Έντυπη Έκδοση

Ελλάδα

Φάκελος

  • ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΙ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

    Οι αιώνες αλλάζουν τα αγκάθια μένουν

    Με την επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον και τη συνάντησή του με τον Μπαράκ Ομπάμα στις 8 Αυγούστου, ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς γίνεται ο ένατος πρωθυπουργός της χώρας από το 1946 μέχρι σήμερα, που περνάει την πύλη του Λευκού Οίκου για να συναντήσει τον ισχυρότερο αρχηγό κράτους στον κόσμο.

    Ο Γεώργιος Παπανδρέου με τον Λίντον Τζόνσον (1964) Ο Γεώργιος Παπανδρέου με τον Λίντον Τζόνσον (1964) Στο σημερινό «Φάκελο» η «Ελευθεροτυπία» ανατρέχει στις επισκέψεις των Ελλήνων πρωθυπουργών στην Ουάσιγκτον:

    Κ. Τσαλδάρης 1946, Κωνσταντίνος Καραμανλής 1956, 1961, 1978, Γεώργιος Παπανδρέου 1964, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης 1990 και 1992, Ανδρέας Παπανδρέου 1994, Κώστας Σημίτης 1996, 1999, 2002, 2003, Κώστας Καραμανλής το 2005, Γιώργος Παπανδρέου το 2010).

    Αναδεικνύει τη θεματολογία καθεμιάς, τις συμφωνίες που έκλεισαν αλλά και το ευρύτερο εγχώριο και διεθνές πολιτικό περιβάλλον, που επικρατούσε (πόλεμος - Κατοχή - Εμφύλιος, το Δόγμα Τρούμαν και το Σχέδιο Μάρσαλ, το Κυπριακό, η στάση της Ελλάδας, της Κύπρου και της Τουρκίας και οι συζητήσεις για την επίλυσή του, π.χ. Σχέδιο Ατσεσον το 1964, οι αμφισβητήσεις της Αγκυρας στο Αιγαίο, τα Ιμια, το Σκοπιανό και η κρίση στα Βαλκάνια, η οικονομική κρίση της χώρας και η παγκόσμια οικονομική κρίση).

    Σε κάθε επίσκεψή τους οι Ελληνες πρωθυπουργοί προσέβλεπαν σε μια υπερατλαντική βοήθεια από το «θείο Σαμ», που πολλές φορές αντί για βοήθεια έδινε πισώπλατες μαχαιριές. Αλλά και όταν βοηθούσε το έκανε με σκληρά ανταλλάγματα και παραχωρήσεις από τη μεριά της Ελλάδας. Οι σχέσεις των δύο χωρών ήταν πάντα σχέσεις κυρίαρχου και υποταγμένου που ζητούσε βοήθεια άνευ όρων, είτε για το Κυπριακό είτε για τα ελληνοτουρκικά είτε για τα Σκόπια είτε σήμερα για την οικονομική κρίση.

    Ο Αντώνης Σαμαράς, τρία χρόνια μετά τη συνάντηση Ομπάμα - Παπανδρέου, θα συναντηθεί κι αυτός με τον Αμερικανό πρόεδρο την Πέμπτη 8 Αυγούστου στις 2 το μεσημέρι στο Λευκό Οίκο. Ενα από τα βασικά θέματα συζήτησης, όπως και στη συνάντηση Παπανδρέου - Ομπάμα το 2010, θα είναι η οικονομική κρίση της χώρας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα περάσουν σε δεύτερη μοίρα οι ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Στην ατζέντα αναμένεται να είναι κι ακόμη ένα καινούργιο θέμα, αυτό της ελληνικής και κυπριακής ΑΟΖ.

  • Το «όχι» στο Σχέδιο Ατσεσον, η αρχή της ανατροπής του Γεωργίου Παπανδρέου

    Η πλέον επεισοδιακή επίσκεψη Ελληνα πρωθυπουργού, που έγραψε όμως τη δική της ιστορία, επειδή ελέχθη το μόνο «όχι» σε Αμερικανό πρόεδρο, ήταν εκείνη του Γεωργίου Παπανδρέου τον Ιούνιο του 1964.

    Πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Λίντον Τζόνσον και το θέμα που απασχολούσε τότε ήταν οι τουρκικές απειλές για εισβολή στην Κύπρο. Για την επίλυση του προβλήματος ο Αμερικανός πρόεδρος είχε αναθέσει στον Ντιν Ατσεσον, που είχε διατελέσει υπουργός Εξωτερικών, να συντάξει ένα σχέδιο επίλυσης. Η Βικιπαίδεια γράφει σχετικά για το Σχέδιο Ατσεσον:

    «Το 1964, μεσουσών των ταραχών μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Λίντον Τζόνσον αναθέτει στον πρώην υπουργό Εξωτερικών Ντιν Ατσεσον να μεσολαβήσει για την εξεύρεση λύσης. Ο Ατσεσον καταστρώνει δύο σχέδια, τα οποία όμως τελικά απορρίπτονται από τα εμπλεκόμενα μέρη. Βάση και των δύο σχεδίων ήταν η ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα έναντι ανταλλαγμάτων προς την Τουρκία. Το πρώτο σχέδιο προέβλεπε παραχώρηση στην Τουρκία της χερσονήσου της Καρπασίας για τη δημιουργία κυρίαρχης στρατιωτικής βάσης. Με τον τρόπο αυτόν εξασφαλιζόταν ότι δεν θα χρησιμοποιηθεί η Κύπρος ως εφαλτήριο για επίθεση εναντίον της από τους Ελληνες. Παράλληλα θα παραχωρούνταν προνόμια αυτοδιοίκησης σε ορισμένες περιοχές στους Τουρκοκύπριους. Το σχέδιο αυτό απέρριψε ο Μακάριος, θεωρώντας το διχοτόμηση και εμμένοντας στην άνευ όρων Ενωση, ενώ ο Γεώργιος Παπανδρέου ήταν πρόθυμος να το συζητήσει.

    »Το δεύτερο σχέδιο προέβλεπε απλή εκμίσθωση της Καρπασίας στην Τουρκία και παραχώρηση του Καστελόριζου από την Ελλάδα στην Τουρκία. Και αυτό το σχέδιο το απέρριψε ο Μακάριος, ενώ στη συνέχεια το απέρριψε και η Τουρκία, η οποία συζητούσε μόνο παραχώρηση κυρίαρχης βάσης ως αντάλλαγμα. Το Σχέδιο Ατσεσον έμεινε έτσι στην Ιστορία για άλλους ως μεγάλη χαμένη ευκαιρία για το Κυπριακό, ενώ για άλλους ως πρώτη αποτυχημένη απόπειρα διχοτόμησης της Κύπρου».

    Το σχέδιο αυτό θέλησε να το «πουλήσει» ο Λίντον Τζόνσον στην Ελλάδα και ήταν σίγουρος ότι θα εξασφάλιζε τη σύμφωνη γνώμη του Ελληνα πρωθυπουργού. Ηταν τόσο σίγουρος για τη συμφωνία, που είχε καλέσει την ίδια μέρα στο Λευκό Οίκο και τον τότε πρωθυπουργό της Τουρκίας Ισμέτ Ινονού. Ο Γεώργιος Παπανδρέου ωστόσο αρνήθηκε μια κοινή συνάντηση στο Λευκό Οίκο και έτσι ο Τζόνσον συνάντησε τους δυο πρωθυπουργούς κατ' ιδίαν.

    Στη συνάντησή του με τον Γεώργιο Παπανδρέου -τον οποίο συνόδευε ο Ανδρέας Παπανδρέου ως υπουργός Συντονισμού- ο Τζόνσον αρχικά μίλησε με πολύ θερμά λόγια για την Ελλάδα και τις σχέσεις των ΗΠΑ με τη χώρα μας. Απέτυχε ωστόσο να πείσει τον Γ. Παπανδρέου να αποδεχθεί το σχέδιο και το θερμό κλίμα στο τέλος έγινε ψυχρό.

    «Ακούστε με, κύριε Παπανδρέου, μόλις τις προάλλες σταμάτησα μια τουρκική εισβολή στην Κύπρο, είναι καλύτερα να συνομιλείς πριν παρά ύστερα από μια εισβολή», ήταν τα τελευταία λόγια του Λίντον Τζόνσον.

    Ο Γεώργιος Παπανδρέου ήξερε ότι το όχι που είπε δεν θα έμενε χωρίς επιπτώσεις και φεύγοντας από την Ουάσιγκτον δήλωσε ότι «αυτά οι μεγάλοι δεν τα συγχωρούν. Ηδη άρχισε η αντίστροφη μέτρηση της ανατροπής μου. Τελειώσαμε», προβλέποντας την πτώση του, η οποία ήρθε ακριβώς ένα χρόνο αργότερα με τα Ιουλιανά.

  • Το Δόγμα Τρούμαν, ο Κόλπος των Χοίρων και η Δήμητρα

    Οπρώτος Ελληνας πρωθυπουργός που επισκέφθηκε το Λευκό Οίκο ήταν ο Κωνσταντίνος Τσαλδάρης τον Δεκέμβριο του 1946. Η Ελλάδα ήταν κατεστραμμένη από τον πόλεμο, την Κατοχή, ενώ ο Εμφύλιος είχε αρχίσει.

    Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τον Ντουάιτ Αϊζενχάουερ το 1956 Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής με τον Ντουάιτ Αϊζενχάουερ το 1956 Στη συνάντησή του με τον Αμερικανό τότε πρόεδρο Χάρι Τρούμαν ζήτησε οικονομική και στρατιωτική βοήθεια. Τρεις μήνες μετά εξαγγέλθηκε το γνωστό Δόγμα Τρούμαν, που ήταν η αρχή της αμερικανικής κηδεμονίας στην Ελλάδα και έπαιξε σημαντικό ρόλο και στην έκβαση του Εμφυλίου.

    Οπως γράφει η Βικιπαίδεια, «το Δόγμα Τρούμαν ήταν η πολιτική που διατύπωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν στην ομιλία στο Κογκρέσο που εκφώνησε στις 12 Μαρτίου 1947, δηλώνοντας πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα υποστήριζαν την Ελλάδα και την Τουρκία οικονομικά και στρατιωτικά για να αποτρέψει την πτώση τους στη σοβιετική σφαίρα. Οι ιστορικοί συχνά τη θεωρούν ως την έναρξη του Ψυχρού Πολέμου και την έναρξη της πολιτικής της "Συγκράτησης" ("Containment"), δηλαδή της ανάσχεσης της σοβιετικής επέκτασης. Ο πρόεδρος Τρούμαν ανέφερε στο Κογκρέσο πως το Δόγμα ήταν "η πολιτική των Ηνωμένων Πολιτειών για να υποστηρίξουν τους ελεύθερους λαούς που αντιστέκονται στην προσπάθεια υποδούλωσής τους από ένοπλες μειονότητες ή από εξωτερικές πιέσεις". Ο Τρούμαν έκανε αυτή την έκκληση στην κορύφωση της κρίσης του ελληνικού εμφύλιου πολέμου. Υποστήριξε πως αν η Ελλάδα και η Τουρκία δεν λάμβαναν τη βοήθεια που χρειάζονταν επειγόντως, μοιραία θα έπεφταν στον κομμουνισμό με σοβαρές συνέπειες στην περιοχή. Επειδή η Ελλάδα και η Τουρκία ήταν ιστορικοί αντίπαλοι, ήταν απαραίτητο να βοηθηθούν και οι δύο εξίσου, παρ' όλο που η απειλή στην Ελλάδα ήταν περισσότερο άμεση. Το Δόγμα Τρούμαν ήταν το πρώτο από μια σειρά κινήσεων περιορισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακολούθησε η οικονομική παλινόρθωση της Δυτικής Ευρώπης με το Σχέδιο Μάρσαλ και η στρατιωτική συγκράτηση με τη δημιουργία του ΝΑΤΟ το 1949».

    Της επίσημης επίσκεψης του Κ. Τσαλδάρη είχε προηγηθεί το Ιούνιο του 1942 η επίσκεψη του τότε βασιλιά Γεωργίου και του πρωθυπουργού της εξόριστης κυβέρνησης Εμμανουήλ Τσουδερού στον τότε Αμερικανό πρόεδρο Φραγκλίνο Ρούζβελτ.

    Με τον Αϊζενχάουερ

    Η πρώτη συνάντηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή με Αμερικανό πρόεδρο έγινε τον Νοέμβριο του 1956 στην Ουάσιγκτον. Η συνάντηση ήταν ανεπίσημη καθώς ο τότε πρωθυπουργός -μόλις είχε εκλεγεί στη θέση αυτή- είχε βρεθεί στην αμερικανική πρωτεύουσα για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Στον ΟΗΕ συζητιούνται εκείνη την εποχή η σοβιετική εισβολή στην Ουγγαρία και η αγγλογαλλική εισβολή στην Αίγυπτο, ενώ η Ελλάδα θέτει εκ νέου το Κυπριακό.

    Σε γεύμα εργασίας με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ ο Κ. Καραμανλής συζήτησε τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και το Κυπριακό. Και τα δύο θέματα ήταν σε έξαρση, καθώς είχε αρχίσει ο αγώνας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο και το 1955 είχαν γίνει διωγμοί Ελλήνων στην Κωνσταντινούπολη. Ο Κ. Καραμανλής συνοδευόταν από τον υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Αβέρωφ και τον ποιητή Γεώργιο Σεφέρη.

    Σε ανταπόκριση της εποχής διαβάζουμε: Μολονότι γενικαί μόνον ανακοινώσεις έγιναν από τον κ. Καραμανλήν επί των συνομιλιών του με τον πρόεδρον Αϊζενχάουερ και τους λοιπούς ανωτάτους Αμερικανούς επισήμους, είναι βέβαιον ότι κυρίως το Κυπριακόν απησχόλησεν τας συζητήσεις. (...) Ο ίδιος άλλωστε ο Ελλην Πρωθυπουργός είπε εις τας ανακοινώσεις του προς τον Τύπον: «Δύναμαι να σας διαβεβαιώσω ότι η αμερικανική κυβέρνησις ενδιαφέρεται διά την εξεύρεσιν λύσεως του Κυπριακού και θα πράξη παν ό,τι δύναται προς τον σκοπόν αυτόν».

    Με τον Κένεντι

    Με τον Τζον Κένεντι Με τον Τζον Κένεντι Η δεύτερη συνάντηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή κατά τη διάρκεια της πρώτης του οκταετίας, με Αμερικανό πρόεδρο έγινε τον Απρίλιο του 1961. Αυτή τη φορά ήταν επίσημη στο Λευκό Οίκο και μάλιστα ήταν η πρώτη συνάντηση του νεοεκλεγέντος τότε Αμερικανού προέδρου Τζον Φ. Κένεντι με ξένο ηγέτη.

    Η επίσκεψη εκείνη λίγο έλειψε να αναβληθεί καθώς είχε συμπέσει με τη λεγόμενη «κουβανική κρίση» και την αποτυχία της αμερικανικής επιχείρησης στον Κόλπο των Χοίρων για την ανατροπή του Φιντέλ Κάστρο. Η επιχείρηση, όπως έχει γράψει ο δημοσιογράφος Λάμπρος Παπαντωνίου, είχε αρχίσει πριν τον Κένεντι, επί Αϊζενχάουερ, και ο Κένεντι ήταν σίγουρος ότι μέχρι τον Απρίλιο του 1961 θα είχε τελειώσει. Επεσε όμως έξω και δεν μπόρεσε να αναβάλει την επίσκεψη Καραμανλή. Τα μηνύματα από την επιχείρηση, που έφθαναν στο Λευκό Οίκο, ήταν αρνητικά. Χαρακτηριστικό ήταν το περιστατικό που περιγράφει στο βιβλίο του ο δημοσιογράφος Peter Wyden με τίτλο «Κόλπος των Χοίρων, η ανέκδοτη ιστορία», στο οποίο αναφέρει ότι λόγω της σύγχυσης, που είχαν προκαλέσει στο αμερικανικό επιτελείο τα άσχημα νέα από την επιχείρηση, ο τότε αρχηγός της CIA Αλεν Ντάλες είχε ξεχάσει ποιος είναι ο Κ. Καραμανλής τον οποίο θα συναντούσε σε μια τόσο κακή συγκυρία ο Τζ. Φ. Κένεντι. Γι' αυτό ρώτησε το σταθμάρχη της CIA στην Ελλάδα «ποιος είναι αυτός ο Καραμανλής;»

    Σημειώνεται ότι ο απολογισμός για τους Αμερικανούς στο Κόλπο των Χοίρων ήταν τραγικός: 1.500 αντεπαναστάτες Κουβανοί πιάστηκαν όμηροι από τον Κάστρο, πολλοί Αμερικανοί πέθαναν, ενώ ο Κάστρο κράτησε κάποια αμερικανικά πολεμικά πλοία σαν απόδειξη της αμερικανικής επέμβασης.

    Στις συνομιλίες Κένεντι - Καραμανλή κυριάρχησε το θέμα της κατάργησης της δωρεάν αμερικανικής βοήθειας προς πολλές χώρες. Ο Κ. Καραμανλής δεν μπόρεσε να μεταπείσει τον Τζ. Κένεντι.

  • Ο θυμός του Κωνσταντίνου Καραμανλή

    Η τρίτη επίσκεψη του Κ. Καραμανλή στην Ουάσιγκτον έγινε τον Μάιο του 1978 με την ευκαιρία της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Τέσσερα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή και κατοχή στην Κύπρο και δυο χρόνια μετά την έξοδο του «Σισμίκ» στο Αιγαίο που σήμαινε την έναρξη των τουρκικών αμφισβητήσεων στο Αιγαίο.

    Τις ίδιες μέρες στην Ουάσιγκτον ήταν και ο Τούρκος πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ - πάλι στο ίδιο ξενοδοχείο το Madison οι δυο πρωθυπουργοί όπως και το 1964 οι Παπανδρέου-Ινονού. Αυτή τη φορά όμως συναντήθηκαν στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ και παρά τις προσπάθειες η συνάντηση να κρατηθεί μυστική, οι δημοσιογράφοι την πληροφορήθηκαν.

    Ο δημοσιογράφος Λάμπρος Παπαντωνίου γράφει για το τι έγινε στη συνάντηση Καραμανλή - δημοσιογράφων, που ακολούθησε:

    «Ο γράφων έτυχε να δει να εξέρχεται πρώτα ο Κ. Καραμανλής από την πίσω πόρτα του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και όχι από την κεντρική είσοδο "C", όπως είθισται μέχρι σήμερα. Ηταν καταφανώς εκνευρισμένος και στενοχωρημένος. Πήγε κατ' ευθείαν στο ξενοδοχείο του.

    »Την άλλη μέρα, στις 11 το πρωί, μας έκανε ενημέρωση, παρόντος και του κ. Μολυβιάτη. Ο Καραμανλής την άρχισε με βρισίδια, διότι σύσσωμος ο Τύπος στην Αθήνα έγραφε ότι η Ελλάδα κάνει παραχωρήσεις στο Αιγαίο, υπό τις πιέσεις των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ. Θυμάμαι ότι είχε μπροστά του ένα μάτσο ελληνικές εφημερίδες και τις πέταξε κατάμουτρα προς τους δημοσιογράφους, φωνάζοντας:

    "Τι είναι αυτά που γράφετε; Πού τα βρήκατε; Το απαράδεκτο αυτό φαινόμενο συμβαίνει μόνο στην Ελλάδα με τους Ελληνες δημοσιογράφους. Οταν ο πρωθυπουργός της χώρας βρίσκεται στο εξωτερικό, σε εθνική αποστολή, οργιάζουν τα ασύστολα δημοσιεύματα και κάνουν ζημιά". Μίλησε για κιτρινισμένο Τύπο και τα τοιαύτα. Τσιμουδιά από πλευράς δημοσιογράφων.

    »Οταν άρχισε να δέχεται ερωτήσεις, ο γράφων κρατούσε σε απόσταση βολής από το στόμα του το μαγνητόφωνο και στην ερώτησή μου αν, στις συνομιλίες, έγινε οποιαδήποτε αναφορά στο καθεστώς των Νησιών του Αιγαίου, απάντησε:

    "ΟΧΙ! Δεν μου λες, λείπει καμιά νησίδα από το Αιγαίο ή οποιαδήποτε πέτρα και ρωτάς; Πάρε αυτό το μαγνητόφωνο, που μου το βάζεις συνέχεια μπροστά μου". Και με την κίνηση του χεριού που έκανε, πέφτει κάτω, ανοίγει και βγαίνει η κασέτα. Εσκυψα, το πήρα και ενώ ήμουνα έτοιμος να ξαναπάρω το λόγο, δίπλα μου ο Νίκος Μέρτζος, από τον τότε "Ελληνικό Βορρά" της Θεσσαλονίκης, με τράβηξε πίσω και μου ψιθύρισε στο αυτί να μη συνεχίσω γιατί τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα. Στη συνέχεια, έκανε σειρά από επαφές στο Κογκρέσο και ήμουνα παρών. Οταν τελείωσε και τρέχαμε όλοι από πίσω του να μας πει κάτι, το μόνο που ακούσαμε ήταν: "Ο Μπραδήμας μού είπε ότι έκανα καταπληκτική δουλειά. Το ίδιο μου είπε και ο Σαρμπάνης"».

    »Στη συνέχεια, φύγαμε για τη Νέα Υόρκη από την αεροπορική βάση Αντριους, όπου έγινε το εξής περιστατικό. Είχα φθάσει από τους πρώτους και κάθισα στις μπροστινές θέσεις της πρώτης θέσης, πίσω σχεδόν από τον Καραμανλή. Το αεροπλάνο αργούσε να απογειωθεί, οπότε, σε κάποια στιγμή, ρώτησε με δυνατή φωνή:

    "Τι περιμένουμε, κ. Μολυβιάτη;"» Απάντησε: "Τους δημοσιογράφους, κ. πρόεδρε, γιατί μερικοί ψωνίζουν στο κατάστημα του αεροδρομίου". Εξαλλος ο Καραμανλής στην κυριολεξία φώναξε:

    »Απαράδεκτο! Να έχει φθάσει ο πρωθυπουργός και να περιμένει τους δημοσιογράφους. Να φύγουμε αμέσως.

    »Και πραγματικά φύγαμε και όσοι έμειναν πίσω έφθασαν με δικό τους τρόπο. Και από τη Νέα Υόρκη έφυγε στην Αθήνα».

  • Η συνάντηση των φίλων και το μπλόκο στα Σκόπια

    Τον πρώτο κιόλας χρόνος της τριετούς πρωθυπουργίας του (Ιούνιος 1990) ο Κ. Μητσοτάκης με προσωπική πρόσκληση του Τζορτζ Μπους του πρώτου επισκέφθηκε το Λευκό Οίκο.

    Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τον Τζορτζ Μπους τον πρώτο (1990) Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης με τον Τζορτζ Μπους τον πρώτο (1990) Είχε προηγηθεί μια ψυχρή περίοδος στις σχέσεις ΗΠΑ-Αθήνας στη δεκαετία του '80 λόγω της εξωτερικής πολιτικής του Ανδρέα Παπανδρέου, που ενοχλούσε τους Αμερικανούς, με αποτέλεσμα ο Ανδρέας να μη λάβει πρόσκληση να πάει στο Λευκό Οίκο.

    Βασικά θέμα της συνάντησης Μητσοτάκη-Μπους ήταν τα ελληνοτουρκικά καθώς οι ΗΠΑ ήθελαν τότε να ανατρέψουν το 7:10 στους εξοπλισμούς των δυο χωρών, το Κυπριακό και η κατάσταση στα Βαλκάνια, όπου είχε αρχίσει να αλλάζει ο χάρτης των χωρών (άρχιζε η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας) και να πέφτουν τα παλιά καθεστώτα (του Χότζα στην Αλβανία). Την επόμενη χρονιά ο Τζ. Μπους επισκέφθηκε την Αγκυρα και την Αθήνα.

    Η δεύτερη συνάντηση των δυο έγινε τον Δεκέμβριο του 2002 κι ενώ ο Τζ. Μπους είχε χάσει από τον Μπιλ Κλίντον κι αναχωρούσε από την προεδρία. Το κέρδος από αυτή τη δεύτερη συνάντηση ήταν να μην αναγνωρίσει τότε τα Σκοπια με το όνομα Γιουγκοσλαβία η Ουάσιγκτον.

  • Ο Ανδρέας στις ΗΠΑ έπειτα από δεκαετίες

    Το 1994 ο Ανδρέας Παπανδρέου επισκέφθηκε για πρώτη φορά ως πρωθυπουργός το Λευκό Οίκο με πρόεδρο τον Μπιλ Κλίντον, ο οποίος του είχε παραχωρήσει για τη διαμονή του δωμάτιο στο Λευκό Οίκο (Το Blair House), όμως η ελληνική αντιπροσωπεία για να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τυχόν προβλήματα στην ήδη καταβεβλημένη υγεία του Ανδρέα, δεν αποδέχθηκε και κατέλυσε σε ξενοδοχείο.

    Ο Ανδρέας ήταν τότε και προεδρεύων της Ε.Ε. Μετά τη συνάντηση στο Λευκό Οίκο παραχώρησαν κοινή συνέντευξη Τύπου. Η συνάντηση ήταν μακρά. Οπως γράφει ο Λάμπρος Παπαντωνίου, στην αρχική δήλωση της συνέντευξης ο Παπανδρέου ήταν καταφανώς συγκινημένος, διότι είπε πως περνώντας μπροστά από τον Λευκό Οίκο, ως φοιτητής, στη Λεωφόρο Πενσιλβάνια, είχε δει τον Ρούζβελτ.

    Ο Κλίντον μίλησε με πολύ θερμά για τον Ανδρέα. Οι δυο συζήτησαν ευρωτουρκικά ζητήματα που είχαν αρχίσει να συνδέονται με το Κυπριακό, αλλά και το Σκοπιανό καθώς είχε αρχίσει να εφαρμόζεται το εμπάργκο της Ελλάδας στα Σκόπια. Συζήτησαν για τις κακές τότε ελληνοαλβανικές σχέσεις και την κατάσταση στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Εκείνες τις ημέρες ο αμερικανικός Τύπος είχε πέσει με τα μούτρα στη σύζυγό του Δήμητρα.

  • Από τα Ιμια στο Μνημόνιο

    Ολοι οι Ελληνες πρωθυπουργοί που αναδείχθηκαν πολιτικά την περίοδο της μεταπολίτευσης πέρασαν το κατώφλι του Λευκού Οίκου.

    Ο Κ. Σημίτης ήταν ο πρωθυπουργός που στη διάρκεια της θητείας του έκανε τέσσερις επισκέψεις στην Ουάσιγκτον, περισσότερες από κάθε άλλον Ελληνα πολιτικό σε αυτή τη θέση. Ο Κώστας Καραμανλής ήταν ο τελευταίος, επί των ημερών του οποίου η ατζέντα περιοριζόταν στα πάγια θέματα περί Κυπριακού, ελληνοτουρκικών και Σκοπιανού. Στη συνάντηση του Γ. Παπανδρέου με τον Μπ. Ομπάμα ήρθε να προστεθεί η οικονομική κρίση, που μαστίζει τα τελευταία χρόνια την Ελλάδα, θέμα που θα βρεθεί στο επίκεντρο των συνομιλιών και του Αντ. Σαμαρά με τον Αμερικανό πρωθυπουργό την ερχόμενη εβδομάδα.

    Κώστας Σημίτης

    Ο Κώστας Σημίτης με τον Μπιλ Κλίντον (1996) Ο Κώστας Σημίτης με τον Μπιλ Κλίντον (1996) Ο Κ. Σημίτης ως πρωθυπουργός μετράει τις περισσότερες επισκέψεις στο Λευκό Οίκο, όπου έχει βρεθεί τέσσερις φορές. Ηταν μόλις λίγους μήνες αφότου ανέλαβε καθήκοντα, τον Απρίλιο του 1996, ενώ είχαν προηγηθεί η κρίση στα Ιμια και οι ευχαριστίες προς τους Αμερικανούς από το βήμα της Βουλής.

    Στο επίκεντρο εκείνων των συναντήσεων με τον πρόεδρο Μπ. Κλίντον και τον υπουργό Εξωτερικών Γουόρεν Κρίστοφερ ήταν τα ελληνοτουρκικά. Η Αθήνα υποστήριξε την ειρηνική επίλυση των διαφορών σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και την παραπομπή των εκκρεμοτήτων στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Στο πλαίσιο αυτό, τέθηκαν οι βάσεις για μια «βήμα προς βήμα προσέγγιση» Αθήνας και Αγκυρας.

    Τρία χρόνια αργότερα ο Κ. Σημίτης βρέθηκε και πάλι στον Ουάσιγκτον με αφορμή την επέτειο για τα 50χρονα του ΝΑΤΟ και είχε κατ' ιδίαν συνάντηση με τον Κ. Γλιγκόροφ. Η ελληνική αντιπροσωπεία επέστρεψε στην Αθήνα διαπιστώνοντας ότι εάν δεν υποχωρήσει ο Μιλόσεβιτς, οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι υποστηρικτές τους είναι αποφασισμένοι να «λιώσουν» τη Σερβία με ανελέητους βομβαρδισμούς. Οπως και έγινε. Ηταν όταν η πολεμική μηχανή του ΝΑΤΟ βρισκόταν σε πλήρη δράση και παρουσίαζαν τον Μιλόσεβιτς ως «τον τελευταίο δικτάτορα» στην Ευρώπη. Ο Κ. Σημίτης ήταν ο μόνος από τους ηγέτες που μιλούσε για πολιτική λύση, την ίδια ώρα που οι δημοσκοπήσεις στην Ελλάδα έβγαζαν ποσοστά που άγγιζαν το 98% κατά των βομβαρδισμών στη Σερβία.

    Τον Ιανουάριο του 2002 συναντήθηκε με τον Τζορτζ Μπους, λίγους μήνες μετά την επίθεση στους δίδυμους πύργους και με την αμερικανική πολιτική να κινείται γύρω από τα νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

    Ως ο πρώτος πρωθυπουργός που επισκεπτόταν τότε τις ΗΠΑ από τη ζώνη του ευρώ, του χάρισε κέρματα του νέου νομίσματος και ένα μπλουζάκι με το σήμα των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας του 2004, που είχε αγοραστεί βιαστικά κατά την αναχώρηση. Οταν του το έδινε μπροστά στις κάμερες, φάνηκε ότι ήταν σε μια νάιλον σακούλα από κατάστημα duty-free του αεροδρομίου.

    Με τους υπουργούς Εξωτερικών και Αμυνας, Πάουελ και Ράμσφελντ, συνομίλησε επί ένα ημίωρο με τον καθένα, ενώ είχε τηλεδιάσκεψη με τον αντιπρόεδρο Τσέινι για περίπου 15 λεπτά. Μιλώντας στον Αμερικανό αντιπρόεδρο ο πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι η ελληνική κυβέρνηση θα συνεργαστεί στενά με τις αμερικανικές και βρετανικές υπηρεσίες (FBI και Σκότλαντ Γιαρντ), ώστε να προκύψουν «θετικά αποτελέσματα» για την πάταξη της τρομοκρατίας στην Ελλάδα. Ηταν η εποχή που η Ελλάδα δεχόταν ασφυκτικές πιέσεις για το θέμα της τρομοκρατίας και την ασφάλεια της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων, στους οποίους οδηγήθηκε να ξοδέψει υπέρογκα ποσά.

    Τον Ιούνιο του 2003, στο τέλος της ελληνικής προεδρίας, ο Κ. Σημίτης επισκέφθηκε τις ΗΠΑ με την ιδιότητα του προεδρεύοντος της Ε.Ε. συνοδευόμενος από τον τότε πρόεδρο της Κομισιόν, Ρομάνο Πρόντι. Στη συνάντηση με τον πρόεδρο Μπους, σε πανηγυρική ατμόσφαιρα στο Λευκό Οίκο, διατυπώθηκαν διαφωνίες σε ζητήματα όπως η Μ. Ανατολή και τα μεταλλαγμένα προϊόντα. Υπογράφηκαν συμφωνίες, που ενδιέφεραν κυρίως τις ΗΠΑ, όπως για την έκδοση Ευρωπαίων πολιτών στην Αμερική, ελέγχους σε πλοία και σε φορτία, καταπολέμηση της διασποράς όπλων μαζικής καταστροφής και συνεργασία στην παραγωγή ενέργειας από υδρογόνο.

    Κώστας Καραμανλής

    Ο Κώστας Καραμανλής με τον Τζορτζ Μπους (2005) Ο Κώστας Καραμανλής με τον Τζορτζ Μπους (2005) Ο Κ. Καραμανλής επισκέφθηκε πρώτη φορά ως αρχηγός της Ν.Δ. την Ουάσιγκτον όταν κυβερνούσαν οι Δημοκρατικοί του Μπιλ Κλίντον. Οι επαφές του περιορίσθηκαν σε μια «τυπική» συνάντηση με τον αντιπρόεδρο Αλ Γκορ. Τη δεύτερη φορά, το 2002, στην εξουσία ήταν οι Ρεπουμπλικάνοι και συνοδευόταν από την Ντόρα Μπακογιάννη. Εξασφάλισε μια ολιγόλεπτη άτυπη συνάντηση με τον πρόεδρο Μπους και επαφές με τους Κόλιν Πάουελ και Κοντολίζα Ράις. «Καλωσορίσατε... κύριε πρωθυπουργέ» ήταν η προσφώνηση του εκπροσώπου της Γερουσίας Τζ. Μπάιντεν, «προφητεία» που επιβεβαιώθηκε μερικά χρόνια μετά...

    Επισκέφθηκε την Ουάσιγκτον στις 19 Μαΐου του 2005, ένα χρόνο μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Ν.Δ. Το κλίμα ήταν ακόμα βαρύ λόγω της απόρριψης του σχεδίου Ανάν για την Κύπρο, ένα χρόνο νωρίτερα. Και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ κυριαρχούσαν οι φωνές όσων ζητούσαν να τιμωρηθούν οι Κύπριοι που ψήφισαν «όχι» στο σχέδιο. Ούτε για το Σκοπιανό το κλίμα ήταν καλύτερο, καθώς από τον Ιούνιο του 2004, επί προεδρίας του Τζ. Μπους, η Αμερική είχε αναγνωρίσει την ΠΓΔΜ με το συνταγματικό της όνομα ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας». Στις δηλώσεις κυριάρχησαν τα θερμά λόγια για την επιτυχή διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων, οι ευχαριστίες για τη φιλοξενία στον πρόεδρο Μπους και τις κόρες του στην Αθήνα και τα εγκωμιαστικά σχόλια για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Ωστόσο, επί της ουσίας, η επίσκεψη Καραμανλή δεν είχε κάτι να επιδείξει.

    Γιώργος Παπανδρέου

    Στις 9 Μαρτίου του 2010 ο Γιώργος Παπανδρέου περνούσε το κατώφλι του Λευκού Οίκου. Ηταν ο τρίτος κατά σειρά της οικογένειας Παπανδρέου από όσους έχουν επισκεφθεί τον Λευκό Οίκο ως πρωθυπουργοί. Είχαν προηγηθεί ο παππούς του, Γεώργιος, και ο πατέρας του, Ανδρέας. Στην ατζέντα των συνομιλιών κυριαρχούσε το θέμα της ελληνικής οικονομίας. «Στις καλές και στις δύσκολες εποχές, οι Ελληνες πάντα θα έχουν ένα φίλο και εταίρο στο Λευκό Οίκο» ήταν η δήλωση του Μπαράκ Ομπάμα κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης για την επέτειο της 25ης Μαρτίου στο Λευκό Οίκο. Ηταν ο πρώτος Ελληνας πρωθυπουργός που παρευρέθη σε εκδήλωση για την επέτειο της ελληνικής ανεξαρτησίας από το 1987, οπότε καθιερώθηκε ο εορτασμός στο Λευκό Οίκο. Και ο Αμερικανός πρόεδρος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση λέγοντας ότι «δεν μπορώ να φανταστώ καλύτερο τρόπο να εορτάσουμε την ελληνική ανεξαρτησία από το να βρίσκεται εδώ ο Ελληνας πρωθυπουργός». Το γεγονός προκάλεσε την αντίδραση του τουρκικού Τύπου, που έγραψε για «έπαινο Ομπάμα για την αιματηρή ελληνική ανταρσία όπου δολοφονήθηκαν δεκάδες χιλιάδες Τούρκοι».

    Ο Γιώργος Παπανδρέου με τον Μπαράκ Ομπάμα (2010) Ο Γιώργος Παπανδρέου με τον Μπαράκ Ομπάμα (2010) Ο Μπαράκ Ομπάμα εκθείασε την «προσωπική εργασία» του Γ. Παπανδρέου για τη βελτίωση των σχέσεων με την Τουρκία, την ολοκλήρωση της ένταξης των βαλκανικών χωρών στους ευρωατλαντικούς θεσμούς και τη συμμετοχή της Ελλάδας στις επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν. Η κατ' ιδίαν συνάντηση των δύο ανδρών διήρκεσε 40 λεπτά αν και, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, ήταν χαμηλά στην ατζέντα των αμερικανικών προτεραιοτήτων.

    Ο πρωθυπουργός δήλωσε στην Ουάσιγκτον ότι οι κερδοσκόποι δεν έκαναν εκ νέου επίθεση κατά της Ελλάδας και διαβεβαίωσε ότι «δρομολογούνται μέτρα μέσα στο πλαίσιο της συνθήκης» για την προστασία της χώρας. Και άφηνε ανοιχτή την επιλογή του ΔΝΤ, όπως έλεγε τότε, ως εναλλακτικής λύσης «μέχρι την ημέρα της κρίσης» και ως μέσου πίεσης των εταίρων για να μην αφήσουν απροστάτευτη την Ελλάδα. Κατά τα λοιπά, δήλωνε πως ο ίδιος ήταν που έφερε προς συζήτηση στον Μπ. Ομπάμα το θέμα της επίλυσης της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Νοσοκομεία
Διπλό έμφραγμα στην περίθαλψη
Διχάζει τη Σαντορίνη η τύχη του νοσοκομείου
ΕΟΠΥΥ
Ραντεβού χωρίς χρέωση ετοιμάζει ο ΕΟΠΥΥ
Αστυνομικό ρεπορτάζ
Ο 13χρονος θείος έπνιξε τα αδελφάκια
Καθοδηγούσαν τη σπείρα μέσα από τις φυλακές
Ανθρακες οι έρευνες
Πυρκαγιές
Πύρινο μέτωπο 5 χιλιομέτρων στην Αττική
Η μνήμη του αγώνα έγινε στάχτη
Κοινωνικά θέματα
Εσβησαν όλο το χρέος 68χρονης