Έντυπη Έκδοση

ΑΠΟ ΤΟΥΣ 7.137 ΤΟ 1991 ΣΤΟΥΣ 3.266 ΣΗΜΕΡΑ ΜΕ ΥΠΟΤΥΠΩΔΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ

Συνεταιρισμοί 4 ταχυτήτων

Η τριτοβάθμια ΠΑΣΕΓΕΣ είχε υπό την ομπρέλα της το 1991 7.137 πρωτοβάθμιους συνεταιρισμούς σε όλη την Ελλάδα και εκπροσωπούσε 851.487 παραγωγούς. Σήμερα η εικόνα αυτή έχει αλλάξει.

Αρχική εκτίμηση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης είναι ότι οι συνεταιρισμοί ανέρχονται σε 6.200-6.500. Μια πρώτη εκτίμηση έδειξε ότι είναι 5.648 συνεταιρισμοί. Εξ αυτών μόλις 3.266 έχουν υποτυπώδη λειτουργία. Εστω κι έτσι, οι 1.543 δήλωσαν μηδενικό κύκλο εργασιών το 2009 και μόλις 908 δήλωσαν συνολικό κύκλο εργασιών (τζίρο) 358 εκατομμυρίων ευρώ. Οπου οι συνεταιρισμοί υπολειτουργούν ή είναι ανενεργοί, πρωταγωνιστικό ρόλο στον τομέα της συγκέντρωσης εμπορίας, παραγωγής ή διακίνησης παίζουν οι δευτεροβάθμιες Ενώσεις Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΑΣ), οι οποίες με το νέο νόμο που σχεδιάζεται, προβλέπεται να γίνουν κι αυτές πρωτοβάθμιες οργανώσεις. Με βάση τις δράσεις τους, στην παρούσα φάση, οι ελληνικοί αγροτικοί συνεταιρισμοί θεωρούμε ότι θα μπορούσαν να ταξινομηθούν σε 4 ταχυτήτων:

1Σφραγίδες. Αν υπήρξαν παλαιότερα ανθηροί, κατέβασαν στη συνέχεια ρολά λόγω συσσώρευσης χρεών, επειδή σταμάτησαν να παράγουν ή διότι το προϊόν τους το απέβαλε η αγορά. Υπήρξαν περιπτώσεις που, εξαιτίας ανοίγματος των αγορών, έγιναν εισαγωγές του ίδιου προϊόντος από χώρες της Ε.Ε., τρίτες χώρες ή από χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης σε φθηνότερες τιμές. Υπάρχουν και συνεταιρισμοί-σφραγίδες που δημιουργήθηκαν εξαρχής απλώς για να διευκολύνουν κομματικά ψηφοδέλτια ημέτερων με δέλεαρ τις επιδοτήσεις, τα διπλογραψίματα κ.ά. και οδήγησαν σε απαξίωση των συνεταιρισμών, με αποτέλεσμα η χώρα μας να καταδικαστεί σε υψηλά πρόστιμα.

2Υπολειτουργούν. Είναι συνήθως παλιοί συνεταιρισμοί, που δεν κατόρθωσαν ν' ανταποκριθούν στις απαιτήσεις των καιρών ή αδρανοποιήθηκαν λόγω αλλαγής των κοινωνικών συνθηκών (π.χ. συνεταιρισμοί σε μικρά χωριά) και κυρίως επειδή οι αποστάσεις εκμηδενίστηκαν. Διατηρούν μια υποτυπώδη λειτουργία, ψηφίζοντας διοικήσεις, αλλά η δραστηριότητά τους είναι πολύ περιορισμένη και σε σχέση με την αγορά και σε ό,τι αφορά την παραγωγή. Συνήθως ασχολούνται με την εμπορία αγροτικών εφοδίων (δηλαδή λιπασμάτων, ζωοτροφών κ.ά.) ή διακινούν μικρές ποσότητες αγροτικών προϊόντων στην τοπική αγορά.

3Ανταποδοτικοί. Πρόκειται για συνεταιρισμούς, που έχουν αναπτύξει εμπορική-παραγωγική δραστηριότητα, έχουν κατορθώσει να σταθούν στην ελληνική αγορά, αλλά ακροβατούν με τις διακυμάνσεις της και αντιμετωπίζουν αρκετές φορές προβλήματα λόγω έλλειψης ρευστότητας ή αποφεύγουν τα μεγάλα ανοίγματα.

4 Ανθηροί. Είναι οι συνεταιρισμοί που στέκονται καλά στην ελληνική αγορά και ενίοτε έχουν προχωρήσει σε εξαγωγές. Η οργάνωσή τους θυμίζει ιδιωτικών εταιρειών, με τεχνοκρατικά κριτήρια και σύγχρονες μεθόδους καλλιέργειας/παραγωγής. Εχουν αναλάβει ή συνεργάζονται με μεταποιητικές μονάδες και διαθέτουν δυναμικό που γνωρίζει καλά την αγορά. Σ' αυτή την κατηγορία, όχι τόσο λόγω τζίρων αλλά λόγω προοπτικής, υπάγονται και ορισμένοι γυναικείοι συνεταιρισμοί, οι οποίοι είναι μικροί πληθυσμιακά αλλά συνεκτικοί, δίνουν βαρύτητα στο καλό προϊόν και προχωρούν σε καινοτόμες δράσεις. Οι ανθηροί συνεταιρισμοί κατόρθωσαν να ανταποκριθούν στα κελεύσματα των καιρών, διότι:

α) Διαθέτουν προϊόντα μοναδικά και προστατευόμενα (π.χ. μαστίχα, κρόκος).

β) Παράγουν προϊόντα εξαιρετικής ποιότητας ή βιολογικά, προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ), προστατευόμενης γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ) (π.χ. έξτρα παρθένο ελαιόλαδο, φέτα, κ.ά.).

γ) Προχωρούν σε εμφιάλωση/ τυποποίηση/ βιομηχανική παραγωγή, είτε μόνοι είτε μέσω των ΕΑΣ, όπως λ.χ. οι οινοποιητικοί συνεταιρισμοί Σάμου.

δ) Αναβαθμίζουν και διαφημίζουν το προϊόν τους ή καινοτομούν. Αξιοπρόσεκτο είναι το παράδειγμα του γυναικείου Συνεταιρισμού Αρωματικών και Φαρμακευτικών Φυτών Βοΐου Κοζάνης, που καλλιεργούν τριαντάφυλλα και σχεδιάζουν το προσεχές καλοκαίρι σοκολατάκια και μπακλαβά με τριαντάφυλλο! Ολόκληρη η περσινή παραγωγή ροδόνερου απορροφήθηκε από την αγορά της Κύπρου, ενώ αντίστοιχο ήταν και το ενδιαφέρον για το ροδέλαιο.

ε) Με βάση τις τοπικές ιδιαιτερότητες και δυνατότητες της περιοχής τους, έχουν κατορθώσει να διαμορφώσουν καλό προϊόν, σε οικονομικές τιμές και να διεκδικήσουν μερίδιο στις διεθνείς αγορές. Στους ανθηρούς, παρά τα όποια προβλήματα, κατατάσσεται λ.χ. ο αγροτικός πτηνοτροφικός συνεταιρισμός «Πίνδος», με 570 μέλη, με έδρα το Ροδοτόπι Ιωαννίνων. Το 2009, ο τζίρος ήταν 170.620.384 ευρώ και τα κέρδη 962.545 ευρώ. Παρ' ότι έχει δανειοδοτηθεί με 13 εκατομμύρια ευρώ, διαθέτει περιουσία 50 εκατομμυρίων ευρώ κι εξάγει αβγά, κρέας κοτόπουλου κ.ά. σε Βαλκάνια, Ιταλία και Κύπρο.

! Συνεργάστηκαν: Μπάμπης Γιαννακίδης, Παναγιώτης Γεωργουδής, Νώντας Βαλεοντής, Μαρίνος Γράψας, Απόστολος Ελληνας, Νίκος Θεοδωράκης, Πέτρος Καλιβούρης, Νίκος Κανής, Χρήστος Κοντός, Γιάννης Λυβιάκης, Φωτεινή Μακεδονοπούλου, Δημήτρης Ματζιρόπουλος, Στρατής Μπαλάσκας, Γιάννης Μπαρδώσας, Μάκης Νοδάρος, Ολγα Ορφανίδου, Ελένη Παπαδοπούλου, Ανδρέας Σακελλίων, Αντώνης Φωκίδης, Δημήτρης Χατζηευθυμίου.

Η «Ε» ευχαριστεί θερμά τον πρόεδρο του Ινστιτούτου Συνεταιριστικών Ερευνών και Μελετών, καθηγητή στο Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, Κωνσταντίνο Δ. Αποστολόπουλο, και τον ομότιμο καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου, Κώστα Λ. Παπαγεωργίου, συγγραφέα του βιβλίου «Βιώσιμη συνεταιριστική οικονομία», για την πολύτιμη βοήθειά τους.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Ελλάδα
Με λέξεις-κλειδιά
Αγροτικά θέματα & αγροτική πολιτική
Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Σχετικά θέματα: Αφιέρωμα: Αγροτικοί συνεταιρισμοί
Εργαλείο και πληγή μαζί
Εδώ δεν μεσολαβούν χονδρέμποροι
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Κίνημα με πάνω από διακόσια χρόνια ιστορία
Ο κομματισμός τούς «διέλυσε»
Για το ίδιο θέμα
Εργαλείο και πληγή μαζί
Άλλα θέματα στην κατηγορία Ελλάδα της έντυπης έκδοσης
Μετανάστες
Αδιέξοδο στην Υπατία
Ευνοϊκότερη αντιμετώπιση προτείνει ο Συνήγορος του Πολίτη
Φοιτητές κατέλαβαν το προξενείο στο Παρίσι
Στο πολιτικό γραφείο του Κεγκέρογλου
«Λύση εδώ και τώρα»
Αφιέρωμα: Αγροτικοί συνεταιρισμοί
Εργαλείο και πληγή μαζί
Συνεταιρισμοί 4 ταχυτήτων
Εδώ δεν μεσολαβούν χονδρέμποροι
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Κίνημα με πάνω από διακόσια χρόνια ιστορία
Ο κομματισμός τούς «διέλυσε»
Αστυνομία
ΕΛ.ΑΣ: Κρίσεις στη σκιά των δολοφονιών
Εκδηλώσεις διαμαρτυρίας
Δικαστικοί στο δρόμο με τις τηβέννους
Εκπαίδευση
Εξ αποστάσεως μεταπτυχιακό
Ημιυπαίθριοι
Νέα τροπολογία για ημιυπαίθριους
ΙΚΑ
Πώς θα πληρωθούν οι γιατροί από το ΙΚΑ
Ισότητα των δύο φύλων
Τρίτη 8 Μαρτίου: η Ημέρα της Γυναίκας αργεί να ξημερώσει
Η ελπίδα έρχεται από την «KESARIA»
ΚΕΠΕΠ Λεχαινών
Προσφυγή για το θάνατο της 35χρονης
Κερατέα
Ο υπουργός Θέλει τώρα διάλογο χωρίς τα ΜΑΤ
Πρόγνωση καιρού
Κούλουμα με χιονιά
Άλλες ειδήσεις
Στάσεις εργασίας στα τρόλεϊ