Έντυπη Έκδοση

Το μυθιστόρημα της Γκολιάρντα Σαπιέντσα «Η τέχνη της χαράς»

Ενας θηλυκός Ζορμπάς από την Ιταλία

Το επίθετό της, Sapienza, σημαίνει στα ιταλικά «σύνεση». Το βαφτιστικό της λογοτεχνικής ηρωίδας της, «Modesta», σημαίνει «μετρημένη», «ταπεινή». Τίποτα δεν είναι μετρημένο ή ταπεινό στη μυθιστορηματική ζωή της Μοντέστα στην «Τέχνη της χαράς». Και τίποτα συντηρητικά συνετό στη ζωή της Γκολιάρντα Σαπιέντσα.

Η Γκολιάρντα Σαπιέντσα ήταν πάντα μ' ένα τσιγάρο στο χέρι. Ετσι έγραψε και την «Τέχνη της χαράς»: μετρώντας από το 1967 έως το 1976 αμέτρητες ώρες κι αμέτρητα τσιγάρα Η Γκολιάρντα Σαπιέντσα ήταν πάντα μ' ένα τσιγάρο στο χέρι. Ετσι έγραψε και την «Τέχνη της χαράς»: μετρώντας από το 1967 έως το 1976 αμέτρητες ώρες κι αμέτρητα τσιγάρα Γεννήθηκε το 1924 στην Κατάνια, από γονείς αριστερούς επαναστάτες. Μητέρα της ήταν η ηγερία του συνδικαλισμού Μαρία Τζούντιτσε. Ο πατέρας της Τζουζέπε αρνήθηκε να στείλει την κόρη του στα σχολεία του μουσολινικού φασισμού, φροντίζοντας για την κατ'οίκον εκπαίδευσή της.

Υπότροφος στην Ακαδημία Δραματικής Τέχνης της Ρώμης η Γκολιάρντα έγινε ηθοποιός. Υπήρξε η δημοφιλέστερη πρωταγωνίστρια του Λουίτζι Πιραντέλο (η ερμηνεία της στο «Να ντύσουμε τους γυμνούς» έμεινε ιστορική). Επαιξε στο σινεμά (συμπεριλαμβανομένου του «Senso» του Βισκόντι). Εγραψε πέντε βιβλία αλλά δεν πρόλαβε να δει τυπωμένο το αριστούργημά της. Η «Τέχνη της χαράς», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τον «Πατάκη» (μτφρ. Αννας Παπασταύρου), γράφτηκε από το 1967 έως το 1976. Είναι ένα ογκώδες, συναρπαστικό μυθιστόρημα, που με αφορμή τη ζωή ενός θηλυκού «Ζορμπά», διατρέχει την ιστορία της Ιταλίας το πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα.

Εργο ενός πνεύματος «αδιαπραγμάτευτα αιρετικού», το σπουδαίο βιβλίο είχε καταρχήν προσκρούσει στην άρνηση (αν όχι στην απέχθεια) των Ιταλών εκδοτών. Η Σαπιέντσα, που είχε ξεπουληθεί για να εξασφαλίσει την πολυτέλεια της αφοσίωσης στη συγγραφή του (κινδύνεψε να φυλακιστεί για χρέη), πίστευε βαθιά σ'αυτό. «Πρόσεξε, Γκολιάρντα, μην πέσεις στην παγίδα της αυτολογοκρισίας», σημείωνε το 1996, λίγους μήνες πριν πεθάνει κι ενώ για πρώτη φορά ο ανεξάρτητος οίκος Stampa Alternativa είχε ενδιαφερθεί για την έκδοσή του.

Ο σύντροφός της Αντζελο Πελεγκρίνο ολοκλήρωσε το εγχείρημα ως μεταθανάτιο φόρο τιμής. Το μυθιστόρημα πρωτοκυκλοφόρησε στα ιταλικά το 1997. Οι πρώτοι που το ανακάλυψαν ήταν όμως οι Γάλλοι, όταν σύσσωμη η γαλλική κριτική υποκλίθηκε στο πεζογραφικό του μεγαλείο.

Η Μοντέστα είναι μια από τις πιο σύνθετες κι αντιφατικές αλλά και πιο απελευθερωμένες ηρωίδες της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Γεννιέται το 1900 σε μια εξαθλιωμένη οικογένεια της Σικελίας και ξεκινώντας τη ζωή της από μια κοινωνία που αποκαλεί τον θάνατο «Η βέβαιη» («Certa»), αρνείται πεισματικά τη μοιρολατρία. Χτίζει τις συνθήκες της ζωής της, ζει απενοχοποιημένα τη σεξουαλικότητά της κι ας είχε βιαστεί στα δέκα της χρόνια, είναι άθεη κι ας έζησε κάποτε έγκλειστη σε ένα καθολικό μοναστήρι, γίνεται η μοναδική διαχειρίστρια της περιουσίας της αριστοκρατικής οικογένειας των Μπραντιφόρντι.

Καπνίζει, πίνει, ερωτεύεται εξίσου παθιασμένα άντρες και γυναίκες, κάνει παιδιά, παίζει το κεφάλι της για να προστατεύσει τους κυνηγημένους αριστερούς. Δεν εγκλωβίζεται σε καμία ιδεολογία, θρησκεία, ηθική, ανθρώπινη ιδεολογική επινόηση ή μοιραία βεβαιότητα. Επί 720 σελίδες, η Μοντέστα ξεγελά τη μετριότητα. Και μέχρι την 721η εξασκεί ιδίοις κόποις την τέχνη της χαράς.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Στη στήλη
Κι αυτά...
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εθνική Πινακοθήκη
Οταν το ροκοκό ηττήθηκε από το γούστο αλά ελληνικά
Οπερα Θεσσαλονίκης
Ρεπερτόριο φτιάξαμε. Πού και πότε θα το ανεβάσουμε;
Φεστιβάλ Παξών
Μοντέρνοι από Ιαπωνία και Μεγάλη Βρετανία
Θέατρο
Τέχνη και θεάματα
Προτεραιότητα είναι η θεατρική πράξη, όχι η εικόνα
Διεθνές Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας
Μουσικό όνειρο στο κύμα
Μουσική
Κύτταρο Σειρήνας
Συναυλία στο Ελ Πάσο
Νέο Μουσείο της Ακρόπολης
Ελεύθερο το φιλμ του Γαβρά
Τηλεόραση
Το «παράκαναν» τα κανάλια με τον ιό της γρίπης
Ο «Σκάι» πάει Μπέβερλι Χιλς
Διαμαρτυρίες για το «Βλέμμα»
Μπάλα από Nova και Conn-x TV
Άλλες ειδήσεις
Η συλλογή Οικονομίδη στο Μεγάλο Χωριό