Έντυπη Έκδοση

Ο Γιέρζι Σκολιμόφσκι για την ταινία του «Ο θάνατός σου η ζωή μου»

Ταλιμπάν οδύσσεια

Η συνεργασία του Πολωνού σκηνοθέτη Γιέρζι Σκολιμόφσκι με τον ηθοποιό Βίνσεντ Γκάλο για το «Ο θάνατός σου η ζωή μου» είχε χάπι εντ για την ταινία. Εφυγε από το προηγούμενο Φεστιβάλ της Βενετίας με το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής και το κύπελλο Βόλπι για την ερμηνεία του πρωταγωνιστή της.

Ο Βίνσεντ Γκάλο εντυπωσιάζει με μια εσωτερική και σωματική ερμηνεία Ο Βίνσεντ Γκάλο εντυπωσιάζει με μια εσωτερική και σωματική ερμηνεία Ηταν η πρώτη φορά στην ιστορία του θεσμού που μια ταινία πήρε δύο βραβεία και αυτό έγινε ύστερα από παράκληση του περσινού προέδρου, Κουεντίν Ταραντίνο.

Οι μεταξύ τους σχέσεις, όμως, κατέληξαν σε τεντωμένο σχοινί. Ας όψονται οι συνθήκες των γυρισμάτων. Ο Σκολιμόφσκι έβαλε τον Γκάλο να περπατάει ξυπόλυτος στα χιόνια, σε θερμοκρασία -35 βαθμούς Κελσίου. Ε, δεν ήθελε και πολύ ο Αμερικανός ηθοποιός για να αρχίσει τις παραξενιές του. Η ερμηνεία του, πάντως, είναι εξαιρετική. Σε μια ταινία χωρίς διαλόγους, καταφέρνει να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα σασπένς, περιφερόμενος στην άγρια φύση και κυνηγημένος από εξίσου άγριους ανθρώπους.

Υποδύεται έναν, Ταλιμπάν μάλλον, ο οποίος σκοτώνει τρεις Αμερικανούς. Κατά τη διάρκεια της μεταφοράς του σε άγνωστη χώρα, καταφέρνει να αποδράσει. Αρχίζει έτσι μια οδύσσεια επιβίωσης σε μια σκληρή και χιονισμένη, αλλά πανέμορφη φύση -η εικαστικότητα της ταινίας είναι ένα από τα δυνατά της χαρτιά- όπου ο μόνος τρόπος να μείνει ζωντανός είναι να σκοτώσει οποιονδήποτε απειλεί την ακεραιότητά του. Η κάμερα ακολουθεί την πείνα, τη δίψα και την απελπισία, που σωματοποιούνται από τον Γκάλο σε μια ερμηνεία υψηλού επιπέδου. Ο Σκολιμόφσκι («Τέσσερις νύχτες με την Αννα») ενδιαφέρεται περισσότερο να δώσει κινηματογραφική φωνή στην ανθρώπινη απόγνωση, παρά να κάνει μια πολιτική δήλωση.

Εναν μικρό ρόλο έχει και η Εμανουέλ Σενιέ, σύζυγος του Ρομάν Πολάνσκι, στενού φίλου και παλαιότερου συνεργάτη του Σκολιμόφσκι.

- Εχετε πει πολλές φορές ότι η πρόθεσή σας δεν ήταν να κάνετε μια πολιτική ταινία. Για ποιο λόγο βάλατε στην καρδιά της ιστορίας σας έναν κατατρεγμένο Ταλιμπάν που σκοτώνει τρεις Αμερικανούς και τον παίρνουν στο κυνήγι;

«Η ουσία της ταινίας είναι η μετάλλαξη ενός ανθρώπου σε άγριο ζώο, προκειμένου να επιβιώσει, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε πολιτική σκοπιά. Δεν έχει, άλλωστε, καμία σημασία αν είναι αθώος ή ένοχος. Γι' αυτό και υπάρχει μια σχετική ασάφεια στην ταινία. Είναι ένας άνθρωπος που βρέθηκε σε λάθος τόπο τη λάθος στιγμή; Ή εμπλέκεται σε μια κατάσταση που τον οδηγεί να σκοτώσει τρεις Αμερικανούς; Ή τον έμπλεξαν σε παγίδα; Δεν αλλάζει κάτι ούτε το ποιος είναι ούτε το τι αντιπροσωπεύει. Αυτό που έχει σημασία είναι η πάλη ενός εναντίον πολλών. Ενας άνθρωπος, ο οποίος γίνεται ζώο επειδή τον κυνηγούν».

- Εχετε βάλει στο στόμα του πρωταγωνιστή σας λόγια από το Κοράνι. Του δίνετε έτσι ένα άλλοθι ή τον παρουσιάζετε ως φονταμενταλιστή;

«Ηθελα να δώσω ένα μπακγκράουντ στον χαρακτήρα του. Γι' αυτό και εμφανίζονται ως φλας μπακ αναμνήσεις του από τη γυναίκα, το παιδί του και γενικά την καθημερινή του ζωή. Δεν χρησιμοποίησα τις πιο δραματικές φράσεις του Κορανίου, αλλά αποσπασματικές όπως το ότι "αν σκοτώσεις, είναι προσταγή του Αλλάχ"».

- Μπορεί, όπως ισχυρίζεστε, να μην κάνετε πολιτική δήλωση, αλλά το μπακγκράουντ της ταινίας είναι πολιτικό.

«Το τοπίο όμως, είναι ασαφές. Δεν καταλαβαίνεις αν ο ήρωας βρίσκεται στο Αφγανιστάν ή στο Ιράκ ή στα σύνορα του Πακιστάν. Το μόνο που ξέρουμε είναι ότι στη μία πλευρά είναι οι Αμερικανοί και, στην άλλη, μια ομάδα ανθρώπων με τουρμπάνια. Αυτή η ιστορία θα μπορούσε να συμβεί στον 16ο αιώνα ή και στο μέλλον. Πάντα συναντάμε έναν εναντίον πολλών».

- Θεωρήσατε ότι κρατώντας ουδέτερη την πολιτική ταυτότητα του ήρωα, ενδεχομένως θα ήταν πιο εύκολο για το κοινό να συμπάσχει στον αγώνα του για επιβίωση;

«Αυτό είναι σίγουρο. Αλλά και πάλι δεν τον έκανα συμπαθητικό χαρακτήρα, αφού είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος σκοτώνει. Η ταύτιση με αυτόν τον ήρωα είναι δύσκολη γιατί είναι μια ακραία περίπτωση. Αλλά πιστεύω ότι βάζει τον θεατή σε έναν ενδιαφέροντα προβληματισμό για το πώς θα αντιδρούσε ο ίδιος σε μια ανάλογη συνθήκη. Υπάρχει όμως και κάτι επιπλέον. Ακόμα και να μην αποδεχόμαστε τον συγκεκριμένο χαρακτήρα, δεν παύει να ισχύει ότι, εκ φύσεως, συμπάσχουμε με τον αδύνατο. Η φυσική ανθρώπινη αντίδραση είναι να ταυτιστείς με αυτόν που δεν έχει ευκαιρία».

- Εσείς πώς νιώσατε όταν μάθατε ότι λίγο πιο πέρα από το σπίτι σας ήταν μια αμερικανική βάση, όπου η CIA μετέφερε κρατούμενους από το Αφγανιστάν;

«Είχα όλο τον καιρό να το συνειδητοποιήσω γιατί άκουγα καιρό τις φήμες. Ποτέ, βέβαια, δεν ήμουν σίγουρος. Αλλά πάντοτε σκεφτόμουν ότι αυτό είναι μεγάλο θέμα για ταινία, αλλά όχι για μένα».

- Γιατί όχι για εσάς;

«Δεν θέλω να αγγίζω την πολιτική. Μην ξεχνάτε τι έπαθα με την πραγματικά πολιτική ταινία που έκανα το 1982, το "Hands up". Με εξόρισαν».

- Ο Βίνσεντ Γκάλο ήταν η πρώτη σας επιλογή; Σε ποια ταινία που είχε παίξει σας εντυπωσίασε;

«Ηταν ο πρώτος που σκέφτηκα. Είχαμε παίξει μαζί στο "L.Α. without a map" του Μίκα Καουρισμάκι το 1998. Βασικά τον είδα πέρυσι στις Κάνες στο "Τέτρο" του Φράνσις Φορντ Κόπολα. Μόλις βγήκα από την προβολή τον είδα να περπατάει και παρατήρησα πάνω του κάποιες ανιμαλιστικές κινήσεις. Από ένστικτο τον σταμάτησα και του είπα ότι έχω ένα σενάριο. Του το έστειλα κατευθείαν. Επειτα από δύο ώρες με πήρε τηλέφωνο και μου είπε ότι θα το κάνει».

- Πώς τον καθοδηγήσατε; Πρέπει να ήταν πολύ επίπονη για αυτόν όλη αυτή η σωματικότητα ενός ρόλου που δεν ξεστομίζει ούτε λέξη.

«Ηξερε ότι ανέλαβε έναν πολύ δύσκολο ρόλο και καταλάβαινε τι θα περάσει. Είναι ηθοποιός μεθόδου. Θέλει να ενσωματώνει όσα μπορεί περισσότερα από την προσωπική του ζωή στον χαρακτήρα που υποδύεται και να ταυτίζεται μαζί του. Στο σετ ήταν επίτηδες ανταγωνιστικός με τους ανθρώπους γύρω του. Δημιουργούσε το αίσθημα ότι είναι ένας εναντίον πολλών. Εμενε μόνος και απέφευγε τις συναναστροφές. Δεν ήταν εύκολη ή ευχάριστη συνεργασία. Αυτό όμως που μετράει είναι το τελικό αποτέλεσμα. Με όποιον τρόπο κι αν καταλήξαμε σε αυτό, το άξιζε».*

*Στις αίθουσες από την Odeon 16/6

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Κινηματογράφος
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Live, Μέσι κι αγανάκτηση
Επαναστάτες με αιτία
Χωρίς κανόνες
Κινηματογράφος
70 ταινίες για το καλοκαίρι
Κριτική θεάτρου
Σε γαλαξία γόνιμο
Μια πάπια μα ποια πάπια...
Συνέντευξη: Γιέρζι Σκολιμόφσκι
Ταλιμπάν οδύσσεια
Συνέντευξη: Αλέξανδρος Μούζας - Αντώνιος Αντωνόπουλος
Ξενάκης σε Α' πρόσωπο
Συνέντευξη: Ρομέο Καστελούτσι
«Ο προσωπικός μου Χριστός, κάποιος που διαφεύγει συνεχώς»
Λογοτεχνία
Πατρίκιος και Δημουλά μαζί
Αρχαιολογία
Βυζαντινή απόβαση στο Μανχάταν
Κομικ(ς)οδρόμιο
Δύσκολες αγάπες και παράτολμοι συνδυασμοί
Άλλες ειδήσεις
Ετσι & αλλιώς