Έντυπη Έκδοση

Αφιλόξενα τα μουσεία

Με ανοδική πορεία άρχισε η φετινή τουριστική περίοδος, γεγονός που κάνει πολλούς επαγγελματίες να αισιοδοξούν εν μέσω οικονομικής κρίσης.

Συγκεντρώσεις και πορείες στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, αλλά και μηχανάκια που τον χρησιμοποιούν σαν κανονικό δρόμο δημιουργούν προβλήματα στη διέλευση των πεζών που κατευθύνονται στην Ακρόπολη Συγκεντρώσεις και πορείες στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, αλλά και μηχανάκια που τον χρησιμοποιούν σαν κανονικό δρόμο δημιουργούν προβλήματα στη διέλευση των πεζών που κατευθύνονται στην Ακρόπολη Πόσοι όμως τουρίστες επισκέπτονται τα μεγάλα μουσεία μας και τους αρχαιολογικούς χώρους πριν εγκαταλείψουν βιαστικά τη «φλογισμένη» Αθήνα για τα δροσερά νησιά; Ο πρώτος, ίσως και ο μοναδικός προορισμός τους είναι το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, που πρόσφατα γιόρτασε τα δυο του χρονια και εξακολουθεί να είναι μαγνήτης. Στους 1.309.859 έφτασαν τον τελευταίο χρόνο οι επισκέπτες του, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, με τους Ελληνες να κρατούν ασφαλώς την πρωτιά (53%), ενώ ιδιαίτερη προτίμηση φαίνεται δείχνουν οι Αμερικανοί (14%), σε σχέση με τους γείτονες Ευρωπαίους.

Στον αντίποδα τα περισσότερα άλλα κρατικά μουσεία, όχι μόνο τα αρχαιολογικά αλλά και της νεότερης και σύγχρονης τέχνης, μοιάζουν να βρίσκονται σε... λήθαργο. Και γι' αυτό δεν φταίει μόνο η οικονομική κρίση και η έλλειψη χρηματοδότησης, αλλά και η δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία που συχνά επικρατεί και δεν τα αφήνει να γίνουν πιο ελκυστικά και ανταγωνιστικά.

Ξεχάστε τα πούλμαν που έκαναν ουρά έξω από το Εθνικό Αρχαιολογικό και τους τουρίστες που λιάζονταν με τις ώρες στα σκαλιά του. Σε ορισμένα μουσεία οι αίθουσες είναι τόσο άδειες, που σου γεννούν την επιθυμία να κάνεις... πατινάζ πάνω στα δάπεδα. Οι φύλακες τόσο λίγοι, που και να αγκαλιάσεις τα έργα δεν τρέχει μία. Στα πωλητήρια τα ράφια έχουν πιάσει σκόνη. Το θερινό ωράριο έχει γίνει λάστιχο: ελλείψει προσωπικού τα περισσότερα κλείνουν από τις τρεις και τέσσερις το μεσημέρι, ενώ μία ημέρα της εβδομάδας ανοίγουν μόνο το απόγευμα!

Μια βόλτα στην καρδιά της Αθήνας και ανακαλύπτεις τις αντιθέσεις του πολιτιστικού τοπίου, που από τη μια σφύζει από ζωή και από την άλλη φυτοζωεί. Ηδη από τη στάση Ακρόπολη του μετρό οσμίζεσαι την κινητικότητα, καθώς οι αδημονούντες τουρίστες περιεργάζονται στις βιτρίνες τα αντίγραφα. Στον πεζόδρομο Μακρυγιάννη τα καφενεία και τα εστιατόρια με τις φαρδιές ομπρέλες είναι γεμάτα κόσμο από νωρίς. Τα καταστήματα με τα σουβενίρ έχουν βγάλει έξω την πραμάτεια: μαγνητάκια με αρχαίους θεούς 10 ευρώ τα τέσσερα, φιγούρες του Καραγκιόζη κ.ά. Πλανόδιοι με καροτσάκια με γλειφιτζούρια κοκοράκια, θεατρίνοι του δρόμου, μικροπωλητές με αιγυπτιακές περγαμηνές και τις γνωστές χλαπάτσες, όλοι συνυπάρχουν σ' αυτόν τον πεζόδρομο. Από την Αρεοπαγίτου ξεκίνησε πριν από λίγες ημέρες και η μεγάλη πορεία των αγανακτισμένων καλλιτεχνών προς το ΥΠΠΟΤ.

Βεβαίως η έννοια του πεζόδρομου πρακτικά καταστρατηγείται, καθώς δεν λείπουν τα μηχανάκια, ακόμα και οι τεράστιες μοτοσικλέτες των αστυνομικών που περιπολούν, ενώ το διερχόμενο κόκκινο τρενάκι προειδοποεί με καμπανάκι. Μπορείτε όμως να κάνετε τη βόλτα σας με οικολογική διάθεση στην περιοχή νοικιάζοντας ποδήλατα, που είναι στημένα στις γωνίες, από το athensbyke.com.

Ενα τεράστιο μπάνερ στην είσοδο του Μουσείου της Ακρόπολης ενημερώνει για το πρόγραμμα «Μια μέρα στο μουσείο», που δίνει την ευκαιρία για μια οκογενειακή επίσκεψη με πολλά δημιουργικά παιχνίδια. Το μουσείο που καθημερινά λειτουργεί από τις οκτώ το πρωί ως τις οκτώ το βράδυ (εκτός Δευτέρας) είναι το μοναδικό που στην είσοδό του διαθέτει μηχάνημα ελέγχου. Ενα καινούριο έκθεμα, μια κουκουβάγια πάνω σε ψηλή κολόνα, υποδέχεται τους επισκέπτες, που «ισορροπούν» στα γυάλινα δάπεδα της εισόδου χαζεύοντας τα ευρήματα των ανασκαφών αλλά και τους αρχαιολόγους που τα περιποιούνται επί τόπου.

Το μουσείο έχει βελτιώσει τις πινακίδες του ώστε να επαρκούν οι πληροφορίες χωρίς τη βοήθεια ξεναγού, ορισμένα γλυπτά ξαναστήνονται, όχι όμως αυτά στην αίθουσα με τις Καρυάτιδες ή με τη Γιγαντομαχία που έχει δεχτεί πολλές κριτικές. Επίσης οργανώνει προγράμματα εκπαίδευσης για τους φυλακες που -σ' αυτό το μουσείο- φορούν στολές.

Στον δεύτερο όροφο βρίσκεται το αναγνωστήριο με βιβλία σχετικά με αρχαιολογικά θέματα. Στο ίδιο επίπεδο είναι το καφενείο-εστιατόριο με λογικές τιμές: 2,20 ευρώ ο φραπέ, σαλάτες και σάντουιτς 4 ευρώ, παιδικό γεύμα 6.

Στο ισόγειο το πωλητήριο, που το διαχειρίζεται το ίδιο το μουσείο, δεν θυμίζει τις παλιές του δόξες, έχει όμως αρκετή ποικιλία: κοσμήματα εμπνευσμένα από τα εκθέματα, όπως ένα περιδέραιο με ρόδια (32 ευρώ), σελιδοδείκτες με κεφαλή αλόγου (38 ευρώ), Τσερτ με το λόγκο του μουσείου (24 ευρώ) κ.ά.

Εφοδιασμένοι με μπουκαλάκια νερό, φορώντας άνετα αθλητικά, οι τουρίστες συνεχίζουν την περιήγηση ανηφορίζοντας στον Παρθενώνα. Ο λόφος καθαρός και ξεχορταριασμένος, τα μάρμαρα λάμπουν κάτω από τον ήλιο, έστω κι αν οι σκαλωσιές της συντήρησης εξακολουθούν να μπαινοβγαίνουν, οι φύλακες επαγρυπνούν για όσους τολμήσουν να αγγίξουν έστω κι ένα «ιερό» πετραδάκι, οι ξεναγοί ξελαρυγγιάζονται σε όλες τις γλώσσες -μέχρι και κινέζικα ακούσαμε. Ακόμα και οι παλιές τουαλέτες τρίζουν από καθαριότητα και έχουν μια νότα φολκλόρ: φυτά μέσα σε πλαστικά μπουκαλάκια. Ομως, το πωλητήριο της Ακρόπολης του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων είναι κάπως απομακρυσμένο και δεν διακρίνεται για την ποικιλία του.

Στο Ηρώδειο τη διαφορά κάνουν τα καλαίσθητα πήλινα κιούπια που έχουν γίνει κάδοι απορριμμάτων, σε αντίθεση με τις ακαλαίσθητες κατασκευές πίσω από τη σκηνή όπου τοποθετούνται οι αφίσες του Φεστιβάλ Αθηνών. Στη διαδρομή για του Φιλοπάππου, το πλακόστρωτο και ο χώρος είναι πρώτη φορά τόσο καθαρά από αγριόχορτα, δίνοντας μια ανάσα πράσινου στο κέντρο της πόλης, με τον ναό του Αγίου Δημητρίου Λουμπαρδιάρη να ξεχωρίζει. Η είσοδος για τον λόφο φυλάσσεται και, μετά από τόσες διαμαρτυρίες, φαίνεται να τηρείται το απαγορευτικό για αυτοκίνητα και μηχανάκια.

* Επρεπε να φτάσει ο Ιούλιος για να δούμε όλες τις αίθουσες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου να ανοίγουν, από την προϊστορική συλλογή μέχρι τις τοιχογραφίες της Θήρας. Ο κόσμος συχνά διαμαρτυρόταν γιατί πλήρωνε ολόκληρο εισιτήριο επτά ευρώ για το 1/3 των αιθουσών, τώρα αγχώνεται να προλάβει, αφού το μουσείο κλείνει στις 4 μ.μ., ενώ τη Δευτέρα λειτουργεί 1.30-8 μ.μ., καθώς οι φύλακες δεν επαρκούν για να εφαρμοστεί το θερινό ωράριο.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλές φορές οι ξεναγοί οδηγούν τα γκρουπ βιαστικά μόνο στα χάιλαϊτ του μουσείου, όπως το άγαλμα του Ποσειδώνα ή του Δία του Αρτεμισίου και στους θησαυρούς των βασιλικών τάφων των Μυκηνών. «Νο flash please», η φράση επαναλαμβάνεται σταθερά από τους φύλακες που δεν πείθουν πάντα, αφού δεν φορούν στολές, ούτε καν μια ταυτότητα.

Οι τουαλέτες του μουσείου είναι καθαρές, το κυλικείο δροσερό με καρέκλες στο αίθριο με τις αιωνόβιες ελιές και τα γλυπτά, τα πιάτα χορταστικά όσο... και οι τιμές: αν είναι δυνατόν 5 ευρώ για έναν baklava! Το δε πωλητήριο μοιάζει λεηλατημένο, με αδεια ράφια εκεί όπου άλλοτε υπήρχε πλήθος αντιγράφων: λίγα σουπλά και σημειωματάρια, μερικά αντίγραφα αγγείων και πλαγγόνες.. ούτε αφίσες βρίσκεις -στις θήκες τους πεταμένα πλαστικά ποτήρια- ούτε πλήρη οδηγό του μουσείου εκτός από μια μικρή έκδοση του υπουργείου Πολιτισμού στα γαλλικά.

Σε σχέση με τις παλιές καλές ημέρες λίγα πούλμαν με τουρίστες σταθμεύουν στο μουσείο. Οχι μόνο γιατί δεν προσφέρει χάζι με μαγαζιά τριγύρω -και το Ιντερνετ καφέ στη γωνία έχει κλείσει- αλλά και γιατί ο πεζόδρομος της Τοσίτσα εξακολουθεί να θυμίζει άλλους τόπους κι άλλες εποχές: τα περίπτερα έχουν στήσει ολόκληρα τσαντίρια με την πραμάτεια τους, σκουπίδια και γκράφιτι παντού, μυρωδιά ούρων και διακίνηση ναρκωτικών μέρα μεσημέρι. Με όλα αυτά, μεγάλος χαμένος είναι το Επιγραφικό Μουσείο στην Τοσίτσα, όπου κανείς δεν πατάει.

* «Πληροφορούμε το κοινό ότι λόγω έλλειψης επαρκούς φυλακτικού προσωπικού ένας όροφος των μονίμων συλλογών θα παραμείνει προς το παρόν κλειστός». Η πινακίδα στην είσοδο της Εθνικής Πινακοθήκης ενημερώνει τους επισκέπτες που ξαφνιάζονται όταν την βρίσκουν Τετάρτη πρωί κλειστή. Είναι η ημέρα που λειτουργεί μόνο απόγευμα (3-9 μ.μ.) ενώ Δευτέρα έως Σάββατο 9-3 μ.μ. και Κυριακή 10-2 μ.μ.

Δεν πάει καιρός που οι συντηρητές εθελοντικά έκαναν και χρέη φύλακα για να παραμένει ανοιχτό το μουσείο, αλλά πόσο να αντέξουν; Η εικόνα είναι απογοητευτική. Το πωλητήριό του φτωχό, εκτός από τις εκδόσεις των εκθέσεών του δεν υπάρχει τίποτε άλλο να σε κεντρίσει, το καφενείο του με τον ωραίο κήπο σπανίως γεμίζει. Τώρα που έχουν κλείσει τα σχολεία οι αίθουσες είναι μισοάδειες και νιώθεις την απέραντη μοναξιά του θεατή μπροστά στον πίνακα, παρ' ότι η αναδρομική έκθεση με έργα Γιάννη Μόραλη παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Δεν υπάρχουν χρήματα, δεν υπάρχουν χορηγοί, είναι το σταθερό μοτό. Και, καθώς όλοι ευελπιστούν ότι θα προχωρήσει η προέκταση και η ανακαίνιση της Εθνικής Πινακοθήκης, τόσο μεγαλώνει ο προβληματισμός για το πώς θα μπορέσει τελικά να λειτουργήσει ένα τέτοιο μεγάλο μουσείο.

Ανάλογος είναι ο σκεπτικισμός για το πρώην εργοστάσιο του Φιξ, του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, που εδώ και χρόνια παραμένει θλιβερό γιαπί, σκεπασμένο με σκισμένες λινάτσες, αλλάζοντας εργολάβους. Στην προσωρινή του στέγη, στο Ωδείο Αθηνών, αναζητάς τα σημάδια της ύπαρξης ενός μουσείου, καθώς δεν βλέπεις υπαίθρια έργα στο περιστύλιο.

Το ΕΜΣΤ δεν έχει καφενείο, παρά ένα μικρό πωλητήριο στην είσοδο με τους καταλόγους του, περιοδικά τέχνης, λίγα κοσμήματα και μικροαντικείμενα με το λόγκο του. Στον ίδιο χώρο σε προδιαθέτει θετικά μια μεγάλη οθόνη αφής με πληροφορίες για τις δράσεις του, που μετατρέπεται και σε ηλεκτρονικό πίνακα ζωγραφικής.

Ολοι είμαστε εν δυνάμει καλλιτέχνες, έτσι μάλλον σκέφτηκε και ο Αγγελος Πλέσσας, που εκθέτει στο School of Music, ιδιαίτερα ελκυστικό για τους μικρούς φιλότεχνους που φτιάχνουν εικόνες με μουσικές νότες. Στους άνετους χώρους του μουσείου, η ησυχία και η άνεση επικρατεί στις εκθέσεις της Ρένας Παπασπύρου και του Απόστολου Γεωργίου. Μάλιστα, σε επικίνδυνο βαθμό, καθώς η φύλαξη είναι μηδαμινή.

Λίγο πιο πέρα, το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο προσπαθεί κι αυτό να σταθεί με αξιοπρέπεια, ιδιαίτερα μετά τον θάνατο του δραστήριου διευθυντή του Δημήτρη Κωνστάντιου. Στον κήπο του μουσείου, που σύμφωνα με τα σχέδια θα περιλάμβανε τα φυτά της αττικής γης, ένα αμφιθέατρο για εκδηλώσεις και υπαίθριες εκθέσεις, ακόμα εκτελούνται εργασίες, ενώ έπρεπε να ήταν έτοιμο... last year. Για καφενείο ούτε λόγος, το πωλητήριο μόνο στον τίτλο υπάρχει, το ωράριο προσαρμόζεται ανάλογα με τον αριθμό των φυλάκων. Αναπόφευκτα, οι διαμαρτυρίες των επισκεπτών αποτελούν καθημερινό φαινόμενο.

* Βαδίζουμε προς την πλατεία Κοτζιά, όπου η περιφραγμένη ανασκαφή με την Αχαρνική Οδό και τους τάφους έχει χορταριάσει, ενώ τα γυάλινα προστατευτικά της αχαρνικής πύλης είναι κατάμαυρα από τη ρύπανση και τη βροχή. Προχωρούμε στους Αέρηδες, όπου η Βιβλιοθήκη του Αδριανού δείχνει την καλή της όψη, ενώ αντίθετα το κλειστό οικόπεδο «Καλάμια» έχει γεμίσει σκουπίδια και χορτάρια που ανεβαίνουν στις σκουριασμένες σκαλωσιές. Δίπλα, στο πεζοδρόμιο έχουν κάνει κατάληψη τα τραπεζάκια εστιατορίου.

Μικρομάγαζα με ελληνικές σημαίες, πανό με τον Τσε Γκεβάρα, αθλητικά μπλουζάκια, καφτάνια και χειροποίητα κοσμήματα συνθέτουν το σκηνικό στο Μοναστηράκι, καθώς κατηφορίζουμε στην Αρχαία Αγορά. Αρχαιολόγοι στη σκιά του δέντρου καθαρίζουν τα ευρήματα, με φόντο τις γραμμές του τρένου, γκράφιτι και σακούλες με μπάζα.

Στην είσοδο της Αρχαίας Αγοράς, που καθαρή και περιποιημένη περιμένει τους επισκέπτες μέχρι τις 7 μ.μ. υπάρχει και ένας πρόχειρος πίνακας που ενημερώνει στα ελληνικά, τα αγγλικά και τα γερμανικά για τον βωμό των δώδεκα θεών, που αποκαλύφθηκε στη γραμμή των ΗΣΑΠ και για τον δικαστικό αγώνα που δίνουν οι ομάδες πολιτών ώστε να μην «παραχωθεί». Δικαστικές εξελίξεις θα υπάρξουν τον Αύγουστο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Μουσεία και Αρχαιολογικοί χώροι
Σχετικά θέματα: Μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι
Σούνιο: Ο ναός της αδιαφορίας
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη: Σιλβί Γκιλέμ
«Σύντροφος της μπαλαρίνας είναι ο πόνος»
Κινηματογράφος
Αιματηρές οικονομίες
Με «πρώτη ύλη» τα σκουπίδια
Ευρωπαϊκό σινεμά στα θερινά
Οπερα
Το μανιφέστο της ανηθικότητας
Θέατρο
Ο Σοφοκλής στον Λίβανο
Αποδομώντας τον Σέξπιρ
Παρακαλώ, περάστε στην ταράτσα
Πενήντα χρόνια ΚΘΒΕ
Συναυλίες
Το καλοκαίρι των νέων
Τα εισιτήρια ... κόπηκαν
Εικαστικά
Δύο δρόμοι για τον σουρεαλισμό
Μουσεία και αρχαιολογικοί χώροι
Αφιλόξενα τα μουσεία
Σούνιο: Ο ναός της αδιαφορίας
Λογοτεχνία
Συνέβη στην Ελλάδα
Ο σκληρός του Μαϊάμι
Ρέκβιεμ για έναν εξεγερμένο
Άλλες ειδήσεις
Καλλιεργώντας τα αμπέλια 2.500 χρόνια πριν