Έντυπη Έκδοση

Η ΤΡΙΤΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗ

Αξιώματα

Η λέξη «ζωή», σε πολλές γλώσσες (φαντάζομαι στις περισσότερες), γράφεται με λίγα γράμματα. Μάλιστα στη γαλλική γλώσσα (στη χώρα του μπλα μπλα) είναι μονοσύλλαβη. Αυτό κάτι θα πρέπει να σημαίνει, αν σκεφτούμε ότι η συγκεκριμένη λέξη είναι η κορυφαία του ανθρώπινου λεξιλογίου, γιατί εκφράζει την ίδια την ύπαρξη και δηλώνει το νο1 σκοπό λειτουργίας όλου του πλανήτη.

 Σε τρία γράμματα μπαίνει όλη η ουσία. Που σημάινει πως οι λέξεις, όσο περισσότερα γράμματα έχουν τόσο λιγότερη ουσία μεταδίδουν (π.χ. μαξιμαλισμός, και διάφορες άλλες σε -ισμός). Αυτό δεν ισχύει για τη γερμανική γλώσσα, όπου συνήθως οι μεγάλες λέξεις αποτελούν σύντμηση δύο λέξεων. Θα πείτε, και οι εκατομμύρια λέξεις και εκφράσεις που υπάρχουν και έχουν καταγραφεί είναι άχρηστες; Και ότι με πέντε λέξεις ο καθένας μας έχει καθαρίσει; Και να θέλαμε, δεν γίνεται. Και όχι μόνο αυτό, αλλά διαρκώς σχηματοποιούμε νέες λέξεις και όρους (διάφοροι γλωσσοπλάστες χαίρουν άκρας εκτίμησης) και, ειδικά σ' ό,τι αφορά την ελληνική γλώσσα, είναι γνωστό και θαυμαστό πως άνοιξε με τον πλούτο της άπειρους δρόμους ιδεών και αισθημάτων. Παρ' όλα αυτά, βασική επιδίωξη όλων των σοβαρότερων δημιουργών, είτε μέσω της γλώσσας είτε μέσω της τέχνης, είναι η οικονομία στην έκφραση. Για να φτάσει όμως κανείς σ' αυτήν, πρέπει να ακολουθήσει, ας πούμε, τον δρόμο του Πικάσο. Να κατακτήσει τους νόμους της ζωγραφικής και στη συνέχεια να τους τσακίσει -πρώτα όμως να τους μάθει καλά. Το ίδιο θα μπορούσε να πει κανείς και για τη γλώσσα. Μόνο η γνώση μπορεί να βοηθήσει κάποιον να γλιτώσει, τελικά, από τη δικτατορία της γνώσης και όλης εκείνης της διαδικασίας που απαιτείται για να φτάσει κανείς στο πολυπόθητο απόσταγμα. Π.χ. οι παροιμίες μοιάζουν απλές, εύκολες, όμως η ρίζα τους πάει πολύ βαθιά στη γνώση και τη σοφία που προϋπήρξαν. Εξ ου και η διαχρονικότητά τους. Το ίδιο ισχύει και για τους αφορισμούς και τα αποφθέγματα που ταξιδεύουν μέσα στον χρόνο, όχι μέσω της λαϊκής παράδοσης, όπως συμβαίνει με τις παροιμίες, αλλά μέσα από το μυαλό ενός ανθρώπου που αποφάσισε να λειτουργήσει ως συγγραφέας και μ' αυτό τον τρόπο. Η σοφία μέσα από λίγες γραμμές και ατάκες περιφρονήθηκε κάπως στις μέρες μας, γιατί εύκολα αποστηθίζεται και χρησιμοποιείται από κάποιον όπως τα ανέκδοτα. Αυτό, όμως, δεν μειώνει την αξία της. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, τα «Αξιώματα» του Λα Ροσφουκό (εκδόσεις Ερατώ, μετάφραση Γιώργου Ικαρου Μπαμπασάκη) εντυπωσιάζουν με τη διαρκή επιβεβαίωσή τους, αν και γραμμένα αιώνες πριν. Φυσικά, δεν είναι μόνον αυτός. Ηταν όμως συστηματικός και εύκολα μπόρεσαν να τον μαζέψουν σ' έναν τόμο (ενώ για να εντοπίσει κανείς π.χ. τα αποφθεύγματα του Σαίξπηρ, θα πρέπει να διαβάσει 15 τόμους θεατρικών έργων). Εννοείται πως η ευκολία της χρήσης δεν είναι το μόνο κριτήριο προκειμένου να διαβάσει κανείς Λα Ροσφουκό. Θα 'θελα να αναφέρω μερικά από τα αξιώματα, αλλά τι να πρωτοδιαλέξει κανείς. Εν τούτοις: «Το πάθος συχνά κάνει τρελό και τον πιο σοφό και χαρίζει σοφία και στον πιο ανόητο... Λίγοι οι ικανοί να γνωρίζουν όλο το κακό που κάνουν... Των ψυχικών μας διαθέσεων η ιδιοτροπία είναι ακόμα πιο αλλόκοτη από την ιδιοτροπία της τύχης... Αναρίθμητες ενέργειες που μοιάζουν γελοίες, έχουν κρυφές αιτίες που είναι αφάνταστα σοφές και βάσιμες... Τα πάθη είναι οι μόνοι ρήτορες που πείθουν πάντα. Τέχνη έμφυτη μ' αλάνθαστους κανόνες. Ακόμα και ο πιο απλοϊκός άνθρωπος, αν διακατέχεται από το πάθος, πείθει πιο σίγουρα από τον πλέον ευφραδή, που όμως στερείται πάθους... Οσο και να μοιάζουν ότι διαφέρουν οι τύχες των ανθρώπων, εξισώνονται στο τέλος από έναν συμψηφισμό όλων των καλών και των κακών...».

Και κάτι ακόμα: «Πλήττουμε πάντα με εκείνους που δεν πρέπει να πλήττουμε! (αφιερωμένο σε διάφορες παρέες των διακοπών...).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Σχετικά θέματα: Λογοτεχνία
Ο Παπαδιαμάντης από φωτογραφία
Κεράσιον ευαισθησίας
Το χάρισμα της Βέρθας
«Κασσάνδρα»
Αλογο μέσα σε τραμ
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Κώστας Σιαφάκας, έκθεση ζωγραφικής στον «Χώρο Τέχνης 24» (12 Μαΐου-10 Ιουνίου 2011)
Ο Rainer Fetting στην Berlinische Galerie
Κριτική βιβλίου
Παράλογοι φόβοι και ενύπνιοι εφιάλτες
Το «ημερολόγιο εθίμων» του Ανδρέα Ταρνανά
Η αρπαγή της σαγήνης και η κατασκευή του «φυσικού»
Ανάμεσα στον ψεύτικο και αληθινό εαυτό
Απαντα
Στην καρδιά του σκότους και πάλι
Το φαίνεσθαι και το είναι
Η λογοτεχνία ως ύστατο καταφύγιο
Στη λογική της θλιμμένης ύπαρξης
Με άρωμα Γαλλίας και Πορτογαλίας
Λογοτεχνία
Ο Παπαδιαμάντης από φωτογραφία
Κεράσιον ευαισθησίας
Το χάρισμα της Βέρθας
«Κασσάνδρα»
Αλογο μέσα σε τραμ
Αξιώματα
Μουσική
Αρχηγική σχέση με το τραγούδι
Πραγματικός μαέστρος