Έντυπη Έκδοση

Ζούμε το εφιαλτικό παραμύθι «Το κοριτσάκι με το μαγκάλι»

Η Ολια Λαζαρίδου σκηνοθετεί και παρουσιάζει τη νουβέλα του Λ. Τολστόι «Από τι ζουν οι άνθρωποι» στο «Θέατρο του Ελληνικού Κόσμου»

«Από τι ζουν οι άνθρωποι». Κανείς δεν θα υποπτευόταν ότι η περίφημη νουβέλα του Λ. Τολστόι, μια παραβολή για την ανθρωπιά που θέτει το βασανιστικό ερώτημα της ανθρώπινης επιβίωσης (απ' την Παρασκευή θα τίθεται κι απ' τη σκηνή του «Θεάτρου» στο Κέντρο Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος»), θα αποκτούσε «ειδικό» βάρος τις τελευταίες ημέρες, που άνθρωποι πεθαίνουν και στη χώρα μας, επειδή στερούνται των στοιχειωδών προϋποθέσων για να συντηρηθούν στη ζωή.

Από τι ζουν οι άνθρωποι, αλήθεια; «Αν κοιτάξεις γύρω σου, εγώ θα έλεγα ότι δεν ζουν», λέει αφοπλιστικά η Ολια Λαζαρίδου, σε ιδέα της οποίας ανήκει η θεατρική μεταγραφή του κορυφαίου πεζογραφήματος (συνεργάτες -σε ρόλους συσκηνοθετών και συμπρωταγωνιστών- έχει τους Ηλία Κουνέλα και Γιώργο Νανούρη).

Κι έχει ένα ολοζώντανο, ακλόνητο, μακάβριο παράδειγμα για να τεκμηριώσει την άποψή της: «Η ιστορία που διάβασα χθες με το κορίτσι και το μαγκάλι», λέει. «Το παραμύθι που όλοι γνωρίζουμε καλά "Το κοριτσάκι με τα σπίρτα" σήμερα μετατρέπεται στο "Κοριτσάκι με το μαγκάλι". Μόνο που το χριστουγεννιάτικο παραμύθι γίνεται εφιάλτης!».

Τι μας λείπει

Ενα πράγματικά εφιαλτικό παραμύθι που γέννησε η αληθινή ζωή και «αν μην τι άλλο», όπως προσθέτει η ηθοποιός, «δεν απαντάει στο από τι ζουν οι άνθρωποι» αλλά στο «τι μας λείπει τρομακτικά για να ζήσουμε - όχι για να επιβιώσουμε. Γιατί είναι άλλο πράγμα το "επιβιώνω" κι άλλο το "ζω"», διευκρινίζει.

Τι μας λείπει και για να ζήσουμε και για να επιβιώσουμε, λοιπόν; «Δεν χρειάζεται να σας πω τη λέξη "αγάπη", γιατί είναι φορτωμένη με τόση κοινοτοπία, ώστε και μόνο που την ακούς ακυρώνεται», προσθέτει εξίσου απογοητευμένη η ηθοποιός.

Πάντως, ο μέγας Τολστόι στην παραβολή του, μια ιστορία ανθρωπιάς ενός φτωχού παπουτσή, ο οποίος την πιο παγωμένη νύχτα του χειμώνα περιμαζεύει σπίτι του έναν άνθρωπο που συναντά γυμνό στο δρόμο, συμπίπτει με την ηθοποιό στις προϋποθέσεις για να μπορούμε να ζούμε σαν... άνθρωποι: «Εγώ, ως σύγχρονος άνθρωπος, λέω ότι στην πραγματικότητα η αγάπη είναι αυτό που θα μπορούσε να μας κάνει να ζούμε. Αλλά και ο Τολστόι, σαν παραμυθάς, με το ίδιο πράγμα λέει πως ζούμε».

Είναι κι ο βασικός λόγος που η Ολια Λαζαρίδου πήρε την απόφαση, «σαν μια μικρή καλλιτεχνική συμβολή μου στην κρίση που ζούμε», να μεταφέρει στη θεατρική σκηνή το πεζογράφημα που την έχει στοιχειώσει τα τελευταία πέντε χρόνια - από την ώρα που το διάβασε. «Πιστεύω ότι ίσως ένα απλό παραμυθάκι ανθρωπιάς καταφέρει να μαλακώσει την καρδιά ενός ανθρώπου που είναι πάρα πολύ κουρασμένος από τη μάχη για την επιβίωση, όπως είμαστε όλοι μας σήμερα, θυμίζοντάς του τα αυτονόητα».

Υπάρχει κάτι άλλο που χρειαζόμαστε για να ζήσουμε, σήμερα που η καθημερινότητα έχει γίνει τόσο σκληρή; «Θαλπωρή. Και αυτό το παραμύθι δίνει θαλπωρή. Πιστεύω στις μέρες μας η θαλπωρή μπορεί να είναι γιατρικό. Μάχομαι κι εγώ μέχρι τελευταίας ρανίδας του αίματός μου για να την έχω».

Κι όχι για να τη δίνει; «Προσπαθώ. Δεν είναι εύκολο. Δεν είμαστε ικανοί για πολλά. Είμαστε ικανοί για πολύ λίγα, για ελάχιστα. Αλλά και μόνο να το συνειδητοποιήσουμε αυτό, κάτι είναι».

Με την αίσθηση της θαλπωρής θέλει να αποχωρεί και ο θεατής από το «Θέατρον»: «Να αισθανθεί ότι έχει καθίσει μια ώρα δίπλα στο τζάκι με αγαπημένους του πίνοντας τσάι και ανοίγοντας την καρδιά του».

Τρία κείμενα

Ολια Λαζαρίδου, Ηλίας Κουνέλας και Γιώργος Νανούρης στην επίκαιρη παραβολή του Τολστόι Ολια Λαζαρίδου, Ηλίας Κουνέλας και Γιώργος Νανούρης στην επίκαιρη παραβολή του Τολστόι Ο Τολστόι, ένας παραμυθάς που μιλάει για το «φως που βλέπουμε στην άκρη του τούνελ - σου θυμίζει ποιο είναι το φως και ποια η ποιότητά του. Το πώς θα φτάσεις ώς εκεί είναι δική σου υπόθεση», στο «Από τι ζουν οι άνθρωποι» την παραβολή του καλού Σαμαρίτη μεταγράφει στη σύγχρονή του Ρωσία. «Μιλάει για αυτό που κανένας μας δεν κάνει», υποστηρίζει η Ολια Λαζαρίδου. «Ειδικά σήμερα, σε μια Αθήνα γεμάτη σωριασμένους αστέγους στους δρόμους. Οχι μόνο δεν θα τους πάρουμε ποτέ στο σπίτι μας, αλλά το πρώτο πράγμα που θα σκεφτούμε είναι ότι είναι επικίνδυνοι και θα μας κολλήσουν AIDS!».

Είναι ο λόγος που η παράστασή της δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον Τολστόι. Την εμβολίζει με τρία κείμενα που συνέγραψε η ίδια και συνδέουν το παραμύθι με ιστορίες της σύγχρονης απάνθρωπης Αθήνας. «Θέλουμε στην παράσταση να μιλήσουμε γι' αυτό που ζούμε σήμερα».

Για όσα ζει και σκέφτεται τον τελευταίο καιρό μιλά, χωρίς αυτολογοκρισία, από την προσωπική σελίδα της στο facebook, η οποία καθημερινά δημιουργεί μεγάλη συζήτηση. Πρόσφατα αποκάλυπτε «θα' θελα να χωθώ σε μια αγκαλιά, σ' ένα τζάκι, να κεντάω... Αλλά όχι, όχι, δεν θέλω κατά βάθος να πω αυτό. Κάτι άλλο είναι. Θαλπωρή! Ναι! Αυτό!Η ψυχή να κουρνιάσει και να είναι ήσυχη, σα να' ναι σε μια αγκαλιά, δίπλα στο τζάκι, σα να κεντάει».

«Εχω βρει έναν τρόπο να λέω αυτά που βιώνω ανεμπόδιστα σαν ένα ανοικτό ημερολόγιο», υποστηρίζει. «Μερικοί μπορούν να αισθανθούν μόνο πληγώνοντας. Πολύ λυπητερό», σημείωνε προ ημερών στη σελίδα της. Και παλαιότερα: «"Κανείς μόνος, κανείς πεινασμένος". Μην το κουράζουμε. Από πολιτικά δεν σκαμπάζω γρι. Αλλά αν κάποιος τα 'χει αυτά για υπέρτατη αρχή -και το εννοεί-, δικιά του είμαι». Δεν δίστασε να γράψει επίσης: «Επρεπε να μεγαλώσω ποοοοοοοολύ,για να μπορώ ένα πρωινό σαν κι αυτό να ξυπνάω και να νιώθω ανεμπόδιστη, άπλετη, απενοχοποιημένη ευγνωμοσύνη (...)».

Γιατί όμως να θέλει να μοιραστεί ένα ημερολόγιο προσωπικών και μύχιων σκέψεών της με τον υπόλοιπο κόσμο;

«Δεν κάνω πράγματα εγκεφαλικά. Είχα την ανάγκη να επικοινωνήσω έξω απ' το δημόσιο πρόσωπο της Ολιας Λαζαρίδου. Μου κάνει καλό να μοιράζομαι το ανοικτό ημερολόγιό μου στην προσπάθειά μου να καταλάβω τον κόσμο».

Είναι το ίδιο, υποστηρίζει, που προσπαθεί να κάνει και μέσα από το θέατρο. «Να καταλάβω και να με καταλάβουν. Ο λόγος πίσω από οτιδήποτε κάνουμε - δουλειές, φιλίες, έρωτες. Από κάτω υπάρχει μια φωνή που φωνάζει: "Θέλω να καταλάβω και να με καταλάβουν". Ε, ένας τρόπος για να το πετύχεις αυτό είναι το τόσο αντιφατικό μέσο που λέγεται facebook».

Μένει και κινείται στα Εξάρχεια. «Και κοιτάζω δεξιά και αριστερά μην μου έρθει καμιά αδέσποτη. Δεν βγήκε τις προάλλες κάποιος στη Θεμιστοκλέους με καλάσνικοφ και σκότωσε έναν άνθρωπο;».

Εχουμε αγριέψει

Ο κόσμος έχει αποτρελαθεί λόγω της κρίσης; «Σίγουρα, με την έννοια ότι εγώ περνάω με το μηχανάκι όταν ανάψει το πράσινο, αλλά κοιτάζω κιόλας μήπως μου έλθει και ο άλλος ενώ έχει κόκκινο. Γιατί μπορεί να μιλά στο κινητό του και να του ανακοινώνουν ότι απολύεται. Ολα είναι πιθανά. Δεν έχουμε τρελαθεί. Εχουμε αγριέψει. Και οι άνθρωποι και η πόλη και η στιγμή. Εχουμε αγριέψει και έχουμε ζοριστεί. Εχουμε χάσει ολοσχερώς την ψυχραιμία μας».

Είναι αισιόδοξη ότι μπορεί να αλλάξει μακροπρόθεσμα κάτι; «Τα "αισιόδοξος" και "απαισιόδοξος" δεν είναι της στιγμής. Μου φαίνονται σαν λέξεις ρετρό. Αυτή την ώρα πρέπει να είσαι συνειδητός σε αυτό που κάνεις. Συνειδητός ώστε να δώσεις απαντήσεις στα ερωτήματα "πού είμαι, τι θέλω, πού πάω;". Πρέπει να κάνεις ό,τι μπορείς για να είσαι επαρκής. Αυτό χρειάζεται».

i info

Σκηνοθεσία-απόδοση του «Από τι ζουν οι άνθρωποι»: Ολια Λαζαρίδου, Γιώργος Νανούρης, Ηλίας Κουνέλας.

Τα ηχητικά τοπία συνέθεσε ο Κωνσταντίνος Βήτα. Σκηνικά - κοστούμια: Κατερίνα-Χριστίνα Μανωλάκου. Κατασκευή κούκλας: Μάρθα Φωκά. Ζωγραφιά: Γιώργος Χαβουτσάς. Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου.

Τα σχόλια έχουν κλείσει για αυτό το άρθρο

Κανένα σχόλιο

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας 0

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Οικονομική κρίση
Θέατρο
Συνεντεύξεις
Παραστάσεις
Σκηνοθέτες/Παραγωγοί
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εικαστικά
Στην 35χρονη Λορ Προυβόστ το βραβείο Turner
Θέατρο
Ζούμε το εφιαλτικό παραμύθι «Το κοριτσάκι με το μαγκάλι»
Βιβλίο
Στο τραπέζι πάλι η ενιαία τιμή βιβλίου
Μνημεία
Αναστηλώνεται ως τζαμί;
Εκθέσεις
Ο Παζολίνι εμπνέει
Κι αυτά
Η μαγεία του αργαλειού
Κι εκείνα
Για ρατσισμό κατηγορείται ο Μπομπ Ντίλαν
Ο πιο κακός ο μαθητής
Λογοτεχνία
Απεβίωσε ο Αιγύπτιος λογοτέχνης Αχμάντ Φουάντ Νεγκμ
TV & Media
Ακριβοί στα πίτουρα...
Πλάνα χωρίς άδεια
Συζήτηση για την ΕΡΤ στην έκθεση Newspeak
Κινηματογράφος
Τρόμος στην οθόνη
Άλλες ειδήσεις
6 χρόνια σε κλουβί φυλακής