Έντυπη Έκδοση

ΤΟ ΤΡΙΚ ΤΟΥ «ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΟΥ ΔΑΝΕΙΣΜΟΥ» ΘΕΣΜΟΠΟΙΗΘΗΚΕ

53 δισ. ευρώ δανείστηκαν κρυφά την τελευταία 3ετία

Περισσότερα από 53 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 20% του ΑΕΠ, έχει δανειστεί η χώρα μας την τελευταία τριετία, εφαρμόζοντας το τρικ του βραχυπρόθεσμου - κρυφού δανεισμού.

Από τη μια προβάλλουν την ανάγκη «υπεύθυνης» διαχείρισης των οικονομικών και από την άλλη δανείστηκαν -στα κρυφά- 53 δισ. ευρώ από το 2007 Από τη μια προβάλλουν την ανάγκη «υπεύθυνης» διαχείρισης των οικονομικών και από την άλλη δανείστηκαν -στα κρυφά- 53 δισ. ευρώ από το 2007 Το κόλπο με τις επονομαζόμενες ταμειακές διευκολύνσεις αποτελούσε σταθερό δεκανίκι του προϋπολογισμού, με αποτέλεσμα ατύπως να μετεξελιχθεί σε «θεσμό», ο οποίος συνέβαλε στο να ευθυγραμμίζεται το ετήσιο έλλειμμα με τις εκάστοτε δεσμεύσεις που είχε αναλάβει η χώρα έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο λεγόμενος κρυφός δανεισμός αναδείχθηκε φέτος από το ΠΑΣΟΚ και τον εκπρόσωπό του Γ. Παπακωνσταντίνου σε σημείο αιχμής στην προεκλογική διαμάχη, παρ' όλο που κατά τραγική ειρωνεία ήταν ο μικρότερος των τελευταίων τριών ετών.

Για φέτος, όπως παραδέχονται και οι ιθύνοντες του Οργανισμού Δημοσίου Χρέους, ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός, ο οποίος κατά πάγια τακτική δεν αθροίζεται στο επίσημο δανειακό πρόγραμμα της κυβέρνησης, θα κυμανθεί στα 4 με 5 δισ. ευρώ. Ποσό σεβαστό, καθώς αντιστοιχεί στο περίπου 10% των χρημάτων που έχει δανειστεί επίσημως μέχρι στιγμής το Ελληνικό Δημόσιο (περίπου 55 δισ. ευρώ).

Ομως υπολείπεται κατά πολύ των 26,6 δισ. ευρώ τα οποία δανείστηκε κατά τον ίδιο τρόπο, δηλαδή διά των ταμειακών διευκολύνσεων, η κυβέρνηση πέρυσι και άλλων 23 δισ. ευρώ το 2007.

Μάλιστα το 2008 ο βραχυχρόνιος αυτός δανεισμός αντιστοιχούσε στο 40% περίπου του ετήσιου δανειακού προγράμματος της χρονιάς εκείνης, ενώ ο επίσημος προϋπολογισμός προέβλεπε ότι οι ταμειακές διευκολύνσεις θα περιορίζονταν στα 3 δισ. ευρώ.

Ειδικά... εργαλεία

Η πρακτική να δανείζεται βραχυχρόνια το Δημόσιο από τις τράπεζες μέσω ειδικών χρηματοοικονομικών εργαλείων, όπως για παράδειγμα τα ECP (Euro Commercial Papers), θεωρείται σύννομη από τους λογιστικούς κανόνες της Eurostat. Παρά ταύτα προκαλεί συνειρμούς όταν χρησιμοποιείται κατά κόρον σε περιόδους όπου η εκτέλεση του προϋπολογισμού έχει εκτροχιαστεί. Επισήμως ο ιδιότυπος αυτός δανεισμός του Ελληνικού Δημοσίου μέσω βραχυπρόθεσμων τίτλων από τις τράπεζες αποδίδεται από το υπουργείο Οικονομικών στη χρονική αναντιστοιχία που υπάρχει κατά τη διάρκεια του έτους μεταξύ των εσόδων που εισπράττει ο προϋπολογισμός από τη μία πλευρά και των δαπανών που οφείλει να καλύψει από την άλλη.

Κατά συνέπεια, όπως υποστηρίζουν στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου, τα χρήματα που αντλεί το Δημόσιο με τον βραχυχρόνιο δανεισμό δεν λείπουν στην ουσία από τον προϋπολογισμό άρα δεν αποτελούν πρόσθετο ή κρυφό έλλειμμα, απλώς δεν είναι διαθέσιμα τη χρονική στιγμή που πρέπει να εκταμιευτούν.

Μονιμοποιήθηκε

Βέβαια όταν το φαινόμενο έχει λάβει πλέον μόνιμο χαρακτήρα, στην ουσία ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός αποτελεί ένα έλλειμμα το οποίο μετακυλίει από χρονιά σε χρονιά, χωρίς όμως να γράφεται στα επίσημα βιβλία του κράτους. Στην ουσία δηλαδή αποτελεί μια μαύρη τρύπα, η οποία μεταφέρεται από την μία χρονιά στην επόμενη. Για παράδειγμα, το 2007 ο επίσημος προϋπολογισμός προέβλεπε ότι οι διευκολύνσεις αυτές θα ήταν μόλις 415 εκατ. ευρώ, για να φτάσουν αισίως τα 23 δισ. ευρώ.

Για ολόκληρο το 2009 η πρόβλεψη του προϋπολογισμού ανέβαζε το ύψος τους στα 515 εκατ. ευρώ, ενώ μέχρι τώρα έχουν ξεπεράσει τα 4 δισ. ευρώ, παρ' όλο που τους πρώτους μήνες του έτους ο βραχυπρόθεσμος δανεισμός ήταν ιδιαίτερα τσουχτερός εξαιτίας της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Συνήθως το υπουργείο Οικονομικών κατέφευγε στον βραχυπρόθεσμο ή κρυφό δανεισμό προς το τέλος του έτους. Την περίοδο δηλαδή που λόγω εποχικότητας οι δαπάνες του προϋπολογισμού τα τελευταία χρόνια ξέφευγαν από κάθε έλεγχο.

Πέρυσι για παράδειγμα, αν και το γεγονός πέρασε πολιτικά απαρατήρητο, ο κρυφός δανεισμός ξεπέρασε το 40% του επίσημου δανειακού προγράμματος της κυβέρνησης. Φέτος που το ΠΑΣΟΚ ανέδειξε το θέμα ελέω εκλογών το φθινόπωρο, το μέγεθος αυτού του δανεισμού ήταν σχετικά περιορισμένο, παρ' όλο που το έλλειμμα του προϋπολογισμού σε ταμειακή βάση, μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή, είχε ξεπεράσει κάθε προηγούμενο, αγγίζοντας τα 20 δισ. ευρώ ή 8% του ΑΕΠ. Βέβαια θα πρέπει να συνυπολογιστεί ότι το επίσημο δανειακό πρόγραμμα του 2009 έχει ήδη ξεπεράσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ, γεγονός που μπορεί να καθιστά λιγότερο αναγκαίες αυτού του είδους τις ταμειακές διευκολύνσεις. *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Οικονομία
Με λέξεις-κλειδιά
Οικονομική και δημοσιονομική πολιτική
Άλλα θέματα στην κατηγορία Οικονομία της έντυπης έκδοσης
Δημόσιο έλλειμμα
Νέα κυβέρνηση, σε αναζήτηση εσόδων 12 δισ. ευρώ
«Δονήσεις» από 5 εστίες
Κοινοτική επιτήρηση
Πέντε ραντεβού για το έλλειμμα
Συνέντευξη Γιάννης Στουρνάρας
Στην πρέσα των Βρυξελλών
Επιχειρήσεις
Χωρίς -ουσιαστικά- κέρδη 290 από 465 μακεδονικές επιχειρήσεις
ΟΑΕΔ
Βερναδάκης: Με διαγωνισμό από τον Απρίλιο, η σύμβαση
Δημόσιο χρέος
53 δισ. ευρώ δανείστηκαν κρυφά την τελευταία 3ετία