Έντυπη Έκδοση

Τα άπλυτα του ελληνικού σινεμά

Λίγο πριν μας αφήσει, ο μεγάλος κινηματογραφιστής Ντίνος Κατσουρίδης πρόλαβε και έγραψε την αυτοβιογραφία του. Τιτλοφορείται «Αναζητώντας τον «Κ»» (εκδόσεις «Γαβριηλίδη») και είναι γραμμένη σε τρίτο πρόσωπο: «Ηθελα να βάλω τον εαυτό μου απέναντι και να τον δω, όσο είναι ανθρωπίνως δυνατό, ως τρίτο. Κι όπου χρειαστεί ακόμα και να τον κατακρίνω», λέει ο ίδιος στην εισαγωγή του. Γεμάτο ανεκδοτολογικά περιστατικά, που απλώνονται στα περισσότερα από 80 χρόνια της ζωής του και στις περισσότερες από 100 ταινίες που γύρισε από διάφορα κινηματογραφικά πόστα (ο Κατσουρίδης ήταν γνωστός πολυτεχνίτης του κινηματογράφου), το βιβλίο μιλά για τα παιδικά του χρόνια, την Κύπρο, την Ελλάδα και τη χούντα, τα χρόνια της πείνας. Αλλά και τη Βουγιουκλάκη, τον Φίνο και τους μεγάλους πρωταγωνιστές της ελληνικής κινηματογραφικής βιομηχανίας - ή μήπως να πούμε βιοτεχνίας; «Ο Ντίνος δεν ήθελε να γράψει μια συμβατική αυτοβιογραφία», μας είπε η σύντροφός του, σκηνοθέτρια Ισαβέλλα Μαυράκη. «Ηθελε να τη γράψει σαν μυθιστόρημα, σαν ένα παραμύθι ζωής που να μπορεί να διαβάσει και κάποιος εκτός χώρου, που δεν ξέρει πρόσωπα και πράγματα».

Το «Αναζητώντας τον Κ» θα παρουσιαστεί την Τετάρτη στις 8.30 μ.μ. στο Art Bar Ποιήματα και Εγκλήματα των εκδόσεων Γαβριηλίδη (Αγίας Ειρήνης 17) από το συγγραφέα Πέτρο Μάρκαρη, ενώ αποσπάσματα θα διαβάσει η Δήμητρα Χατούπη. Ο Μίμης Πλέσσας, στο πιάνο, θα ερμηνεύσει μουσικά θέματα από ταινίες του Κατσουρίδη, στις οποίες ο συνθέτης είχε κάνει τη μουσική επένδυση. Αργότερα, ο Γρηγόρης Ψαριανός θα μας θυμίσει, από τα decks, αγαπημένα τραγούδια από τη χρυσή περίοδο «Ντίνος Κατσουρίδης - Φίνος Φιλμ».

* Το βιβλίο είναι γεμάτο σπαρταριστά περιστατικά. Μαθαίνουμε για παράδειγμα πως «οι τσέπες του Φίνου είχαν καβούρια». Πως δεν είπε στον Κατσουρίδη ένα ευχαριστώ όταν σκίστηκε να γυρίσει τον «Ηλία του 16ου» σε μόλις δύο εβδομάδες, για να τον ξελασπώσει. Και πως δεν του έδωσε την αύξηση που δικαιωματικά ζητούσε - αντίθετα, κατέστρωσε ένα σχέδιο για να τον κάνει να παραιτηθεί και να αποφύγει να του πληρώσει αποζημίωση.

Αργότερα, όταν ο Κατσουρίδης, που ετοιμαζόταν τότε να γυρίσει το «Εγκλημα στα παρασκήνια» (την πρώτη του ταινία ως σκηνοθέτης), αρνήθηκε να εγκαταλείψει τους νέους παραγωγούς του Δαμασκηνό-Μιχαηλίδη και Νικολούδη για να πάει στον Φίνο, εκείνος έδωσε εντολή να μην ξαναπεράσει το κατώφλι της Φίνος Φιλμ....

* Ο Κ. θυμάται ακόμα πώς ο αγαπημένος του Βέγγος, χωρίς να έχει προειδοποιηθεί, έφαγε αληθινά χαστούκια από τον Χατζηχρήστο στον «Ηλία του 16ου»: «Γυάλισε το μάτι του κι ήταν έτοιμος να χιμήξει στον Χατζηχρήστο, αλλά ήρθε απανωτά κι ένα δεύτερο βάρβαρο χαστούκι κι ο Βέγγος δαγκώθηκε και γέμισαν τα μάτια του δάκρυα». Αλλά όταν είδε το αποτέλεσμα στην οθόνη κατάλαβε την αξία τους. Κι έκτοτε ζητούσε να του ρίχνουν τα πιο δυνατά χαστούκια...

Ο Ντίνος Κατσουρίδης διαψεύδει το μύθο ότι ο Βέγγος «παίζει μονίμως τον εαυτό του και μάλιστα αυτοσχεδιαστικά. Ουδέν ψευδέστερον. Ο Θανάσης δούλευε σχεδόν εξαντλητικά κάθε πλάνο, άλλο αν κατάφερνε στο γύρισμα να δίνει την εντύπωση ότι αυτοσχεδιάζει, και μπράβο του».

Και μας πληροφορεί πως η λογοκρισία της χούντας λογόκρινε το τέλος της θρυλικής ταινίας τους «Θανάση πάρε τ' όπλο σου», διότι, όπως του είπαν, «θίγει το στράτευμα». Ο Κατσουρίδης γύρισε νέα σκηνή. Δυστυχώς το κομμένο φινάλε δεν διασώθηκε, καθώς «το κράτος ανάγκαζε τους παραγωγούς να καταστρέφουν όλα ανεξαιρέτως τα υπόλοιπα negative που δεν είχαν ενσωματωθεί στην ταινία».

* Πόσοι ξέραμε πως όταν ο Κατσουρίδης είχε πάει στη Ν. Υόρκη, μια Ελληνοαμερικάνα παραγωγός πορνοταινιών τού ζήτησε να μείνει στις ΗΠΑ ως επικεφαλής του τμήματος... πορνοσινεμά;

* Δεν θα χαρούν όλοι με τα λεγόμενά του. Δεν χαρίζεται σε κανέναν. Οχι μόνο στον Φίνο, που ωστόσο εκτιμούσε αφάνταστα ως πρωτοπόρο του ελληνικού σινεμά, αλλά ούτε καν στο γλυκύτατο Ντίνο Δημόπουλο, τον οποίο κατηγορεί για αλαζονεία.

Η γλώσσα του είναι άμεση, χωρίς φτιασίδια: άλλοτε της πιάτσας κι άλλοτε τρυφερή, γενναιόδωρη.

* Είναι απρόσμενα αποκαλυπτικός για τους δύο μεγάλους έρωτες της ζωής του, την Ισαβέλλα Μαυράκη, αλλα και τον πρώτο του μεγάλο έρωτα, την Αννα, με τα πρασινογάλαζα μάτια, «που τον ταλάνισε στη ζωή του όσο κανείς άλλος»: ήταν η μητέρα της Φοίβης (της συζύγου του Αγγελόπουλου) και της δικής του κόρης Σίβυλλας, και όπως λέει «τον είχε πιάσει κάτι σαν αμόκ» μαζί της. Μέχρι που σκαρφάλωνε από τη σωλήνα της αποχέτευσης (!) απάνω στην ταράτσα για να «συναντηθεί» μαζί της, καθώς τότε η Αννα συζούσε με έναν φίλο του. Η Γεωργία Βασιλειάδου, που δεν γνώριζε τα ερωτικά του μπλεξίματα, «θυμήθηκε τους ρόλους της ως προξενήτρας» και επιχείρησε να τον παντρολογήσει με μια νεαρή ηθοποιό που έπαιζε στην «Κυρά μας τη μαμή». «Η κοπελιά ήταν βέβαια χαρά Θεού, αλλά την εποχή εκείνη ήμουν τρελά ερωτευμένος και δεν μπορούσε να γίνει τίποτα, ούτε καν ένα σκέτο σεξ».

Χρόνια αργότερα, η Ειρήνη Παπά, πρωταγωνίστρια το 1961 στην «Αντιγόνη» του Τζαβέλλα, στάθηκε αιτία μιας παρεξήγησης με την Αννα. «Κάποιο πρωί, στα τελευταία πια γυρίσματα της ταινίας, καθώς πηγαίνανε οι δυο τους με ταξί στη σπηλιά του Λαυρίου για γύρισμα, πέσανε μερικά, συγκρατημένα από την πλευρά του Κ., φιλιά. Και στο γυρισμό, το βραδάκι της ίδιας μέρας, ανέβηκαν στο σπίτι της για να ξεκαθαρίσουν την κατάσταση. Της εξήγησε το πρόβλημα της διαφοράς μεγεθών, της είπε ακόμα ότι είχε ένα παιδί δύο χρόνων, ότι είναι ερωτευμένος με τη μάνα του, όλα αυτά όμως η Ειρήνη τα άκουγε βερεσέ και βγάζοντας τη μεγάλη σπάθα του χαρακτήρα της, έθεσε το δίλημμα ή παρατάει τη γυναίκα του και όλες τις παρεπόμενες... σαχλαμάρες ή αυτό ήταν και τέρμα. Κι αυτός διάλεξε το δεύτερο και χώρισαν αμίλητοι». Ομως η Αννα τον είχε δει να μπαίνει στο σπίτι της Παπά. Εφυγε έξαλλη, χωρίς να δει ότι δέκα λεπτά μετά έφυγε κι αυτός. Δεν του είπε τίποτε, παρά έξι χρόνια αργότερα, λίγο καιρό πριν χωρίσουν...

Από τα πιο σπαρταριστά, τα κομμάτια του βιβλίου που αναφέρονται στη συνεργασία του με την Αλίκη Βουγιουκλάκη:

«Αστέρω», 1958. «Η εικοσιεφτάχρονη τότε Αλίκη (...) ξεκινούσε επιτέλους με τη Φίνος Φιλμ. Είχε ένα πρόσωπο θα λέγαμε "ουδέτερο", ένα κορμί ενελώς συνηθισμένο και μάλιστα καθαρόαιμης Ελληνίδας μικροαστής, είχε όμως μια απύθμενη επιθετικότητα στο παίξιμό της και δεν λογάριαζε τίποτε άλλο εκτός από το δυνητικό θεατή της παρουσίας της. Τελικά, με τα επικοινωνιακά τερτίπια -που ήταν και το πραγματικό της ταλέντο- και την υψηλού επιπέδου πονηριά της, κατάφερε η "εθνική μας σταρ" να ξετρελάνει τη μισή Ελλάδα».

Η Βουγιουκλάκη, εξηγεί, θα έπεφτε γυμνή στη λιμνούλα των πηγών του Ορχομενού για μπάνιο. «Πέρασε η πομπή των αυτοκινήτων από το χωριό κι έγινε ένας μικρός χαμός, όχι όμως για την Αλίκη, αλλά για τη Γεωργία Βασιλειάδου. Η Αλίκη είχε γίνει κυριολεκτικά έξω φρενών. Να βρίζει σαν χαμάλης, την πήξε, τη δείξε...».

Αρχισαν να ετοιμάζουν το γύρισμα μέσα στις καλαμιές, «όπου η Αλίκη θα γδυνόταν σε κοντινό πλάνο, αλλά χωρίς να φαίνεται καθόλου στήθος». Ο φωτογράφος πλατό από δίπλα τράβαγε φωτογραφίες. Ομως η Βουγιουκλάκη απαίτησε να της δώσει το φιλμ: «Θα το εμφανίσω σε δικό μου φωτογράφο, θα ξεδιαλέξω όσες φωτογραφίες νομίζω και θα τις παραδώσω στον κύριο Φίνο» (σ.σ. είχε πικρό παρελθόν, διότι στην ταινία «Ερωτας στους αμμόλοφους» είχαν διαρρεύσει γυμνές φωτογραφίες της). Εφτασαν σε αδιέξοδο. Ο Κατσουρίδης προσπάθησε πολλάκις να κατευνάσει τα πνεύματα, αλλά η Αλίκη ήταν πεισματικά ανυποχώρητη. Ε, κάποια στιγμή ο Κατσουρίδης τα παίρνει, ξετυλίγει το φιλμ (που αμέσως βεβαίως αχρηστεύεται) και το πετάει προς το μέρος της. Γίνεται χαμός. Το αποτέλεσμα είναι ο Κ. να της κόψει την καλημέρα. Μέχρι να τελειώσει η «Αστέρω», όταν ήθελε να της κάνει κάποια υπόδειξη, την έκανε μέσω του Ντίνου Δημόπουλου.

Στην ίδια ταινία, σε ένα άλλο πλάνο, η Βουγιουκλάκη θα έμπαινε γυμνή σε μια λιμνούλα. Για πρώτη φορα ο Φίνος πλήρωσε stand in που θα την αντικαθιστούσε. Η πραγματική Αλίκη μπήκε στο νερό στο πιο κοντινό πλάνο, όμως... κόντεψε να πνιγεί! «Βοήθεια, βοήθεια, πνίγομαι!». Εσπευσε ο βοηθός διευθυντή παραγωγής, ο αδερφός της Τάκης Βουγιουκλάκης (βοηθός σκηνοθέτη) και ο Κονιτσιώτης με μια πετσέτα μπάνιου περίμενε να την «υποδεχτεί» έξω από το νερό. Ο Κατσουρίδης κινηματογράφησε αυτήν την «υπέροχη φαρσοκωμωδία». Ομως ο Φίνος εξαφάνισε το υλικό...

Δέκα μήνες αργότερα ο Κατσουρίδης συνεργάζεται και πάλι με τη Βουγιουκλάκη, στο «Το ξύλο βγήκε απ' τον παράδεισο». Συνεχίζει να μην της μιλάει. Ενδιάμεσος τώρα είναι ο σεναριογράφος και σκηνοθέτης Σακελλάριος. Ομως στην εν λόγω ταινία «υπήρχαν μερικές δεκάδες κοριτσόπουλα, κάποια πολύ μικρότερης ηλικίας από τη Β. και κάποια πολύ πιο όμορφα, κι εκεί ακριβώς ήταν η "αχίλλειος πτέρνα" της. Είχε κυριολεκτικά πρήξει τον Σακελλάριο: αυτή είναι κοντή, αυτή είναι ψηλή, αυτή να κάτσει σ' αυτό το θρανίο, του τα 'χε κάνει τούμπανο με τις παραξενιές της και κάποια στιγμή ο άνθρωπος δεν άντεξε. Κι αρχίζει να βαράει κουτουλιές στους τοίχους και να ξηλώνει το ντεκόρ με το κεφάλι».

«Ή αυτός ή εγώ» δήλωσε έπειτα απ' αυτό η Βουγιουκλάκη.

Τελικά αποφασίζει να τη μεταπείσει ο Κατσουρίδης. «Επρεπε να γίνει χαμός για να 'ρθεις να μου μιλήσεις» του λέει και κρεμιέται απάνω του. Από τη στιγμή εκείνη οι ρόλοι αντιστράφηκαν. Πλέον, ήταν ο Σακελλάριος που όταν ήθελε να της πει κάτι το έλεγε με ενδιάμεσο τον Κατσουρίδη...

* Με τον Χατζηχρήστο έκαναν μαζί τον «Μπακαλόγατο». «Ο Χατζηχρήστος ως άνθρωπος είχε ένα μεγάλο κουσούρι, που δεν μπορούσε κανείς να του το κόψει: έβριζε τον κόσμο. Οταν κάναμε εξωτερικά γυρίσματα και μαζεύονταν διάφοροι αργόσχολοι να γελάσουν με τα τσαλίμια του, τους έβριζε, κυρίως τις γυναίκες: "Αντε, κυρά μου, στο σπίτι σου να φτιάξεις και κάνα φαΐ στον άντρα σου" και άλλες πιο σοβαρές χοντράδες, που δύσκολα μπορούν να καταγραφούν εδώ. "Βρε Κώστα" του έλεγα "για σένα μαζεύονται, γιατί τους βρίζεις; Ασε τον Σταύρο τον Τσιώλη (που ήταν βοηθός σκηνοθέτη και γλυκός άνθρωπος) να τους συμμαζεύει και σταμάτα εσύ το βρισίδι"».

** Την Ισαβέλλα Μαυράκη, την μέχρι τέλους αγαπημένη του και μητέρα του έφηβου, σήμερα, Πέτρου τους, τη γνώρισε τον Νοέμβρη του '89: «Μια κοπέλα γύρω στα τριάντα, σχετικά μικροκαμωμένη αλλά παράξενα έως διαβολικά όμορφη, ζήτησε από τον Κ. βοήθεια σχετικά με ένα μικρό σχέδιο ταινίας που ετοίμαζε. (...) Η εικόνα αυτής της νέας γυναίκας έμεινε αποτυπωμένη στα μάτια του. Συναντήθηκαν δεύτερη φορά στις 17 Νοέμβρη και αργά το βραδυ καταλήξανε στο μικρό ρετιρέ που κρατούσε ο Κ. στα Εξάρχεια, της έφτιαξε μια φοβερή (στο χάλι της) μακαρονάδα και το άλλο πρωί ξύπνησαν αγκαλιασμένοι στο ίδιο κρεβάτι. Αυτή ήταν και η ύστατη ερωτική ιστορία στη ζωή του Κ.».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Σχετικά θέματα: Κινηματογράφος
Η Ελλάδα της κρίσης πάει Βενετία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Κινηματογράφος
Η Ελλάδα της κρίσης πάει Βενετία
Τα άπλυτα του ελληνικού σινεμά
Μουσική
«Εφυγε» ο Αρης Γαρουφαλής
Σίγησε και η φωνή της Πάτι Αντριους
Δύο συνθέτες, δύο εποχές
Θέατρο
Κολεκτίβα έγινε το «Εμπρός»