Έντυπη Έκδοση

Ταξίδι στον χρόνο

Ταξίδια στην ιστορία του πολιτισμού, της θρησκείας και της επιστήμης μέσα από τρία εξίσου καλοφτιαγμένα και ζωντανά βιβλία: ένα μυθιστόρημα για το αλβανικό παρελθόν, μια αστρονομική περιπέτεια φαντασίας κι έναν οδηγό επιστημονικών ανακαλύψεων. Και τα τρία παρουσιάζονται σε αξιόπιστες μεταφράσεις και φιλοξενούνται σε ιδιαίτερα προσεγμένες εκδόσεις.

**Μπεν Μπλουσί

Να ζεις σε νησί

μτφρ. από τα αλβανικά: Νίκος Αναγνώστου

εκδ. Καστανιώτη, σ. 420, 22,99 ευρώ

Ο Μπεν Μπλουσί σπούδασε στα Τίρανα Αλβανική Φιλολογία και εργάστηκε ως δημοσιογράφος, εκτελώντας χρέη αρχισυντάκτη στην καθημερινή εφημερίδα «Koha Jone». Εδώ και δέκα χρόνια, ο Μπλουσί βρίσκεται στον στίβο της πολιτικής: έχει εκλεγεί νομάρχης Κορυτσάς και έχει υπουργοποιηθεί κατ' επανάληψη, ενώ την τελευταία οκταετία εκλέγεται βουλευτής με το σοσιαλιστικό κόμμα. Το «Να ζεις σε νησί» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Μπλουσί: κυκλοφόρησε το 2008 στα αλβανικά κι έσπασε κάθε ρεκόρ πωλήσεων. Τι συνέβη, άραγε, και το μυθιστόρημα ενός πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα πούλησε 20.000 αντίτυπα σε μια εκδοτική αγορά όπου τέτοια νούμερα μοιάζουν απλησίαστα; Μήπως η επιτυχία οφείλεται στο γεγονός πως ο Μπλουσί είναι πολιτικός και η αναγνωρισιμότητά του πολλαπλασίασε τους αγοραστές; Μήπως, πάλι, εκείνο που έπαιξε ρόλο είναι το θέμα και το ιστορικό σκηνικό εντός του οποίου ξετυλίγεται η πλοκή τού «Να ζεις σε νησί»; Πιθανότερο είναι να ισχύει το δεύτερο: η ώσμωση του αφηγηματικού μύθου με την πολιτική και την Ιστορία, που διαλέγονται και με τη θρησκεία σ' έναν τόπο όπου τίποτα δεν θα είναι αυτονόητο μετά την απομάκρυνση των Τούρκων.

Το έργο του Μπλουσί ανήκει πέραν πάσης αμφιβολίας στο ιστορικό μυθιστόρημα: από τις σελίδες του περνούν τόσο ο Σκερντέμπεης, που έχει απασχολήσει παλαιότερα και τον Ισμαήλ Κανταρέ, όσο και ο Αλή πασάς Τεπελενλής, που έχει απασχολήσει στα καθ' ημάς, μεταξύ άλλων, και τον Αλέξη Πανσέληνο. Κι αν ο Σκερντέμπεης δεν παύει να διατηρεί τα χαρακτηριστικά του εθνικού ήρωα, παρά τις εμφανείς αλλαγές τις οποίες επιχειρεί ο Μπλουσί στην παραδεδομένη εικόνα του, ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων παρουσιάζεται από τη μεριά της πάλης του να αυτονομηθεί από τον σουλτάνο και να πολεμήσει τους Τούρκους υπέρ των Αλβανών.

Στο κέντρο της πλοκής του μυθιστορήματος του Μπλουσί τοποθετείται μια οικογένεια χριστιανών του 17ου αιώνα, η οποία μοιράζεται με δραματικό τρόπο μεταξύ Ισλάμ και χριστιανοσύνης. Ο Μπλουσί γράφει εξαιρετικά ζωντανά και φτιάχνει από την πρώτη στιγμή ατμόσφαιρα (η μετάφραση βοηθάει τα μάλα στην αποτύπωσή της) για όλα όσα καλούνται να ζήσουν ή να αντιμετωπίσουν οι πρωταγωνιστές του. Ετσι, το βασικό ερώτημα του βιβλίου, που προκάλεσε, όπως διαβάζω στο οπισθόφυλλο της ελληνικής έκδοσης, πλήθος αντιθέσεις και πολεμικές στην Αλβανία, είναι αδύνατον να οδηγήσει σε πλήξη ή αδιαφορία. Ο Μπλουσί δεν εκδηλώνει τον παραμικρό δογματισμό όταν δοκιμάζει να απαντήσει στο πώς και πότε ακριβώς άρχισε ο αλβανικός εξισλαμισμός. Η καλή λογοτεχνία δεν έχει ποτέ καμία βεβαιότητα για τα ζητήματά της - όσο κι αν καίγεται γι' αυτά: ξέρει μόνο, όπως στην περίπτωσή του Μπλουσί, πώς να ρίξει επάνω τους το κατάλληλο φως, επιτρέποντάς μας να προχωρήσουμε στα δικά μας, παντελώς ελεύθερα και απροκατάληπτα συμπεράσματα.

**Τιτάνια Χάρντι

Ο λαβύρινθος των ρόδων

μτφρ.: Νίνα Μπούρη

εκδόσεις Πατάκη, σ. 612, 25 ευρώ

Η Τατιάνα Χάρντι γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Σίδνεϊ, σπούδασε Ψυχολογία και Αγγλική Φιλολογία (με μεταπτυχιακό στους ρομαντικούς ποιητές) κι έχει δημοσιεύσει, απ' ό,τι βλέπω στο αυτί της ελληνικής έκδοσης του πρώτου της μυθιστορήματος, πολλά βιβλία για το φολκλόρ, τη μαγεία και τη μαντική, καθώς και μια επιτυχημένη σειρά παιδικών αναγνωσμάτων. Ηταν, επομένως, σαφέστατα προετοιμασμένη για τον «Λαβύρινθο των ρόδων», που κυκλοφόρησε στα αγγλικά το 2008 και μεταφράζεται ήδη σε 22 γλώσσες. Πρωταγωνιστής στον «Λαβύρινθο των ρόδων» είναι ένα κείμενο: ένα κείμενο που φτάνει στα χέρια του Γουίλ, του κεντρικού ήρωα, ως κληροδότημα της μητέρας του μαζί με ένα παράξενο ασημένιο κλειδί χωρίς την κλειδαριά του. Ο Γουίλ γοητεύεται τόσο από το κείμενο όσο και από το κλειδί κι αρχίζει μια περιπλάνηση στην Ευρώπη, πρώτον για να βρει τα δεδομένα που θα του προσφέρουν τα μέσα για να αποκωδικοποιήσει το κείμενο, και δεύτερον, για να εντοπίσει την κλειδαριά την οποία ξεκλειδώνει το κλειδί του. Κατά τη διάρκεια της αναζήτησης, ο Γουίλ θα πέσει πάνω στη Λούσι Κινγκ, που περιμένει να κάνει μεταμόσχευση καρδιάς στο Λονδίνο. Ο Γουίλ και η Λούσι θα έρθουν πολύ κοντά και θα προσπαθήσουν να ανακαλύψουν από κοινού τα μυστικά τα οποία κρύβουν το κλειδί και το κείμενο, ταξιδεύοντας στον χρόνο και φτάνοντας μέχρι τις αρχές του 17ου αιώνα. Στην επιστημονική υπόθεση στην οποία θα μπλέξουν, θα ανακατευτεί σύντομα και ο Αλεξ, ο μεγαλύτερος αδελφός τού Γουίλ, που έχει επίσης κληρονομικά δικαιώματα στο βιβλίο και στο κλειδί.

Η Χάρντι γράφει ένα μυθιστόρημα περιπέτειας και ιστορικής φαντασίας, που αντί να εξαντληθεί σε εύκολες λύσεις και πιασάρικα μοτίβα, όπως θα το επέτρεπε το σχήμα της δράσης και της μυθοπλασίας του, δηλώνει από την πρώτη στιγμή τον λόγιο χαρακτήρα του (θυμίζοντας τον Ουμπέρτο Εκο, αλλά και τον Τζον Μπάνβιλ) και δείχνει μεγάλη ευστοχία και εφευρετικότητα στο παιχνίδι το οποίο δοκιμάζει με το αστρονομικό του (γιατί περί αυτού πρόκειται) μυστήριο. Με πολλαπλές αναφορές στον Σαίξπηρ, τον Κρίστοφερ Μάρλοου, τον Τζον Κιτς, αλλά και τον Μάρκες, τον Γκαίτε, τον Βιργίλιο και τον Ομάρ Καγιάμ, η Χάρντι περνάει μέσα και από τη μακρά παράδοση του αποκρυφισμού, του ερμητισμού και της αστρολογίας, για να στήσει ένα συναρπαστικό οικοδόμημα, όπου τα πάντα μοιάζουν με σοφία βαλμένα στη θέση τους. Ενα βιβλίο που διαβάζεται, ούτως ή άλλως, απνευστί.

**George Johnson

Τα δέκα πιο όμορφα πειράματα

μτφρ.: Γιώργος Μπαρουξής

εκδόσεις Μεταίχμιο, σ. 241, 15 ευρώ

Ο George Johnson ζει στη Σάντα Φε, είναι τακτικός συνεργάτης των «New York Times» για επιστημονικά θέματα, δημοσιεύει άρθρα στα περιοδικά «Scientific American», «Atlantic Monthly», «Time», «Slate» και «Wired», έχει βραβευτεί από το Pen Club και την Αμερικανική Ενωση για την Προώθηση της Επιστήμης και είναι συνδιευθυντής του Εργαστηρίου Επιστημονικής Συγγραφής της Σάντα Φε. Τα «Δέκα πιο όμορφα πειράματα» είναι μια περιήγηση σε δέκα μείζονα κεφάλαια, της ιστορίας της επιστήμης: δέκα κεφάλαια στο καθένα εκ των οποίων ο ερευνητής τεστάρει μια τολμηρή υπόθεση εργασίας (η οποία, βεβαίως, για να γίνει χρειάστηκαν πολλές προηγούμενες επιστημονικές γενιές), μια υπόθεση εργασίας που αποδεικνύεται πραγματικότητα και αλλάζει τα δεδομένα στη γνώση του ανθρώπου για το περιβάλλον του, αλλά και για τον οργανισμό του. Πρωταγωνιστές εδώ είναι ο Γαλιλαίος, ο Ουίλιαμ Χάρβεϊ, ο Ισαάκ Νεύτων, ο Αντουάν-Λοράν Λαβουαζιέ, ο Λουίτζι Γκαλβάνι, ο Μάικλ Φαραντέι, ο Τζέιμς Τζάουλ, ο Α.Α. Μάικελσον, ο Ιβάν Παβλόφ και ο Ρόμπερτ Μίλικαν.

Ο Johnson ξέρει καλά τα θέματά του -τόσο καλά που να μη χρειάζεται καμιά περίπλοκη ή σκοτεινή διατύπωση προκειμένου να τα εξηγήσει σ' έναν αναγνώστη που δεν είναι εξοικειωμένος με την ορολογία και την προϊστορία τού εκάστοτε γνωστικού αντικειμένου του βιβλίου. Ο λόγος του συγγραφέα δεν είναι μόνον απλός και κατανοητός, αλλά κι έντονα ατμοσφαιρικός: μας βάζει αμέσως στο κλίμα της ιστορίας, την οποία ξετυλίγει κάθε φορά, ενώ από την άλλη πλευρά αποφεύγει εκ συστήματος το μασημένο φαγητό και την εξαπλούστευση, διατηρώντας από την αρχή μέχρι το τέλος το υψηλό ενημερωτικό του επίπεδο. Ενα βιβλίο που έχει σε όλους κάτι ουσιαστικό να πει.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Βιβλίο
Με λέξεις-κλειδιά
Κριτική βιβλίου
Σχετικά θέματα: Κριτική βιβλίου
Προς δόξαν της οικογένειας
Ποιητής του παγκόσμιου θεάτρου
Τα θεία δώρα της ζωής
Η από μηχανής φαντασία ή Μούσα
Τα πάντα είναι τραγούδι
Τέσσερις διαφορετικές εκδοχές της ίδιας αθωότητας
Το πρώτο σκαλοπάτι
Άλλα θέματα στην κατηγορία Βιβλίο της έντυπης έκδοσης
Κριτική βιβλίου
Προς δόξαν της οικογένειας
Ποιητής του παγκόσμιου θεάτρου
Τα θεία δώρα της ζωής
Η από μηχανής φαντασία ή Μούσα
Τα πάντα είναι τραγούδι
Τέσσερις διαφορετικές εκδοχές της ίδιας αθωότητας
Ταξίδι στον χρόνο
Το πρώτο σκαλοπάτι
Ποίηση
Οταν το ποίημα δεν χάνεται
Συνέντευξη: Τζοάνα Καβένα
Εσωτερικό ταξίδι σε αναζήτηση νοήματος
Ανδρέας Κάλβος
Οταν ο ποιητής έσπειρεν παντού την χαράν με την θλίψη
Από τις 4:00 στις 6:00
Τραγούδια που περιγράφουν ιστορίες
Ο βασιλιάς της 12χορδης κιθάρας
Μουσική
Τα εκ «συρραφής» ρεμπέτικα, των ρεμπέτικων καταγωγή
Μεταφρασμένη λογοτεχνία
Το βάρος και η χάρη των λέξεων
Μετάφραση: μια δημιουργική ανάγνωση
Συνέντευξη: Νίκος Κουνενής
Το γέλιο απάντηση στο γελοίο
Άλλες ειδήσεις
Τηλεφώνημα από την Ανατολική Ακτή των ΗΠΑ
Αντω τι, Μούσα, προς μέσον λάλησον