Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Διαχρονικά

  • Ο γελαστός κόσμος του Φερναντέλ

    Οι κωμικοί ως είδος υπό εξαφάνιση Εβλεπα τις προάλλες -και απολάμβανα- στο κανάλι της Βουλής μια ταινία με πρωταγωνιστή τον Γάλλο κωμικό Φερναντέλ -αυτόν που, και μόνο που εμφανιζόταν, μ' αυτή την αλογίσια μούρη, σ' «έφτιαχνε». (Στην αναφερόμενη μάλιστα ταινία, με τίτλο «Το παιχνίδι του πεπρωμένου», ερμήνευε κάποιον που όποιος τον έβλεπε ξεσπούσε στα γέλια, ακόμα και σε κηδεία.)

    Ευκαιρία να θυμηθούμε τον σπουδαίο αυτό κωμικό, καθώς μάλιστα εφέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από το θάνατό του (26 Φεβρουαρίου 1971, στα 68 του), ως ελάχιστο φόρο τιμής, αν θέλετε, στους υπέροχους κωμικούς που έχουν εκλείψει παγκοσμίως χωρίς να τους διαδεχθούν ισάξιοι - λες και (ας το ξαναπούμε) ο κόσμος δεν έχει ανάγκη από γέλιο, με την ψυχαγωγία να σιτίζεται κυρίως με φονικά, τρελές κούρσες, υπερήρωες, προβληματικούς κινηματογραφικούς ή τηλεοπτικούς έρωτες και συναφή, ντόπια ή εισαγόμενα -ακόμα και εκ Τουρκίας- «σίριαλ». Και να σκεφθείτε ότι οι κωμικοί αυτοί αναδείχθηκαν και κυριάρχησαν σε εποχές που ο κόσμος πορευόταν κάτω από άγριες συνθήκες. Γιατί και πόλεμοι υπήρχαν και δυστυχία σε όλα τα επίπεδα. Και, ως εκ τούτου, βάλσαμο το γέλιο.

    Οι εκλιπόντες

    Ηταν πρώτα οι εξ Αμερικής κωμικοί - ενδεικτικά, από τους εκλιπόντες: Τσάρλι Τσάπλιν (Σαρλό), Χοντρός - Λιγνός, Αμποτ και Κοστέλο, Αδελφοί Μαρξ, Μπάστερ Κίτον, Χάρολντ Λόιντ, Μπομπ Χοπ, Τρίο Στούτζες, Τζέρι Λιούις, Ντάνι Κέι, Μάρτιν Φέλντμαν - ακόμα και οι πιτσιρικάδες Μικροί Σατανάδες. Κι από Ευρώπη μεριά: Αλεκ Γκίνες, Πίτερ Σέλερς, Ζακ Τατί, Λουί ντε Φινές, Τοτό, Μπουρβίλ, Ούγκο Τονιάτσι. (Κι ας παρατηρηθεί ότι έχουμε απουσία γυναικών κωμικών, που πάντως δεν έλειψαν σ' εμάς).

    Οσο για τους δικούς μας, τεθνεώτες και ζώντες, τους βλέπουμε, και τους μεν και τους δε, στις τηλεοπτικές οθόνες και είμαστε σε θέση να κρίνουμε και να συγκρίνουμε. Θα σταθώ στον πρόσφατα εκλιπόντα Θανάση Βέγγο, που εκτιμώ ότι είχε αρκετά κοινά με τον Φερναντέλ.

    Φερναντέλ ήταν το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο, με το πραγματικό του κάπως μακρόσυρτο για να συγκρατηθεί και να προκόψει: Ιωσήφ Φερνάντ Ντεζιρέ Κονσταντέν. Κωμωδίες, φάρσες, αντιπολεμική σάτιρα, μαζί με κάποιες συμμετοχές σε δραματικούς ρόλους συνθέτουν την παρουσία του στις περίπου 80 ταινίες στις οποίες συμμετείχε -κυρίως σε πρωταγωνιστικούς ρόλους-, ενώ είχε επιδόσεις και στο θέατρο, απ' όπου άλλωστε ξεκίνησε, σε σκηνές όπως του Φολί Μπερζέρ, όπου διέπρεψε και ως τραγουδιστής.

    «Τοπάζ», «Ο αιχμάλωτος και η αγελάδα», «Ο σύζυγος της γυναίκας μου», «Ο απαγορευμένος καρπός», «Διακοπές στο Μπιαρίτς», «Ράφτης γυναικών», «Τζακ ο δυναμίτης», «Ο μεγάλος αρχηγός», «Ο Φερναντέλ δωσίλογος», «Ο Φερναντέλ τρομοκράτης», «Ο Αλή Μπαμπά και οι 40 κλέφτες», «Ο γύρος του κόσμου σε 40 ημέρες» είναι μερικοί τίτλοι ταινιών όπου έχει παίξει, όχι μόνο σε Γαλλία και Ιταλία, αλλά και στην Αμερική. Μεταξύ των σκηνοθετών του θα ήταν και ο Ζυλ Ντασσέν (όταν λόγω μακαρθισμού είχε καταφύγει στη Γαλλία), στην ταινία «Δημόσιος κίνδυνος υπ' αριθμόν 1», αλλά εκτιμήθηκε από τους παραγωγούς ότι δεν θα έβρισκαν διανομείς στις ΗΠΑ.

    Ως Δον Καμίλο

    Στο κινηματογραφόφιλο ελληνικό κοινό ο Φερναντέλ έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής στις δεκαετίες του '50 και του '60, που τον απόλαυσε ως Δον Καμίλο -γι' αυτό και το αναφέρω ξεχωριστά- στις τέσσερις ταινίες που γύρισε, από το 1951 ώς το 1965, με πρώτη τον «Μικρό κόσμο του Δον Καμίλο». Στις ταινίες αυτές, που ήταν μεταφορά σατιρικών αναγνωσμάτων του Ιταλού συγγραφέα Τζιοβάνι Γκουαρέσκι (έχουν κυκλοφορήσει και στα ελληνικά), ο Φερναντέλ ερμήνευε έναν επαρχιώτη ιερωμένο που βρισκόταν σε διαρκή σύγκρουση με τον κομμουνιστή δήμαρχο Πεπόνε, τον οποίο ενσάρκωνε πειστικά ο Ιταλός ηθοποιός Τζίνο Τσέρβι. Ισχυρός συμπαραστάτης του Καμίλο σ' αυτή τη σύγκρουση ο Υψιστος, με τον οποίο βρισκόταν σε συνεχή, απρόσιτη για οποιονδήποτε άλλον, επικοινωνία.

    Η κινηματογραφική αυτή σειρά γνώρισε τέτοια επιτυχία ώστε πέρασε και στην ελληνική θεατρική σκηνή, σε διασκευή του Σωτήρη Πατατζή, με Καμίλο τον Μίμη Φωτόπουλο και πολύχρονη αποδοχή.

    Επανερχόμενος στους κωμικούς των ημερών μας, θα καταθέσω την προσωπική μου άποψη: Από τους ξένους ξεχωρίζω τον Γούντι Αλεν, που δεν είναι ίσως τυχαίο ότι έχει μεγαλύτερη επιτυχία στην Ευρώπη απ' ό,τι στις ΗΠΑ, μολονότι οι ήρωές του είναι εξ Αμερικής, όπου φαίνεται να προτιμώνται οι κωμικοί με τους οποίους τη «βρίσκουν» κυρίως οι κονσερβαρισμένοι χάχανοι. Από δε τους ημέτερους, τον Λάκη Λαζόπουλο, ο οποίος όμως τους τελευταίους καιρούς έχει επιλέξει το ρόλο του τηλεοπτικού σατιρικού πολιτικού - κοινωνικού σχολιαστή. (Τον γονιμότερο τηλεοπτικό του εαυτό αναγνωρίζω στους ανεπανάληπτους «Μικρούς Μήτσους».) *

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Live, Μέσι κι αγανάκτηση
Επαναστάτες με αιτία
Χωρίς κανόνες
Κινηματογράφος
70 ταινίες για το καλοκαίρι
Κριτική θεάτρου
Σε γαλαξία γόνιμο
Μια πάπια μα ποια πάπια...
Συνέντευξη: Γιέρζι Σκολιμόφσκι
Ταλιμπάν οδύσσεια
Συνέντευξη: Αλέξανδρος Μούζας - Αντώνιος Αντωνόπουλος
Ξενάκης σε Α' πρόσωπο
Συνέντευξη: Ρομέο Καστελούτσι
«Ο προσωπικός μου Χριστός, κάποιος που διαφεύγει συνεχώς»
Λογοτεχνία
Πατρίκιος και Δημουλά μαζί
Αρχαιολογία
Βυζαντινή απόβαση στο Μανχάταν
Κομικ(ς)οδρόμιο
Δύσκολες αγάπες και παράτολμοι συνδυασμοί
Άλλες ειδήσεις
Ετσι & αλλιώς