Έντυπη Έκδοση

Οταν το ποίημα δεν χάνεται

Γιώργης  Παυλόπουλος

Να μη τους ξεχάσω

εκδόσεις Κέδρος, σ. 40, 9,50 ευρώ

Δεν είναι δυνατό να μιλήσει κάποιος για την ποίηση του Γιώργη Παυλόπουλου χωρίς ν' αναφερθεί στη λογοτεχνική ζωή της περιφέρειας. Γιατί ο ποιητής αυτός, που μας έφυγε στις 26 Νοεμβρίου 2008, πέρασε όλη του τη ζωή στον Πύργο Ηλείας αποδεικνύοντας με τη στάση του ότι κι εκτός του λογοτεχνικού προσκηνίου των Αθηνών μπορεί να υπάρξει τέχνη, και μάλιστα αξιόλογη. Ολιγογράφος, με αραιές εμφανίσεις, σχεδόν μία συλλογή ανά δεκαετία, αρχής γενομένης από το 1971 (σύνολο 8 τομίδια, εκτός της συγκεντρωτικής του «Ποιήματα 1943-1997», εκδ. Νεφέλη 2001), το σύνολο του έργου του δεν υπερβαίνει τις 250 σελίδες.

Η καταγωγή της τέχνης του, όπως και αυτής του συμπατριώτη του Τάκη Σινόπουλου, βρίσκεται στη φωνή του Σεφέρη. Δεν είναι τυχαίο ότι ο ποιητής της «Στροφής» τον είχε προσέξει και είχε εκφραστεί θετικά για τα ποιήματά του. Αλλά και η εγκάρδια, φιλική σχέση του Σινόπουλου μαζί του εντοπίζεται όχι μόνο στη συνεργασία πειραματικής γραφής κοινών ποιημάτων αλλά και στις ομοιότητες του ύφους στην ερασιτεχνική τους ενασχόληση με τη ζωγραφική (εξώφ. συλλογής).

Ο τρόπος γραφής του βασίζεται σ' έναν αργό, κουβεντιαστό τόνο που χαρακτηρίστηκε γεροντικός, αλλά υποβλητικός και δοκιμασμένος μιας αναμφίβολης σοφίας. Τα θέματά του εκτυλίσσονται με τη μορφή αλληγορίας ή παραμυθιού πότε σε ειδυλλιακές σκηνές της νιότης και πότε σε εφιαλτικές της εποχής του Εμφυλίου, ο οποίος άλλωστε άφησε ανεπούλωτες πληγές και στην ελληνική επαρχία.

Χαρακτηριστικές οι γυναικείες φιγούρες, που εμφανίζονται στα ποιήματα ως σύμβολα του έρωτα και της τρυφερότητας, για να αμβλύνουν με την ευγένειά τους την ακρότητα του περιγραφόμενου γεγονότος ή της φθοράς του χρόνου γενικά.

Μολονότι ο Παυλόπουλος έζησε, όπως αναφέρθηκε, στην επαρχία (Νομός Ηλείας), εντούτοις στο έργο του δεν θα εντοπίσουμε αναφορές στην τοπική πραγματικότητα - δεν είναι δέσμιός της. Ο αναγνώστης καλείται να σκηνοθετήσει τους στίχους του σε οποιαδήποτε περιοχή της Ελλάδας ή της γης, αποδίδοντας έτσι καθολικότητα στο βίωμά του.

Στη συλλογή «Να μη τους ξεχάσω», που περιέχει μόλις 19 ολιγόστιχες συνθέσεις, η ποίηση καταλήγει να είναι το απόσταγμα μιας σκέψης, όπως πάντα, απλά διατυπωμένης στον γνωστό, αργό, αφηγηματικό τόνο, όπου το θέμα εκτυλίσσεται σε μια άλλοτε ρεαλιστική και άλλοτε γκροτέσκα αναπαράσταση.

Ο ποιητής σημαίνει προσκλητήριο μνήμης, όχι τόσο στα πρόσωπα που σημάδεψαν τη ζωή του, αλλά σε λεπτομέρειες από γεγονότα και τυχαίες συναντήσεις που δεν είχαν επαρκώς προσεχθεί ή εξιχνιασθεί στο παρελθόν και αναδύονται τώρα αιφνιδιαστικά ως εκλάμψεις πλήρεις νοήματος. Τα τραύματα του παρελθόντος έχουν επουλωθεί, αλλά δεν έχουν εξαφανιστεί. Αλλά και του παρόντος χρόνου οι νέες πληγές δεν είναι απούσες (λ.χ. το χαϊκού 22 με την αναφορά στην Παλαιστίνη).

Ο Γιώργης Παυλόπουλος μας αποχαιρετά, μ' αυτή την τελευταία του συλλογή, αρνούμενος ν' αναφερθεί σε όλα εκείνα τα στοιχεία που συνθέτουν το παρόν και εκφράζουν τη ζωή σε όλη τη χυμώδη της έκφραση, αλλά ανακαλεί και ελέγχει τα περασμένα (άνθρωποι, περιοχές, πράγματα), την προηγούμενη ζωή, τη ζωή της μνήμης του. Οσο κι αν φαίνεται παράδοξο, είναι η μνήμη του αυτή που θέλει να είναι κοντά του και παρούσα στο τέλος του.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Προς δόξαν της οικογένειας
Ποιητής του παγκόσμιου θεάτρου
Τα θεία δώρα της ζωής
Η από μηχανής φαντασία ή Μούσα
Τα πάντα είναι τραγούδι
Τέσσερις διαφορετικές εκδοχές της ίδιας αθωότητας
Ταξίδι στον χρόνο
Το πρώτο σκαλοπάτι
Ποίηση
Οταν το ποίημα δεν χάνεται
Συνέντευξη: Τζοάνα Καβένα
Εσωτερικό ταξίδι σε αναζήτηση νοήματος
Ανδρέας Κάλβος
Οταν ο ποιητής έσπειρεν παντού την χαράν με την θλίψη
Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια που περιγράφουν ιστορίες
Ο βασιλιάς της 12χορδης κιθάρας
Μουσική
Τα εκ «συρραφής» ρεμπέτικα, των ρεμπέτικων καταγωγή
Μεταφρασμένη λογοτεχνία
Το βάρος και η χάρη των λέξεων
Μετάφραση: μια δημιουργική ανάγνωση
Συνέντευξη: Νίκος Κουνενής
Το γέλιο απάντηση στο γελοίο
Άλλες ειδήσεις
Τηλεφώνημα από την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ
Αντω τι, Μούσα, προς μέσον λάλησον