων δημόσιων οργανισμών, με ανεξέλεγκτη χορήγηση μπόνους, επιδομάτων και πλαστών υπερωριών, θα τους οδηγούσε κάποια στιγμή σε στάση πληρωμών; Οι συνδικαλιστές πίεζαν, οι υπουργοί έδιναν, οι οργανισμοί χρεώνονταν, το κράτος έδινε εγγυήσεις, και ιδού το αποτέλεσμα. Στον ΟΣΕ, στα αστικά λεωφορεία, για να αφήσουμε στην άκρη κάποια υπό κατάρρευση ασφαλιστικά ταμεία.

    Σήμερα αποδεικνύεται ότι το ελληνικό κράτος, διαχρονικά, ήταν πολύ γαλαντόμο και καθόλου νεοφιλελεύθερο, όπως κραύγαζαν διάφοροι ανόητοι επί τόσα χρόνια. Απόδειξη ότι οι ίδιοι ολοφύρονται σήμερα που «κατεδαφίζονται οι κοινωνικές κατακτήσεις». Αλλά πώς υπήρχαν τέτοιες, αφού ο νεοφιλευθερισμός είχε... κυριεύσει τη χώρα; Ανοησίες. Λαϊκιστές υπουργοί, όλων των αποχρώσεων, και μύωπες συνδικαλιστές είναι συνένοχοι για την κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος. Και τώρα ήρθε η ώρα του λογαριασμού. Το κακό είναι ότι θα την πληρώσουν και όσοι δεν φταίνε. Οσοι δεν πήραν πλαστές υπερωρίες, όσοι δεν βγαίνουν στη σύνταξη με ελάχιστα χρόνια και σε ηλικία εργασιακής ακμής.

    Κάποια από αυτά είναι σήμερα γενικώς αποδεκτά. Εξ ου και οι περιορισμένες αντιδράσεις, παρά τον καταιγισμό των αρνητικών μέτρων σε κάθε πεδίο του εργασιακού και ασφαλιστικού βίου. Η εξήγηση, όμως, δεν είναι μόνο αυτή. Υπάρχουν και χειρότερα. Ενα κλίμα ματαιότητας -κάπου και παραίτησης- αρχίζει να διαμορφώνεται. Ξεκινάει από τη δυσπιστία απέναντι σε ό,τι ακούγεται. Δεν είναι μόνο τα γνωστά προεκλογικά, που αποδείχτηκαν έπεα πτερόεντα. Είναι που και μετεκλογικώς συνεχίστηκε το ίδιο βιολί. Τη μια διαβεβαιώσεις του τύπου «δεν θα χρειαστούν άλλα μέτρα», την άλλη να και τ' άλλα μέτρα, «τι να κάνουμε, έπρεπε να σώσουμε τη χώρα από τη χρεοκοπία». Αυτό το μπρος-πίσω είναι που κάνει τον πολίτη δύσπιστο απέναντι και στα πιο απλά.

    Κι αυτό μπορεί να αποδειχθεί χειρότερο από όλα τα μέτρα. Λίγο-πολύ ο κόσμος έχει αποδεχθεί ότι κάποια επώδυνα μέτρα θα τα υποστεί. Εχει συνειδητοποιήσει ότι ο προγραμματισμός του θα ανατραπεί, κάποιες συνήθειές του θα αλλάξουν, η ζωή του μπορεί να χειροτερέψει. Η αβεβαιότητα κυριαρχεί και είναι ψυχοφθόρα. Ολα, όμως, έχουν ένα όριο. Είναι απαράδεκτο να τροφοδοτείται διαρκώς από πράξεις και παραλείψεις όσων έχουν οριστεί να καταπολεμούν αυτήν τη αβεβαιότητα. Κι αυτός είναι ο ρόλος της κυβέρνησης.

    Εντάξει, εμπεδώσαμε ότι όλα γίνονται για «να μη χρεοκοπήσει η χώρα». Πάμε παρακάτω. Τα εισοδήματα περικόπηκαν, τα όρια ηλικίας αυξήθηκαν, οι συντάξεις θα αρχίσουν να μειώνονται με το νέο σύστημα υπολογισμού. Υπάρχει προοπτική σταθεροποίησης, ώστε οι συνεχείς εκπλήξεις να σταματήσουν και να εμπεδωθεί κάποιο κλίμα εμπιστοσύνης; Αυτό προϋποθέτει απόλυτη ειλικρίνεια -ωμή, αν είναι αναγκαία. Και όχι απόπειρες παραπλανητικής περιγραφής μιας κατάστασης, όπως αυτή που έκανε προχθές ο πρωθυπουργός: «Οι στόχοι που είχαμε θέσει ισχύουν στο ακέραιο», αλλά κάποιοι, όπως τα μισθολογικά, «αναβάλλονται, έστω προσωρινώς, λόγω κρίσης».

    Η καλλιέργεια φρούδων ελπίδων χειροτερεύει τα πράγματα. Η ωμή αλήθεια είναι προτιμότερη. Παράλληλα με την συστηματική, επιτέλους, προετοιμασία, ώστε να αρχίσει κάποια ανάκαμψη όταν οι συνηθηκες το επιτρέψουν. Για να μη φτάσουμε στο σημείο να μην πιστεύει κανείς τίποτα, και τότε, γαία πυρί μιχθήτω.

    Να εξοβελιστεί

    Τα κόμματα έχουν αρχίσει να αναζητούν τους υποψηφίους τους για τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου.

    Ορισμένοι έχουν ήδη οριστεί, κάποιοι έχουν αυτοχριστεί. Οι εκλογές αυτές θα είναι ιδιαίτερες. Από τη μια η κρίση, από την άλλη τα εκτεταμένα φαινόμενα διαφθοράς και στον χώρο της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών επιβάλλουν ιδιαίτερη προσοχή στα πρόσωπα που θα επιλέξουν να εκθέσουν. Ισως είναι η πρώτη φορά που η κομματική λογική και η λογική του δήμαρχου-παράγοντα μπορεί να δοκιμαστεί πραγματικά. Και είναι ευκαιρία να εξοβελιστεί. Παραδείγματα, ειδικά στις μεγάλες πόλεις και περιφέρειες, πολλά. Μακάρι οι ψηφοφόροι αυτή τη φορά να τολμήσουν.

  • Κράτος δικαίου και «νομιμότητα» δανειστών

    Ο,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό, έλεγε ο παραπεμφθείς για το σκάνδαλο του Βατοπεδίου, πρώην υπουργός Γ. Βουλγαράκης. Και λοιδορήθηκε γι' αυτό. Προφανώς γιατί παραδέχτηκε δημόσια πως η αντίληψη περί δικαίου σε μια κοινωνία δεν συμβαδίζει υποχρεωτικά με την αποτυπωμένη τυπική «νομιμότητα» του δικαιικού της πολιτισμού.

    Σχετικοποιώντας όμως την αίσθηση δικαίου των πολιτών, η πολιτική εξουσία καταχράται την εμπιστοσύνη τους. Μοιάζει να τους ξεγελά κατάμουτρα, κάνοντας χρήση πολύπλοκων νομικών διατυπώσεων που οι «τεχνοκράτες» εισάγουν κατ' εντολήν της.

    Ως έννοια εύπλαστη και σχετική, η νομιμότητα αποκρυσταλλώνει θεσμικά τον εκάστοτε συσχετισμό κοινωνικής και οικονομικής δύναμης. Ο,τι είναι σήμερα νόμιμο μπορεί αύριο να θεωρηθεί παράνομο και τανάπαλιν. Αρκεί αυτό να βολεύει τους «ισχυρούς». Η «νομιμότητα» γίνεται εργαλείο της ιδεολογικής και πολιτικής ηγεμονίας των οικονομικά κυρίαρχων τάξεων. Είναι μία από τις τεχνικές δυνατότητες που μεταχειρίζεται η εξουσία για να ελέγχει τις κοινωνικές αντιθέσεις και να «νομιμοποιήσει» την αδικία.

    Οταν η πολιτική ελίτ επικαλείται τη νομιμότητα, το κάνει σχεδόν πάντα υποκριτικά. Χρησιμοποιεί τον λαβύρινθο των νομικών διατάξεων, την ανυπαρξία ελέγχων και τη γενικευμένη ατιμωρησία, για να κρύβει τις μικρές ή μεγάλες ανομίες της.

    Σήμερα ακόμη και η γενική ιδέα περί δικαιοσύνης, το παλαιό θεμέλιο του αστικού κράτους δικαίου, παραχωρεί τη θέση της στη νέα, άδικη «νομιμότητα» που επιβάλλουν οι ισχυροί δανειστές μας. Η σωτηρία της χώρας αποκτά εσχατολογικά χαρακτηριστικά και ανατρέπει ολόκληρο το οικοδόμημα δικαίου που μας κληρονόμησε η νεωτερικότητα. Οι δικαστές καλούνται να υπακούσουν τυφλά στη νέα τάξη πραγμάτων. Η τήρηση του Συντάγματος και των ευρωπαϊκών συνθηκών θεωρείται πολυτέλεια. Η έννοια του ψευδεπίγραφου «δημόσιου συμφέροντος» είναι το νέο σλόγκαν που κυριαρχεί. Ο Ευ. Βενιζέλος το είπε καθαρά: «Το θέμα (της εφαρμογής του Μνημονίου) δεν είναι νομικό, είναι πολιτικό».

    Στη ρίζα αυτής της λογικής, η νέα πραγματικότητα αμφισβητεί ανοιχτά την παλαιά. Αλλάζει άρδην τις κοινωνικές σταθερές. Το δικαίωμα της απεργίας είναι νόμιμο, εκτός εάν κριθεί παράνομο από τα δικαστήρια (όπως γίνεται άλλωστε στο 90% των περιπτώσεων).

    Η άσκηση του δικαιώματος της απεργίας προστατεύεται, εκτός εάν θίγονται υπέρτερα οικονομικά συμφέροντα, οπότε οι απεργοί εξοβελίζονται στο πυρ το εξώτερον.

    Το δικαίωμα στην εργασία είναι σεβαστό, αρκεί να είναι φτηνή και ευέλικτη.

    Η κοινωνική ασφάλιση είναι συνταγματικό δικαίωμα του πολίτη και νόμιμη υποχρέωση του κράτους, έως εκεί που δεν απειλεί τη δημοσιονομική σταθερότητα και την αποπληρωμή του χρέους.

    Η υποβολή ειλικρινών δηλώσεων «πόθεν έσχες» είναι νόμιμη υποχρέωση των πολιτικών, εκτός κι αν μπορούν να κρύψουν τα παράνομα εισοδήματά τους με κάποιο άλλο «νόμιμο» μέσο (π.χ. off shore εταιρείες), αφού κανείς μέχρι τώρα δεν μπορεί να τους ελέγξει.

    Βασικές πολιτικές ελευθερίες μπορούν να εξασκούνται, αρκεί να το επιτρέπει ο «Μεγάλος Αδελφός». Η μαζική καταστολή, οι προληπτικές συλλήψεις, η γενικευμένη επιτήρηση αντικαθιστούν θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα.

    Η υπεράσπιση της συνταγματικής νομιμότητας απέναντι σε όσους την παραβιάζουν ανοιχτά και απροκάλυπτα είναι υποχρέωση του πολίτη. Οποιος όμως την επικαλείται σήμερα χαρακτηρίζεται τουλάχιστον γραφικός.

    Τη θέση του κοινωνικού κράτους καταλαμβάνει το κράτος-παρίας της μετανεωτερικότητας. Ο πολίτης-υποκείμενο δικαιωμάτων γίνεται υπήκοος-αντικείμενο υποχρεώσεων και οφειλών. Τα πρώτα δείγματα της ολοκληρωτικής νίκης του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού πάνω στην κοινωνία είναι πλέον ορατά. Επιβάλλουν τη δική τους βάρβαρη «νομιμότητα».

    Και το κυβερνητικό ΠΑΣΟΚ στέργει απλά να βάλει την υπογραφή του, αναλαμβάνοντας πλήρως, με αστεία επιχειρήματα και αστήρικτες προφάσεις, την ευθύνη του πρωτοφανούς κοινωνικού εκβαρβαρισμού. Τώρα, όμως, δεν αρκούν τα μεγάλα λόγια. Εφτασε η ώρα των αποφάσεων και της δράσης. Για όλους.

    Τζάμπα μάγκες οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ

    Ποια συνταγματική νομιμότητα θα υπερασπιστούν, άραγε, οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ στη Βουλή;

    Πώς θα δικαιολογήσουν την πιο βίαιη ανατροπή ασφαλιστικών και εργασιακών δικαιωμάτων; Πώς θα ανεχτούν την κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους; Το να ψηφίσουν «όχι» στο έκτρωμα Λοβέρδου σημαίνει ότι επιλέγουν να ρίξουν την κυβέρνηση, αφού θα της στερήσουν σε μια κρίσιμη ψηφοφορία την αρχή της δεδηλωμένης. Αρκετοί από εκείνους που έβλεπαν αντισυνταγματικές διατάξεις, τις τελευταίες ημέρες, αναδιπλώθηκαν. Πρέπει ασφαλώς να σταθμίσουν τις ανάγκες της κυβέρνησης, τη δύσκολη συγκυρία, τη συνείδησή τους, αλλά και τη λαϊκή εντολή που πήραν. Το έργο τους είναι δύσκολο. Και για αυτό σημαντικό. Ο,τι και να κάνουν, ο ελληνικός λαός θα τους θυμάται. Και για καλό και για κακό, όπως έγραφε αυτοσχέδια αφίσα στην πορεία της Τρίτης.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Πολιτική της έντυπης έκδοσης
Κυβέρνηση
Σαν τις 7 πληγές του Φαραώ
Υπουργείο Εθν. Άμυνας
Βενιζέλος: Στον εισαγγελέα τα έγγραφα για μίζες στα Ναυπηγεία
Υπόθεση Siemens
Δ. Παπούλιας: Θίγεται η τιμή και η υπόληψή μου
Ντόρα Μπακογιάννη
Ντόρα: Συμφωνώ σε πολλά με τον Παπακωνσταντίνου, αλλά «είναι απελπισμένος»
Νέα Δημοκρατία
Σε εκλογική ετοιμότητα η Ν.Δ.
ΛΑΟΣ
Αντι-ΚΚΕ παραλήρημα από βουλευτές του ΛΑΟΣ με αφορμή την απεργία ναυτεργατών
Αριστερά
Το αδιέξοδο, αριστερά της κρίσης
Μοσχονάς: Προτάσεις για το άμεσο μέλλον
Βερναρδάκης: Πρέπει να διατυπώσει πρόγραμμα
ΕΣΠΑ
Σε 6 μήνες, απορρόφηση όση την περασμένη 3ετία
ΣΥΝ
ΣΥΝ προς ΠΑΣΟΚ: «Μην το ψηφίσετε»
Κυπριακό
Στα μαχαίρια Χριστόφιας - Ντάουνερ