Έντυπη Έκδοση

Ο Βραζιλιάνος Κάρλος Λατούφ μιλάει για τη δουλειά του και την πολιτική επικαιρότητα

Τα σκίτσα του έγιναν πλακάτ

Πώς ένας σκιτσογράφος μπορεί να είναι ωσεί παρών σε διαδηλώσεις και συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο, ακριβώς τη στιγμή που εξελίσσονται τα γεγονότα;

Ο Αιγύπτιος «Spiderman» του Λατούφ, εμπνευσμένος από το νεαρό διαδηλωτή που κατέβασε την ισραηλινή σημαία από την πρεσβεία του Καΐρου Ο Αιγύπτιος «Spiderman» του Λατούφ, εμπνευσμένος από το νεαρό διαδηλωτή που κατέβασε την ισραηλινή σημαία από την πρεσβεία του Καΐρου Στην περίπτωση του 42χρονου Βραζιλιάνου Κάρλος Λατούφ, τον οποίο πρόσφατα η «Γκάρντιαν» χαρακτήρισε «σταρ της αραβικής άνοιξης», η απάντηση είναι απλή: έχοντας μεγάλη εμπειρία, λόγω σοβαρής προϋπηρεσίας στον Τύπο της χώρας του, δρα ακαριαία μέσω Ιντερνετ.

Ιστοσελίδα, twitter και μία προσωπική επιλογή να δημοσιοποιεί τη δουλειά του χωρίς πνευματικά δικαιώματα («copyleft») διευκολύνουν την ακτιβιστική του δράση. Και η φήμη του εξαπλώνεται από χώρα σε χώρα, όπως π.χ. έγινε στην Αίγυπτο, όπου τα σκίτσα του εναντίον του καθεστώτος Μουμπάρακ έγιναν πλακάτ στα χέρια των διαδηλωτών της πλατείας Ταχρίρ. Στην Ελλάδα τον ξέρουμε αρκετά χρόνια τώρα. Η δουλειά του δημοσιευόταν σε ελληνικά έντυπα και προτού η οικονομική κρίση να εμπνεύσει σειρά από σκίτσα. Αυτά τα τελευταία, αλληλέγγυα στους Ελληνες εργαζομένους, είναι ευθέως επικριτικά προς τους χειρισμούς του Ελληνα πρωθυπουργού.

Τα σκίτσα του Λατούφ δεν μασάνε τα... λόγια τους. Ούτε κι ο ίδιος, όταν π.χ. σε πρόσφατη δήλωσή του στην «Ε» χαρακτήριζε τον Γιώργο Παπανδρέου «προδότη του λαού του».

Σ' αυτή τη συνομιλία λέει κι άλλα...

- Είστε ο «απίθανος σταρ της αραβικής άνοιξης»;

«Αυτά είναι υπερβολές από ορισμένους που ίσως δεν καταλαβαίνουν την έννοια της αλληλεγγύης και τους φαίνεται περίεργο ότι κάποιος, που δεν είναι π.χ. Αιγύπτιος, υποστηρίζει τα αιτήματα του αιγυπτιακού λαού. Εγώ, αλληλεγγύη δεν εκφράζω μόνον προς την Αίγυπτο. Πριν από μερικούς μήνες επισκέφτηκα π.χ. την Ελλάδα και υποστήριξα όπως και όσο μπορούσα τους Ελληνες εργαζομένους κι όχι βέβαια από καμία ανάγκη ή πρόθεση δημοφιλίας».

- Πώς αισθανθήκατε όταν είδατε σκίτσα σας στα χέρια των διαδηλωτών της πλατείας Ταχρίρ;

«Ενθουσιάστηκα, όπως χαίρομαι πάντα όταν διαπιστώνω ότι η τέχνη μου μπορεί να είναι χρήσιμη σ' έναν δίκαιο αγώνα. Για μένα η κύρια αποστολή της δουλειάς μας ως σκιτσογράφων είναι να παρουσιάζουμε ξεκάθαρα μια κατάσταση ή να φωτίζουμε μια ιδέα με τρόπο που δεν συναντά εύκολα ένας αναγνώστης στα ΜΜΕ. Η δουλειά μας είναι, δηλαδή, να αποκαλύπτουμε ό,τι συνήθως αποκρύπτεται ή αποφεύγεται από τα μεγάλα ΜΜΕ».

- Τι σκέφτεστε για τη μετά Μουμπάρακ εποχή στην Αίγυπτο;

«Κάποιοι έχουν πειστεί ότι η απομάκρυνση του Μουμπάρακ από την εξουσία σήμανε την άμεση αποκατάσταση της δημοκρατίας. Δεν είναι αλήθεια. Σήμερα τη χώρα κυβερνά μια στρατιωτική χούντα, με επικεφαλής στρατηγούς που δρούσαν και στο προηγούμενο καθεστώς. Η ανελευθερία συνεχίζεται: πολίτες προσάγονται σε στρατοδικεία, γυναίκες καλούνται να κάνουν τεστ παρθενίας, δημοσιογράφοι και καλλιτέχνες υπόκεινται σε λογοκρισία. Υπάρχει π.χ. ένας Αιγύπτιος street-artist, ο Ganzeer, που διώκεται επειδή ανέβασε στο blog του σχόλια σε βάρος της σημερινής διακυβέρνησης. Συνεπώς ό,τι συμβαίνει τώρα στην Αίγυπτο απέχει πάρα πολύ από τη δημοκρατία».

- Τελευταία έχετε ασχοληθεί πολύ και με την Ελλάδα.

«Ηρθα στην Ελλάδα για πρώτη φορά πρόσφατα, προσκεκλημένος της εφημερίδας "Δρόμος της Αριστεράς". Ηταν μία ιδανική αφορμή για να δω από κοντά τι συμβαίνει στη χώρα σας. Εκείνες τις μέρες γίνονταν καθημερινά διαδηλώσεις έξω από τη Βουλή, υπήρχε μεγάλη ένταση με την αστυνομία, ρίψεις χημικών και δακρυγόνων "ισραηλινού τύπου". Είχα κάνει ήδη μια σειρά σκίτσων για την ελληνική οικονομική κρίση, θεωρώντας ότι η Ελλάδα, που αυτή τη στιγμή δέχεται επίθεση από το ΔΝΤ, υπήρξε θύμα της οικονομικής πολιτικής της Ε.Ε. και βρέθηκε πρώτη στο μάτι του κυκλώνα. Χαίρομαι βλέποντας τη μαζική λαϊκή αντίδραση να ασκεί αντικυβερνητικές πιέσεις. Με συγκινούν οι διαδηλωτές. Θέλω να τους εκφράσω με κάθε τρόπο την αλληλεγγύη μου...».

- Ζούμε ένα νέο είδος πολέμου; Στη Λατινική Αμερική είχατε την εμπειρία της Αργεντινής.

«Κάποιοι αναλυτές προτιμούν να μιλούν για τη μεγάλη κρίση του καπιταλιστικού συστήματος. Το σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται για μία κοινή κρίση, αλλά για ένα φαινόμενο υστερικών διαστάσεων. Θέλω να ελπίζω ότι οι μέρες του καπιταλισμού είναι μετρημένες καθώς ένας ένας οι λαοί θα συνειδητοποιούν ότι αυτό το σύστημα είναι ασφυκτικό και ότι δεν λειτουργεί ποτέ υπέρ των δικαιωμάτων των απλών εργαζομένων, αλλά μόνον υπέρ των μεγάλων επιχειρηματιών και των τραπεζιτών».

- Η Βραζιλία υπό την προεδρία της Ντίλμα Ρουσέφ πώς πάει;

«Είναι πολύ νωρίς για να πω ότιδήποτε με σιγουριά, αφού δεν έχει συμπληρωθεί ούτε χρόνος από τις προεδρικές εκλογές. Η οικονομική πολιτική παραμένει πάντως ίδια. Κι επιπλέον, φοβάμαι ότι η οικονομική κρίση αργά ή γρήγορα θα χτυπήσει και τη Βραζιλία, αφού η πολιτική της κι οι επιλογές της είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με το διεθνές οικονομικό τοπίο».

- Προτιμάτε τον τρόπο που κυβερνά ο Ούγκο Τσάβες τη Βενεζουέλα;

«Εμένα μου αρέσει ο Τσάβες. Δεν είναι τέλειος, αλλά κατόρθωσε να φέρει σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές υπέρ του λαού του. Κι επίσης, δεν ξεχνώ ότι ο Τσάβες, όπως και ο πρόεδρος Εβο Μοράλες της Βολιβίας, βάζουν όρια στο Ισραήλ».

- Συχνά έχουν αντιδράσει Ισραηλινοί για τα σκίτσα σας.

«Μα κυρίως Ισραηλινοί αντιδρούν. Υπάρχουν δύο είδη ισραηλινών λόμπι. Το πρώτο αφορά τα λόμπι που λειτουργούν επισήμως εντός και εκτός Ισραήλ. Το δεύτερο είδος είναι ανεπίσημο και στελεχώνεται από δημοσιογράφους, καλλιτέχνες ή και απλούς ανθρώπους. Αυτό όμως δρα πολύ πιο επιθετικά, διασπείροντας φήμες, γράφοντας ανυπόστατες κατηγορίες εναντίον διαφόρων ή κάνοντας ανάλογες δηλώσεις στον Τύπο. Ολοι αυτοί προσπαθούν συντονισμένα να διαστρεβλώνουν όποια κριτική γίνεται εναντίον της ισραηλινής κυβέρνησης. Συχνά χρησιμοποιούν απρόβλεπτα μέσα, όπως π.χ. τη Wikipedia, για να περάσουν αρνητικές απόψεις για κάποιον. Είναι πολύ κοινή και προβλέψιμη τακτική. Δεν ασχολούμαι. Συνεχίζω να εκφράζω την καλλιτεχνική μου υποστήριξη στο παλαιστιανιακό ζήτημα».

- Εχετε κατηγορηθεί, όμως, για αντισημιτισμό.

«Για αντισημιτισμό κατηγορείται κάθε ακτιβιστής που είναι υπέρ του παλαιστινιακού ζητήματος. Δεν καταλαβαίνω πώς κάθε κριτική εναντίον του Ισραήλ εκλαμβάνεται αυτόματα ως επίθεση εναντίον των Εβραίων. Το παλαιστινιακό πρόβλημα δεν αφορά θρησκευτικές πεποιθήσεις. Αφορά την αρπαγή εδαφών και τον ιμπεριαλισμό του Ισραήλ που αντιδρά έτσι, γιατί σ' ένα δημοκρατικό διάλογο δεν θα είχε να προβάλει πραγματικά επιχειρήματα».

- Υπάρχει κάποιος φορέας εξουσίας που δεν σας εμπνέει καθόλου;

«Οχι. Το γεγονός ότι κάποιος είναι επικεφαλής μιας εξουσίας, τον κάνει αυτομάτως σκιτσογραφικό στόχο». *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινούμενα σχέδια/Κόμικς/Σκίτσα
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη:Σαμίμ
Η πρώτη Καλάσα με πτυχίο Πανεπιστημίου
Συνέντευξη:Κάρλος Λατούφ
Τα σκίτσα του έγιναν πλακάτ
Συνέντευξη:Αννέτα Παπαθανασίου
Οι νύμφες του Μεγαλέξανδρου
Συνέντευξη:Θανάσης Λερούνης
15 χρόνια ο αγαπημένος «Ατανάσις»
Κομικ(ς)οδρόμιο
Ο «κος Υπέροχος» του Daniel Clowes
Η κινηματογραφική περσόνα του xάρτινου Ντικ Τρέισι