Έντυπη Έκδοση

Η γνωριμία με την Κύπρο μέσα από τον πολιτισμό της

Ο Κώστας Λυμπουρής γεννήθηκε στη Λευκωσία, το 1950, και έζησε μέχρι την εισβολή του '74 στο κατεχόμενο Κ. Δίκωμο της επαρχίας Κερύνειας. Υπηρέτησε ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση της Κύπρου, φτάνοντας στον βαθμό του λυκειάρχη.

Είχε πλούσια δράση στη συνδικαλιστική οργάνωση των καθηγητών (ΟΕΛΜΕΚ) και στον Σύνδεσμο Ελλήνων Κυπρίων Φιλολόγων, στην προεδρία του οποίου υπηρέτησε για εφτά χρόνια. Διετέλεσε αντιπρόεδρος του Εκπαιδευτικού Μεταρρυθμιστικού Ομίλου Κύπρου (ΕΜΟΚ) και μέλος στα συμβούλια άλλων, εκπαιδευτικών κυρίως, ομίλων και συνδέσμων. Από το 2000 συνεκδίδει, με ακαδημαϊκούς από την Κύπρο και την Ελλάδα, το λογοτεχνικό περιοδικό «Υλαντρον». Κείμενά του για εκπαιδευτικά, πολιτιστικά και συνδικαλιστικά ζητήματα δημοσιεύονται στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο της Κύπρου. Διηγήματά του δημοσιεύτηκαν στα λογοτεχνικά περιοδικά «Υλαντρον» και «Πόρφυρας», ενώ συλλογή διηγημάτων του έχει εκδοθεί από τον εκδοτικό οίκο Πλανόδιον. Από το τέλος του 2008 υπηρετεί ως μορφωτικός σύμβουλος στην πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα.

ΔΙΟΝΥΣΗΣ Ν. ΜΟΥΣΜΟΥΤΗΣ: Ο χώρος των πολιτιστικών δραστηριοτήτων, τις οποίες αναπτύσσει το Μορφωτικό Γραφείο της κυπριακής πρεσβείας στην Αθήνα, έχει ονομαστεί «Σπίτι της Κύπρου». Τι νοηματοδοτεί η ονομασία αυτή;

ΚΩΣΤΑΣ ΛΥΜΠΟΥΡΗΣ: Το όνομα «Σπίτι της Κύπρου» ασφαλώς δεν δόθηκε, απ' αυτούς που το οραματίστηκαν, για να οριοθετηθεί ενός κρατικός χώρος. Αντιθέτως, μάλιστα. Στόχος τους ήταν -και παραμένει- η δημιουργία ενός χώρου οικείου και φιλόξενου, που να προσφέρει τη ζεστασιά και την αγάπη ενός σπιτιού. Μ' αυτή την έννοια, το «Σπίτι της Κύπρου» αποτελεί, από τη μια, τη στέγη του Μορφωτικού Τμήματος της πρεσβείας της Κύπρου, από την άλλη, όμως, είναι ένας χώρος «ανοιχτός», τόσο για το ελλαδικό κοινό όσο και για οποιονδήποτε άλλο θα επιθυμούσε να γνωρίσει την Κύπρο, μέσα από τον πολιτισμό της.

Δ.Μ.: Μπορείτε να μας δώσετε το «γενικό στίγμα» της παρουσίας του «Σπιτιού» στα πολιτιστικά δρώμενα της Ελλάδας;

Κ.Λ.: Το «Σπίτι της Κύπρου» έχει εξελιχθεί, από το 1987, όταν άρχισε τη λειτουργία του, σε ένα από τα πιο «ζωντανά» πολιτιστικά ιδρύματα στην Αθήνα. Προσωπικά -και παρά το γεγονός ότι είχα υπόψη μου τον βαθμό της επιτυχίας του- εντυπωσιάστηκα, αναλαμβάνοντας τη διεύθυνσή του, με την πρώτη κιόλας διαπίστωση: στο «Σπίτι της Κύπρου» προσέρχονται σε τακτική βάση, αλλά προπάντων με πολλή οικειότητα και μια διάθεση θα 'λεγε κανείς αγαπητική, οι κορυφαίοι πνευματικοί άνθρωποι της Ελλάδας, διακεκριμένοι πολιτικοί, αλλά και πολύς κόσμος, Κύπριοι, Ελλαδίτες, ακόμα και ξένοι. Μας συγκινεί μάλιστα ιδιαίτερα, όταν ακούμε συχνά να αποκαλούν το «Σπίτι της Κύπρου», «σπίτι τους».

Πρέπει να τονίσουμε εδώ τις πολύ καλές σχέσεις του «Σπιτιού της Κύπρου», με μορφωτικά τμήματα άλλων πρεσβειών στην Αθήνα. Στο πλαίσιο κοινών εκδηλώσεων, η Κύπρος παρουσιάζει το πολιτισμικό της πρόσωπο και, βέβαια, και το εθνικό της πρόβλημα. Για όλους αυτούς τους λόγους, σε πρόσφατη υπηρεσιακή σύσκεψη στη Λευκωσία, το «Σπίτι της Κύπρου» χαρακτηρίστηκε «πρότυπο πολιτιστικής διπλωματίας».

Αναμένεται μάλιστα ότι θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο πλαίσιο των διαφόρων δραστηριοτήτων, οι οποίες θα γίνουν με την ευκαιρία της ανάληψης από την Κυπριακή Δημοκρατία της προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Ολα αυτά συνιστούν δικαίωση των όσων οραματίστηκαν αυτό το «Σπίτι». Και, οπωσδήποτε, τον μεγαλύτερο έπαινο δικαιούνται ο αείμνηστος υπουργός Παιδείας της Κύπρου Ανδρέας Χριστοφίδης και ο διατελέσας για χρόνια πολλά διευθυντής του «Σπιτιού της Κύπρου» και τέως πρέσβης στην Αθήνα Γιώργος Γεωργής.

Δ.Μ.: Κάνετε λόγο για έναν «ανοιχτό» χώρο πολιτισμού και για ένα «ζωντανό» πολιτιστικό ίδρυμα. Ποιοι ήταν οι άξονες στους οποίους βασίστηκαν η ίδρυση και η λειτουργία του «Σπιτιού της Κύπρου»;

Κ.Λ.: Το «Σπίτι της Κύπρου» πέτυχε γιατί «θεμελιώθηκε» σε σωστές βάσεις:

Πρώτον, η φιλοσοφία που διέπει τη λειτουργία του, δεν είναι «κυπροκεντρική». Ασφαλώς και προβάλλει τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της φυσιογνωμίας της Κύπρου, την ιστορία της και τον πολιτισμό της. Αυτό, όμως, δεν γίνεται με μια προσέγγοση «φολκλόρ», ούτε ως να είναι η Κύπρος ξεκομμένη από τη συνολική ελληνική πολιτισμική πραγματικότητα. Αλλωστε, οι αξίες του πολιτισμού και, εν πολλοίς, και οι στόχοι είναι κοινοί.

Δεύτερον, το «Σπίτι της Κύπρου» εντάχτηκε στα πολιτιστικά πράγματα της Αθήνας με διάθεση προσφοράς. Στους χώρους του οι πνευματικοί δημιουργοί βρίσκουν φιλοξενία και στήριξη.

Τρίτον, από της ιδρύσεώς του, το «Σπίτι της Κύπρου» πρωτοπόρησε σε αρκετούς τομείς. Ας μην ξεχνούμε ότι σε άλλες εποχές, όταν ακόμα δεν είχαν λειτουργήσει οι γνωστοί «πολυχώροι» των βιβλιοπωλείων, με τις ποικίλες εκδηλώσεις τους, μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι παρουσίαζαν τις νέες τους εκδόσεις στις αίθουσες του «Σπιτιού της Κύπρου». Ακόμα, ότι κορυφαίοι εικαστικοί καλλιτέχνες εξέθεσαν έργα τους στις ίδιες αίθουσες. Δεν είναι, μάλιστα, υπερβολή να λεχθεί ότι πολλοί θεωρούν τιμητικό στη σταδιοδρομία τους να εκθέσουν στο «Σπίτι της Κύπρου».

Δ.Μ.: Σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της Κύπρου και της Ελλάδας, σε ποια βάση τις προσεγγίζει το «Σπίτι της Κύπρου»;

Κ.Λ.: Το «Σπίτι» συνέβαλε σημαντικά στην ανάδειξη και προβολή των διατοπικών σχέσεων της Κύπρου με διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα τη συνειδητοποίηση των «εθνικών» σχέσεων, όπως διαμορφώθηκαν μέσα από την κοινή ιστορική πορεία. Με τον τρόπο, μάλιστα, αυτό έχουν ελαχιστοποιηθεί ή και εξαλειφθεί προκαταλήψεις που δημιούργησαν στο παρελθόν κάποιες ατυχείς συγκυρίες. Σήμερα, σε πάρα πολλές πόλεις της Ελλάδας υπάρχουν πλατείες και οδοί, με το όνομα της Κύπρου, των πρωταγωνιστών της σύγχρονης ιστορίας της και των ηρώων της. Στην Αθήνα, μάλιστα, λειτουργεί το «Δίκτυο Κύπρος», στο οποίο συμμετέχουν δήμοι, με στόχο την προβολή της Κύπρου, της ιστορίας και του πολιτισμού της και, βέβαια, του εθνικού της προβλήματος, του Κυπριακού. Ας μην ξεχνούμε ότι εξαιτίας διαφόρων αδυναμιών η ελλαδική κοινωνία δεν γνωρίζει, όπως θα έπρεπε, τις διαστάσεις του μείζονος αυτού εθνικού ζητήματος. Ως εκ τούτου, γίνεται αντιληπτή η τεράστια σημασία αυτής της προσπάθειας.

Δ.Μ.: Βεβαίως, και η ακαδημαϊκή συνεργασία είναι μια οδός προβολής του εθνικού ζητήματος...

Κ.Λ.: Οντως, το Κυπριακό Ζήτημα προωθείται και μέσα από τη συνεργασία μας με κορυφαία επιστημονικά και πνευματικά ιδρύματα της Ελλάδας. Αναφέρουμε ενδεικτικά την εξαιρετική δουλειά που έχει κάνει η Επιτροπή Κύπρου του Πανεπιστημίου Αθηνών,αλλά και η Φιλοσοφική Σχολή, με την καθιέρωση επισκέψεων φοιτητών της στην Κύπρο σε ετήσια βάση. Πολύ εποικοδομητική είναι και η συνεργασία μας με την Ακαδημία Αθηνών.

Προς την ίδια κατεύθυνση, της γνωριμίας δηλαδή της Κύπρου και του προβλήματός της, σημαντικά συμβάλλουν και οι οργανώσεις των Κυπρίων, τόσο στην περιοχή της Αθήνας όσο και σε ολόκληρη την Ελλάδα. Νοείται ότι το «Σπίτι της Κύπρου», αλλά και η Πρεσβεία της στο σύνολό της στηρίζουν με κάθε τρόπο τις προσπάθειες αυτές.

Δ.Μ.: Στη σφαίρα των εκπαιδευτικών σχέσεων, ποιος είναι ο ρόλος του «Σπιτιού»;

Κ.Λ.: Βέβαια, ως το Μορφωτικό Τμήμα της πρεσβείας, το «Σπίτι της Κύπρου» έχει την ευθύνη και για τις εκπαιδευτικές σχέσεις Ελλάδας - Κύπρου. Είναι ένας σημαντικός τομέας, λαμβανομένης υπόψη της πολύ μεγάλης σημασίας που έχει η συνεργασία των δύο χωρών στα θέματα της εκπαίδευσης. Τα τελευταία, μάλιστα, χρόνια παρατηρείται μια αμφίδρομη διακίνηση -και όχι όπως γινόταν παλιά, μόνον από την Κύπρο προς την Ελλάδα- φοιτητών και εκπαιδευτικών. Το «Σπίτι της Κύπρου» είναι ο επίσημος φορέας στην Ελλάδα, ο οποίος παρέχει πληροφορίες για τα πανεπιστήμια της Κύπρου, για τις δυνατότητες υπηρεσίας Ελλαδιτών στα σχολεία μέσης εκπαίδευσης και άλλα πολλά.

Δ.Μ.: Στις προσπάθειες αυτές ποια προβλήματα έχει να αντιμετωπίσει το «Σπίτι της Κύπρου»;

Κ.Λ.: Υπάρχουν όντως ορισμένα χρόνια προβλήματα, που εστιάζονται κυρίως στη διακίνηση της πνευματικής δημιουργίας, και τα οποία, εφόσον ξεπεραστούν, θα κάνουν ακόμη πιο αποτελεσματικές τις προσπάθειες του «Σπιτιού της Κύπρου» και κατ' επέκταση της κυπριακής πρεσβείας. Αυτά έχουν να κάνουν, πρώτα απ' όλα, με την κυκλοφορία κυπριακών εκδόσεων στην Ελλάδα. Οσοι είχαν την ευκαιρία να δουν δείγματα της επιστημονικής και της λογοτεχνικής παραγωγής της Κύπρου διαπιστώνουν πως όχι μόνο δεν υστερούν έναντι των ελλαδικών, αλλά θα μπορούσαν να προσθέσουν πολλά στο πνευματικό γίγνεσθαι και της Ελλάδας. Οι λόγοι έχουν να κάνουν με νομοτεχνικές δυσκολίες, φοβούμαι όμως ότι οφείλονται και σε βαθύτερα αίτια. Η Κύπρος είναι μακριά από το ελλαδικό κέντρο και πνευματικά θεωρείται μάλλον περιφερειακή δύναμη. Θεωρώ εξαιρετικά εύστοχους τους στίχους του μεγάλου κύπριου ποιητή Κώστα Μόντη, ο οποίος ας σημειωθεί, κάτω από άλλες συνθήκες θα ήταν κορυφαίος και σε πανελλήνια κλίμακα: ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΙΗΤΕΣ. Ελάχιστοι μας διαβάζουν /ελάχιστοι ξέρουν τη γλώσσα μας /μένουμε αδικαίωτοι κι αχειροκρότητοι /σ' αυτή τη μακρινή γωνιά, /όμως αντισταθμίζει που γράφουμε Ελληνικά.

Δ.Μ.: Και, εν κατακλείδι, πώς προσεγγίζει το «Σπίτι της Κύπρου» τον ρόλο του σε αυτή την περίοδο της μεγάλης κρίσης;

Κ.Λ.: Οντως διερχόμαστε περίοδο μεγάλης κρίσης, τα αίτια της οποίας είναι όμως πρωτίστως αξιακά, γι' αυτό και ο ρόλος των όπου γης ελλήνων πνευματικών ανθρώπων γίνεται ολοένα και πιο σημαντικός. Το «Σπίτι της Κύπρου», ως τμήμα της κυπριακής πρεσβείας, διαδραματίζει ρόλο πνευματικής εφεδρείας στην προσπάθεια προώθησης των αξιών του ελληνικού πολιτισμού. Η συστράτευσή μας με όσες δυνάμεις μπορούν να βοηθήσουν σ' αυτή τη φάση τον ελληνικό λαό, πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Να το πούμε κι αλλιώς: Το «Σπίτι της Κύπρου» λειτουργεί όχι ως πρεσβευτής της Κύπρου στην Ελλάδα (στον πνευματικό τομέα), αλλά ως πρεσβευτής των ελληνικών αξιών. Αν μπορούμε, μάλιστα, να μιλάμε για ένα ενιαίο δόγμα Ελλάδας-Κύπρου, αυτό είναι το δόγμα των αρχών και των αξιών. *

ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Ηρακλείτου 10, 106 73 Κολωνάκι, Αθήνα.

Τηλ: 210 3641217-8

Βιβλία από το «Σπίτι της Κύπρου», δίπλα μας

Δ.Μ.: Το «Σπίτι της Κύπρου» αναπτύσσει τα τελευταία χρόνια και μια ενδιαφέρουσα εκδοτική δραστηριότητα.

Κ.Λ.: Η εκδοτική δραστηριότητά του εντάσσεται σε μεγάλο βαθμό στο πλαίσιο της προσπάθειας ανάδειξης των πνευματικών σχέσεων Κύπρου-Ελλάδας. Ενα πρώτο βιβλίο μας, με τίτλο Για τον Σεφέρη -με τα πρακτικά ημερίδας που έγινε στο «Σπίτι της Κύπρου» τον Οκτώβριο του 2007- προσθέτει ακόμα πιο πολλά στα όσα έχουν γραφτεί για τον μεγάλο μας ποιητή, ο οποίος, ως γνωστόν, συνδέθηκε τόσο πολύ με την Κύπρο. Σε μια δεύτερη έκδοσή μας, με τίτλο Τα Κυπριακά του Τίτου Πατρίκιου, η Ελένη Αντωνιάδου αποπειράται να αναδείξει τη σχέση του ξεχωριστού αυτού σύγχρονου ποιητή με την Κύπρο. Ακολούθησε το βιβλίο του Αλέξη Ζήρα (εκδόσεις Αίπεια -μια συνεργασία του «Σπιτιού της Κύπρου» με τον εκδοτικό οργανισμό Πάπυρος), με τίτλο Οψεις της Κυπριακής Πεζογραφίας, 1900- 2000, όπου ο γνωστός κριτικός παρουσιάζει κείμενά του για την κυπριακή πεζογραφική δημιουργία. Θα ακολουθήσει έκδοση του ίδιου συγγραφέα, με κριτικά κείμενά του για την κυπριακή ποίηση. Υπό έκδοση έχουμε και το βιβλίο του αναπληρωτή καθηγητή του Πανεπιστημίου Κύπρου και τέως πρέσβη στην Αθήνα Γιώργου Γεωργή, με τίτλο Διατοπικές σχέσεις και εθνική πρόσληψη: ΚΥΠΡΟΣ-ΗΛΕΙΑ. Είναι μια προσπάθεια διερεύνησης των ιστορικών σχέσεων ανάμεσα στις δύο περιοχές. Επίσης τη φετινή χρονιά θα εκδώσουμε το βιβλίο του γνωστού κύπριου κριτικού του κινηματογράφου Νίνου Φένεκ Μικελίδη, με επιλογή κειμένων του, που δημοσιεύτηκαν σε κυπριακά έντυπα. Και οι τρεις τελευταίες εκδόσεις μας θα γίνουν πάλι σε συνεργασία με τον Πάπυρο.

Σημαντική θεωρούμε πως στάθηκε και η συμβολή του «Σπιτιού της Κύπρου» στην έκδοση αφιερωματικών τευχών διαφόρων ελλαδικών περιοδικών για την Κύπρο, ιδιαίτερα το 2010, με την ευκαιρία των 50 χρόνων της Κυπριακής Δημοκρατίας. Πρόκειται για πολύ αξιόλογα αφιερώματα, στις σελίδες των οποίων συμπυκνώνονται η λογοτεχνική παραγωγή, η ιστορία και ο πολιτισμός της Κύπρου, κυρίως αυτής της περιόδου.

Και βέβαια πρέπει να υπενθυμίσουμε εδώ ότι το «Σπίτι της Κύπρου» διαθέτει τη μεγαλύτερη κυπρολογική βιβλιοθήκη στην Ελλάδα. Οι ενδιαφερόμενοι για την κυπριακή ιστορία, τη λογοτεχνία και γενικότερα τον πολιτισμό της Κύπρου, μπορούν να προσέρχονται για μελέτη στους χώρους του. Στο εγγύς μέλλον, η Βιβλιοθήκη θα εκσυγχρονιστεί, με τη διαμόρφωση πιο λειτουργικών χώρων και με ηλεκτρονική σύνδεσή της με άλλες βιβλιοθήκες της Κύπρου.

Δ.Μ.: Πέρα από τις πρωτοβουλίες στον χώρο του βιβλίου και των εκδόσεων, πώς εκπροσωπούνται οι άλλοι τομείς της κυπριακής πνευματικής ζωής;

Κ.Λ.: Το «Σπίτι της Κύπρου» αποτελεί τη γέφυρα μεταφοράς στην Αθήνα, αλλά και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, της πνευματικής δημιουργίας της Κύπρου, όχι μόνο με την παρουσίαση των λογοτεχνικών και άλλων εκδόσεων αλλά και με την οργάνωση εικαστικών εκθέσεων καθώς και την προβολή δειγμάτων της θεατρικής παραγωγής της Κύπρου. Υπενθυμίζω τις παραστάσεις του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου στην Επίδαυρο και στο Ηρώδειο και προσθέτω την πρόθεση του Οργανισμού αυτού να καθιερώσει στην Αθήνα σειρά παραστάσεων. Σημαντική θεωρώ και τη δραστηριότητα στην Αθήνα του Κυπριακού Κέντρου του Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου, με παραστάσεις κυπρίων δημιουργών.

Θα πρέπει βέβαια να τονίσω ότι επικουρική της προσπάθειας του «Σπιτιού της Κύπρου» είναι και η πνευματική δραστηριότητα κυπρίων καλλιτεχνών, διανοουμένων, επιστημόνων και εκπαιδευτικών που διαμένουν στην Ελλάδα. Εξαιρετικής σημασίας είναι και η συμβολή της «Εταιρείας Φίλων του Σπιτιού της Κύπρου», η οποία ηγείται ομάδας χορηγών. Πρόκειται για διακεκριμένους στον οικονομικό, κυρίως, τομέα Κυπρίους, οι οποίοι, σε σταθερή βάση ενισχύουν παντοιοτρόπως το έργο του «Σπιτιού».

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Λογοτεχνία
Τα δάκρυα του Λι Κουάν Γιου
Κλιμάκιο στωικών
Γιάννης Βαρβέρης (1955-2011)
Μνημονίου ...παρεπόμενα
Κάτω στον Πειραιά, στο Πασαλιμάνι
Εαρινή μυσταγωγία
Η δύναμη των περιοδικών
Οι εκκεντρικότητες ενός αηδονιού
Από τις 4:00 στις 6:00
Che Guevara παρουσία και στη μουσική
40 χρόνια από τον θάνατό του
Κριτική βιβλίου
Με χιουμοριστική διάθεση
Ανάμεσα σε αντικατοπτρισμούς και συνηχήσεις
Μια ποίηση σχεδόν ιντερνετική
Το μυστήριο χωρίς πρόβλημα
Νηφάλια πολιτική ανάλυση πρόσφατων γεγονότων
Μαρτυρίες ανθρώπων για τον Νίκο Ξυλούρη
Εγκλήματα, σκιές και κοινωνικοπολιτικός προβληματισμός
Η πύρινη αγωνία ενός στοχαστή
Ο αποφθεγματικός λόγος ενός βιβλίου
Συνέντευξη: Κώστας Λυμπουρής
Η γνωριμία με την Κύπρο μέσα από τον πολιτισμό της
Άλλες ειδήσεις
Το μυαλό του