Έντυπη Έκδοση

Η μαγεία της αφήγησης

Ο παππούς του Ομήρου εξιστορεί στον εγγονό του τις περιπέτειές του ως αοιδού. Χ. Α. Χωμενίδης, «Λόγια φτερά»

Στον αρχαίο (και μάλιστα τον προομηρικό) κόσμο μετακινείται ο Χ. Α. Χωμενίδης με το καινούριο μυθιστόρημά του, που τιτλοφορείται «Λόγια φτερά» (εκδόσεις Πατάκη) και έχει ως κεντρικό του αφηγητή και ήρωα έναν αοιδό του 8ου π.Χ. αιώνα, τον Τήνελλο. Ο Τήνελλος δηλώνει παππούς του Ομήρου, στον οποίο και απευθύνει ολόκληρη την εξιστόρηση της απίστευτα περιπετειώδους ζωής του, που ξετυλίγεται σ' ένα πολύ μεγάλο μέρος της ελληνικής επικράτειας.

Ξεκινώντας από τα μικρασιατικά παράλια, όπου θα σταδιοδρομήσει στο πλάι του αοιδού Αναβάτη, ο Τήνελλος θα υποστεί εν συνεχεία τα μύρια όσα: θα κωπηλατήσει ασθμαίνοντας ώς την Αίγινα, θα μπλεχτεί με στίφη ζητιάνων στην Κόρινθο, που θα χτυπηθεί από λοιμό, θα παραβρεθεί στους Ολυμπιακούς Αγώνες, στους οποίους θα ανακατέψει με εντελώς απροσδόκητο τρόπο την πόλη των Μυκηνών, θα ερωτευτεί σφόδρα στο Λευκαντί της Εύβοιας, θα κινδυνέψει να πεθάνει στη Θράκη, θα πέσει θύμα ληστείας στο Αιγαίο και θα καταλήξει σε ένα άγνωστο ερημονήσι, όπου και θα ιδρύσει ένα βασίλειο αχαλίνωτης ερωτικής ελευθερίας.

Οι περιπέτειες του Τήνελλου έχουν κάτι το μελαγχολικά ευτράπελο. Πρόσωπα και καταστάσεις διακωμωδούνται στο έπακρον, αλλά στο βάθος τους διακρίνεται μια πικρή αίσθηση του ανεκπλήρωτου, που συνοδεύει τον πρωταγωνιστή μέχρι την τελευταία πνοή του.

Η μοναδική πραγματική χαρά του παππού του Ομήρου είναι εκείνο στο οποίο πρώτευσε ο εγγονός του: η μαγεία της αφήγησης. Ως μυθιστορηματικός πρωταγωνιστής, ο Τήνελλος είναι μια πολύ επιτυχημένη εφαρμογή του αρχαίου προτύπου του αοιδού: ένας προικισμένος και αεικίνητος «τεχνίτης του δήμου» με έντονη κινητικότητα, που ξετυλίγει το μύθο του ανάλογα με τις ανάγκες του τόπου στον οποίο ταξιδεύει, εκθέτοντας το παρόν και προφητεύοντας το μέλλον του.

Γράφοντας ένα μυθιστόρημα για την τέχνη της αφήγησης, ο Χωμενίδης παίζει και με μια μεγάλη αφηγηματική κληρονομιά, που δεν είναι άλλη από την κληρονομιά του ελληνιστικού μυθιστορήματος των πρώτων αιώνων μετά τη γέννηση του Χριστού.

Οι αδιάκοπες μεταβολές της τύχης, τα μοτίβα του έρωτα και της προδοσίας, όπως και η σύγκρουση της ελπίδας με το φόβο και τη θλίψη, που εμπνέουν τον Ηλιόδωρο ή τον Αχιλλέα Τάτιο, δίνουν γενναία το «παρών» και στις σελίδες του Χωμενίδη, στήνοντας έναν τρελό χορό με τις συμπτώσεις και το απροσδόκητο και ανεβάζοντας τη θερμοκρασία με ένα στοιχείο δυστοπίας, το οποίο κάνει έντονα την παρουσία του με τα βάσανα του Τήνελλου στην Κόρινθο ή στο αιγαιοπελαγίτικο ερημονήσι.

Με την εξαίρεση του τελευταίου μέρους, όπου η ειρωνεία γλιστράει σ' ένα μάλλον χοντροκομμένο χιούμορ, τα «Λόγια φτερά» είναι ένα γερά δουλεμένο και σαφώς απολαυστικό βιβλίο, που αποτελεί, μαζί με το «Σοφό Παιδί» και τη «Φωνή», ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματα του Χωμενίδη.

Μια ιδέα σπαταλημένη

Σε μιαν ωραία ιδέα δοκιμάζει να δώσει σάρκα και οστά στο πεζό του «Η λέσχη της στιγμής» (εκδόσεις Λιβάνη) ο Γιώργος Κακουλίδης, ο οποίος μας έχει τροφοδοτήσει στο παρελθόν με ορισμένα εξαιρετικά αισθαντικά ποιήματα.

Η ιδέα είναι να αρθρωθεί ο μύθος του βιβλίου γύρω από μιαν ομάδα αντισυμβατικών προσώπων, που θέλουν να αντιμετωπίσουν την εξοντωτική πραγματικότητα με ένα είδος ποιητικής υπέρβασης, ομνύοντας στο σπάσιμο των κανόνων, στην ετεροδοξία του περιθωρίου και στη δημιουργικότητα της τρέλας. Με ήρωες έναν ποινικό κρατούμενο και έναν τυφλό στοχαστή, ο Κακουλίδης επιδιώκει να στήσει μιαν ιστορία καθημερινής περιπλάνησης, που θα φέρει τα πάνω κάτω σ' ένα σύμπαν ασφυκτικής τάξης και ασφάλειας.

Το ανατρεπτικό πνεύμα, παρ' όλα αυτά, δυσκολεύεται να προκύψει, διότι ο συγγραφέας μοιάζει να μην εμπιστεύεται τα αφηγηματικά του πρόσωπα: αντί να μας αφήσει να συναισθανθούμε τη δίψα τους για ελευθερία μέσα από τη δράση και τις πράξεις τους σπεύδει να μας περιγράψει, διά μακρών και κατ' επανάληψη, τις σκέψεις τους, φορτώνοντας την πλοκή της «Λέσχης της στιγμής» με έναν εγκεφαλισμό ο οποίος περιστέλλει εκ των πραγμάτων το μήνυμά της. Κρίμα, γιατί ήρωες όπως ο Εκτορας (ο τυφλός στοχαστής) θα μπορούσαν υπό διαφορετικές περιστάσεις να οδηγήσουν κυριολεκτικώς σε θαύματα.

Νέες εκδόσεις

«Μισέλ Φουκώ. Φιλόσοφος, δανδής και ταραξίας»

ΝΤΙΝΤΙΕ ΕΡΙΜΠΟΝ

Μετάφραση: Νίκος Σταμπάκης.

Εκδόσεις «Lector».

Συναρπαστική βιογραφία του Μισέλ Φουκό, όπου ο Ντιντιέ Εριμπόν , παρακολουθεί βήμα προς βήμα την ανάπτυξη του έργου του: ο Φουκό ως ερευνητής και διανοητής, αλλά και ως ένας εξαιρετικά περίπλοκος ψυχισμός με αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις.

«Αναμνήσεις μιας κυρίας»

ΣΑΝΤΙΑΓΟ ΡΟΝΚΑΛΙΟΛΟ

Μυθιστόρημα. Μετάφραση από τα ισπανικά: Μαργαρίτα Μπονάτσου.

Εκδόσεις Καστανιώτη.

Η Ντιάνα Μινέτι προσλαμβάνει έναν περουβιανό συγγραφέα για να συντάξει τα απομνημονεύματά της. Ψάχνοντας το υλικό του, όμως, ο βιογράφος της θα ανακαλύψει τις σχέσεις της οικογένειάς της με τη μαφία, και τα δικτατορικά καθεστώτα στη Λατινική Αμερική.

«Πρώτη Δημοκρατία»

ΠΟΛ ΓΟΥΝΤΡΑΦ

Μετάφραση: Χριστίνα Σίνου.

Επιμέλεια: Αλέξανδρος Κιουπκιολής.

Επίμετρο: Φιλήμων Παιονίδης.

Εκδόσεις «Εκκρεμές».

Η αρχαία Αθήνα ως τόπος γέννησης του πάθους για τη δημοκρατία, καθώς και ως πηγή έμπνευσης για τη δημιουργία μιας σύγχρονης, συμμετοχικής δημοκρατίας, που θα εγγυάται την ελευθερία, την ομόνοια, την ισότητα και την παιδεία.

«Διασκευάζοντας μετ' ευτελείας

(για θέατρο σκιών μέσα στο θέατρο)»

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΡΑΣ

Εκδόσεις Φαρφουλά.

Διασκευή της κωμωδίας του Μένανδρου «Περικειρομένη» και του «Κύκλου με την κιμωλία» του Μπρεχτ για μια θεατρική παράσταση στην οποία θα παίρνουν μέρος ηθοποιοί και καραγκιοζοπαίχτης. Πρόκειται για ένα «παιχνίδι παράλληλων κόσμων».

«Candomble»

ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΑΣΤΡΑΚΑ

Εκδόσεις «Μαγικό κουτί».

Η καθημερινή ζωή των καντομπλέ, που ασπάζονται μιαν αφρικανικής καταγωγής θρησκεία, η οποία είναι διαδεδομένη στην Μπαΐα της Βραζιλίας. Η Μ. Αστρακά έζησε για ένα διάστημα στην Μπαΐα και παρακολούθησε εκ τους σύνεγγυς την εκδήλωση των αισθημάτων των πιστών.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Τυπογραφείο
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Απαγόρευση καπνίσματος
Τι καπνό φουμάρουν οι ξένοι
Στα άδυτα του Μουσείου
«Είμαι τυχερός που ζω με τα αγάλματα»
«Εχουμε 300 κάμερες»
«Κάναμε πολλές πρόβες πυρκαγιάς»
«Του χρόνου να έρθετε και στην ανασκαφή»
Φεστιβάλ Αθηνών
Μουσικό ψηφιδωτό στο «Σχολείο»
Καλοκαιρινές συναυλίες
Ποντάρουν στους βετεράνους
Συνέντευξη: Μανού Κατσέ
Δύναμη κρούσης
Μουσική
Η Ορχήστρα των Χρωμάτων γιορτάζει
Μάικλ Τζάκσον
Μαύρο τέλος
Χορός
Μπουνιουέλ αλά ιαπωνικά
Ελευθερία στο «Κλουβί»
Κινηματογράφος
Είχε την ταινία στην τσέπη
Σινέ έθνικ
Αντρες με τα όπλα τους!
Θέατρο
Η βασίλισσα «Φαίδρα»
Προστασία πολιτιστικής κληρονομιάς
Αρχαία θέατρα, νέα αυλαία
Αρχιτεκτονική
Το ερείπιο απέκτησε ζωή
Βιβλίο
Το μυθιστόρημα μιας εξέγερσης
Ανθρωποι-ναυάγια
Εικαστικά
Γκαλερί το Αιγαίο
Το ζευγάρι που άλλαξε την τέχνη
Εκθεση
Me Tarzan