Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Διαχρονικά

  • Και μια εταιρεία που πηγαίνει καλά...

    Η ΑΕΠΙ και η εισπρακτική της δραστηριότητα Ξέρετε τι διαπίστωσα τις λίγες ημέρες που πέρασα σ' ένα νησάκι του Σαρωνικού; Οτι η μόνη επιχείρηση (ή, έστω, μία από τις λίγες) που πηγαίνει καλά σ' αυτό τον τόπο είναι η Ανώνυμη Εταιρεία Προστασίας της Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΑΕΠΙ).

    Η εταιρεία, δηλαδή, που εισπράττει για λογαριασμό των μουσικών δημιουργών (συνθετών και στιχουργών) τα πνευματικά τους δικαιώματα.

    Μέσα λοιπόν σε δυο-τρεις ημέρες άνθρωποι της εταιρείας που έχει αναλάβει την είσπραξη των λεγόμενων εκτελεστικών δικαιωμάτων πέρασαν απ' όλους τους χώρους που ακούγεται μουσική και εισέπραξαν χρήματα, το ύψος των οποίων δεν είμαι σε θέση να προσδιορίσω. Ενδεικτικά, 270 ευρώ κατέβαλε η ιδιοκτήτρια του μικρού ξενοδοχείου που έμενα για τους μήνες του καλοκαιριού που είναι ανοιχτό (στην ουσία δύο: Ιούλιος, Αύγουστος). Οχι μόνο για τη μουσική (ελληνική, ξένη - από ραδιοφώνου ή cd) που ακούγεται στην καφετέρια, αλλά και αυτή που μεταδίδεται από τις τηλεοράσεις των δωματίων!

    Κλέφτρα...

    Παλιά η... σχέση του συντάκτη της παρούσας εφημερίδας με την ΑΕΠΙ. Από τότε που οι μουσικοί την αποκαλούσαν ληστρική. Αποκαλυπτική η δήλωση του Μίκη Θεοδωράκη (στο βιβλίο του Κώστα Τσαρούχα «Τα σκάνδαλα», σελ. 167, εκδ. «Ευκλείδης», 1979): «Αλλά υπάρχει και η ΑΕΠΙ. Τι να πω γι' αυτήν; Αρκεί να αναφέρω ότι τον Ιούλιο, Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο του 1974, τότε που κατά γενική ομολογία όλα τα καταστήματα έπαιζαν τραγούδια μου, πήρα από "εκτελεστικά" δραχμές 0 (μηδέν)! Υπολογίζω ότι από τον καιρό που υπάρχω σαν συνθέτης η ΑΕΠΙ μου κλέβει 100.000 με 200.000 δραχμές το μήνα». Και ο Μάνος Χατζιδάκις: «Είναι ευχής έργον να διαλυθεί πλέον η ΑΕΠΙ και να τεθεί σε άλλη βάση το θέμα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Αυτοί οι άνθρωποι είχαν προ πολλού δείξει το ποιόν τους».

    Κάποια στιγμή όμως οι, επιφανέστεροι τουλάχιστον, δημιουργοί τα βρήκαν με την ΑΕΠΙ - ακόμη και αυτοί που υπήρξαν πολέμιοί της και παρέμεναν στον εισπρακτικό οργανισμό της Ενωσης Μουσικοσυνθετών- Στιχουργών Ελλάδας (ΕΜΣΕ), ο οποίος όμως δεν διαθέτει τον απαιτούμενο μηχανισμό είσπραξης των εκτελεστικών δικαιωμάτων, που είναι και τα περισσότερα. Κάπου εκεί σταμάτησε και ο «πόλεμος», χωρίς κατά καιρούς να υπάρχουν διάφορα «παρατράγουδα», όπου η ΑΕΠΙ κρίθηκε δικαστικά ένοχη σε διαχειριστικούς ελέγχους, έπειτα από προσφυγές δικαιούχων (που ο παρών περιορισμένος χώρος δεν επιτρέπει να επαναλάβω· και τι να πρωτοαναφέρω άλλωστε, γιατί είναι και τα ποσοστά που κατακρατεί -κερδοσκοπική εταιρεία γαρ...- και οι χρόνοι που καταβάλλει στους δικαιούχους τα δικά τους).

    Για όσους δεν γνωρίζουν, τα δικαιώματα των μουσικών δημιουργών είναι δύο: α) τα μηχανικά, από τους δίσκους που βγάζουν και β) τα εκτελεστικά, που αρχίζουν από μια μεγάλη συναυλία (εδώ και στο εξωτερικό) και απλώνονται σε τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς, κέντρα και γενικά σε οποιονδήποτε χώρο παίζεται ή ακούγεται μουσική - ακόμα και σ' ένα κομμωτήριο και σ' ένα περίπτερο. Κι εδώ, όπως προαναφέρθηκε, είναι τα πολλά χρήματα, τα οποία η ΑΕΠΙ μοιράζει κατά βούληση (είναι αδύνατο να πληροφορηθεί π.χ. τι δίσκοι παίζονται σ' ένα χώρο, ώστε να καταβάλει και τα ανάλογα ποσοστά στους δικαιούχους). Το βέβαιο είναι ότι πρωτίστως ικανοποιεί τα «βαριά» ονόματα, αφήνοντας τους -πολλούς- υπόλοιπους στη γενναιοδωρία της.

    Μια δικαίωση

    Να προστεθεί ότι η ΑΕΠΙ εισπράττει ποσοστά ακόμα και για έργα άγνωστων ή χωρίς κληρονόμους δημιουργών. Οσοι παρακολουθούν τη σχετική ειδησεογραφία θα θυμούνται ότι το Εφετείο Θεσσαλονίκης δικαίωσε προ τριμήνου την προσφυγή τοπικών ραδιοσταθμών που αρνήθηκαν να καταβάλουν δικαιώματα για ποντιακά τραγούδια, των οποίων οι δημιουργοί είναι άγνωστοι. Υπάρχουν και άλλες ανάλογες περιπτώσεις, αλλά ποιος τολμάει να τα βάλει με την πανίσχυρη ΑΕΠΙ, που ζει και βασιλεύει από το 1930.

    Πριν από δυο μήνες, όπως ίσως επίσης θα διαβάσατε, η ΑΕΠΙ έστειλε εξώδικο στην ΕΡΤ χαρακτηρίζοντας προκατειλημμένο εναντίον της ρεπορτάζ της εκπομπής «Το κουτί της Πανδώρας», την οποία επιμελείται ο δημοσιογράφος Κώστας Βαξεβάνης. Και αυτό πριν καν προβληθεί η εκπομπή που, απ' ό,τι γνωρίζω, βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της έρευνας (στην οποία, όπως διάβασα, αρνήθηκε να συμμετάσχει η ΑΕΠΙ). Το πράγμα έφτασε και στο ΕΣΡ, της οποίας ο πρόεδρος ζήτησε εξηγήσεις από τη διεύθυνση της ΕΡΤ, η οποία με τη σειρά της απάντησε πως είναι αδιανόητο να ζητούνται εξηγήσεις για εκπομπή που δεν έχει προβληθεί. Εκτιμώ, εν πάση περιπτώσει, ότι προσφέρεται ακόμη μία ευκαιρία να γίνει γνωστό το έργο της ανώνυμης αυτής εταιρείας, ώστε και αυτοί των οποίων τα δικαιώματα προστατεύει να μην αδικούνται και να μην εισπράττονται παράλογα «εκτελεστικά», ενώ και οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες να γνωρίζουν τι γίνεται.*

    Ετσι & Αλλιώς

    Να θες να γράψεις κάτι ευχάριστο, να κάνεις λίγη πλάκα και να μη βοηθιέσαι: «Νομίζω πως οι φετινές διακοπές είναι οι τελευταίες...». «Να δούμε τι χαράτσια θα φέρει ο ταχυδρόμος». «Ο τόπος αυτός θα γλιτώσει από πυρκαγιές μόνο όταν καούν όλα τα δάση». «Να ξέρεις πως όλα όσα γίνονται είναι σχεδιασμένα από τους Αμερικανούς, τους Εβραίους και τους Γερμανούς - αυτοί κυβερνάνε...». «Καλά, ακόμα δεν είδαμε τίποτα...». «Ολοι θέλουν κρέμασμα...».

    Τίποτα προς το καλύτερο - ακόμα κι εδώ, στο δεύτερο σπίτι μας. Αϊ στα κομμάτια πια.

    Κάνοντας, τα πρώτα χρόνια της «Ε», για ένα διάστημα, κοινοβουλευτικό ρεπορτάζ, είχα χρεωθεί, σε μια από τις προεκλογικές συγκεντρώσεις, το Κ.Κ.Εσ., με βασικό ομιλητή τον -εκδημήσαντα πλέον- Λεωνίδα Κύρκο. Μιλούσε -πάντα από στήθους- με τέτοιο πάθος, προς μεγάλη ανησυχία της συζύγου του Καλλισθένη (Καλλί για τους δικούς της), η οποία, γονατιστή και αθέατη δίπλα του στο μπαλκόνι, προσπαθούσε να τον κατευνάσει: «Ηρεμα, Λεωνίδα μου, πιο ήρεμα, καρδούλα μου...» (γιατί είχε και την καρδιά του, από την οποία και πήγε). Τελικά η Καλλί (αξιότατη σύντροφος) «έφυγε» πολύ πριν από τον Λεωνίδα, το 1994.

    Ακρως εγκωμιαστικά τα σχόλια από την πολιτειακή και πολιτική ηγεσία (με εξαίρεση το ΚΚΕ, για το οποίο, προφανώς, ο Κύρκος ή δεν υπήρξε ποτέ ή ζει ακόμα) για τον αγωνιστή, με όλη τη σημασία της λέξης, σε εποχές που αριστερός σήμαινε διωγμούς, φυλακίσεις, εξορίες, θανατικές καταδίκες - και τα υπέστη όλα. Πρόλαβε να αφήσει και αρκετά γραπτά, με τελευταία τρία βιβλιαράκια, από την προσωπική του διαδρομή, με τον κοινό τίτλο «Στιγμές» (εκδ. «Βιβλιοπωλείον της Εστίας») -μαθήματα ελευθερίας, αξιοπρέπειας, αλληλεγγύης, ήθους.

    Στερνό αντίο και στον Λυκούργο Καλλέργη της τέχνης - της ίδιας γενιάς, των οραμάτων και του ήθους, με τον Λεωνίδα Κύρκο.

    ΣΗΜ. «Εάν κάποτε έρθουμε στα πράγματα, θα μπορούμε να λέμε σ' ό,τι δεν μας αρέσει: ανυπακοή, απειθαρχία, όχι σε όλα, πόλεμος;»

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Συνέντευξη:Σαμίμ
Η πρώτη Καλάσα με πτυχίο Πανεπιστημίου
Συνέντευξη:Κάρλος Λατούφ
Τα σκίτσα του έγιναν πλακάτ
Συνέντευξη:Αννέτα Παπαθανασίου
Οι νύμφες του Μεγαλέξανδρου
Συνέντευξη:Θανάσης Λερούνης
15 χρόνια ο αγαπημένος «Ατανάσις»
Κομικ(ς)οδρόμιο
Ο «κος Υπέροχος» του Daniel Clowes
Η κινηματογραφική περσόνα του xάρτινου Ντικ Τρέισι