Έντυπη Έκδοση

Σημείο συνάντησης

  • Ντάγκλας Εϊμπραμς

    «Το τραγούδι της φάλαινας μοιάζει με το δικό μας»

    Συνέγραψε ένα ενδιαφέρον οικολογικό θρίλερ που μόλις κυκλοφόρησε υπό τον τίτλο «Το τραγούδι της φάλαινας» (εκδ. «Ψυχογιός»). Ο Ντάγκλας Εϊμπραμς μέσα από την έρευνα που έκανε για το βιβλίο αλλά και τη διαδικασία συγγραφής του εξηγεί στην «Ε» ότι συνεχίζει να πιστεύει στη σωτηρία του πλανήτη μας, παρ' ότι οι πρόσφατες σχετικές ενδείξεις μάλλον δεν μπορούν να θεωρηθούν οι πλέον ευοίωνες.

    «Καμπουρωτή» φάλαινα πηδά με χάρη έξω από το νερό§«Οσο περισσότερο οι άνθρωποι θα συνειδητοποιούν τους οικολογικούς κινδύνους τόσο θα απαιτούν από τις κυβερνήσεις τους να τους αντιμετωπίζουν - ειδάλλως αυτές θα χάνουν την εξουσία», επισημαίνει ο συγγραφέας Ντάγκλας Εϊμπραμς «Καμπουρωτή» φάλαινα πηδά με χάρη έξω από το νερό§«Οσο περισσότερο οι άνθρωποι θα συνειδητοποιούν τους οικολογικούς κινδύνους τόσο θα απαιτούν από τις κυβερνήσεις τους να τους αντιμετωπίζουν - ειδάλλως αυτές θα χάνουν την εξουσία», επισημαίνει ο συγγραφέας Ντάγκλας Εϊμπραμς Πώς και γιατί αποφασίσατε να γράψετε ένα βιβλίο με το συγκεκριμένο θέμα;

    «Γράφω τα μυθιστορήματά μου επειδή έχω μια απορία στην οποία απεγνωσμένα χρειάζομαι μια απάντηση. Μια μέρα, μαζί με τις δίδυμες κόρες μου, ακούγαμε σχετικά με το κολύμπι κάποιων φαλαινών στον Τάμεση, οι οποίες είχαν ξεστρατίσει. Τότε έκανα στον εαυτό μου την ερώτηση που κυριαρχεί στο βιβλίο: Θα μπορούσε να υπάρξει κάποια σύνδεση ανάμεσα σε ό,τι συμβαίνει στη στεριά και σε ό,τι συμβαίνει στη θάλασσα; Επίσης ήθελα να μάθω αν θα μπορούσαμε να σώσουμε τους εαυτούς μας και αν υπάρχει στην ανθρώπινη καρδιά κάτι πιο ισχυρό από την άγνοια, τον φόβο και την απληστία. Πήρα την απάντησή μου -από τους επιστήμονες μαζί με τους οποίους δούλεψα για το βιβλίο-, υπάρχει κάτι ισχυρότερο από αυτά και αποτελεί τη μεγαλύτερη ελπίδα μας».

    Ακούσατε ποτέ το «τραγούδι της φάλαινας»; Εκφράζει αυτό κάποια συναισθήματα, κάτι άλλο;

    «Είχα τη χαρά και το προνόμιο να κολυμπήσω δίπλα σε φάλαινες, να ηχογραφήσω το τραγούδι τους και να μελετήσω τη συμπεριφορά τους. Υπάρχουν πολλές θεωρίες σχετικά με το νόημα του τραγουδιού τους, αλλά σίγουρα βοηθά στην επικοινωνία και την έκφραση συναισθημάτων τους. Ακόμη διαθέτουν και διαφορετικά είδη τραγουδιών. Γνωρίζουμε ότι είναι δομημένα όπως τα δικά μας τραγούδια και εξελίσσονται διαρκώς, καθώς τα αρσενικά τραγουδούν μαζί και αλλάζουν τα τραγούδια, τα βελτιώνουν. Καθώς δούλευα στο βιβλίο ανακάλυψα και "κοινωνικούς ήχους" - τις λέξεις που χρησιμοποιούνται για επικοινωνία - στα τραγούδια τους».

    Είναι η φάλαινα ένα πλάσμα υψηλής νοημοσύνης;

    «Δεν γνωρίζουμε πόσο έξυπνες είναι οι φάλαινες, αλλά αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι έχουν ατρακτοειδείς νευρώνες οι οποίοι στους ανθρώπους επιτρέπουν την καλλιέργεια και τη γλώσσα. Είμαστε σχεδόν σίγουροι ότι οι φάλαινες διαθέτουν και τα δύο».

    Σε ποιο σημείο βρίσκεται το θέμα της φαλαινοθηρίας σήμερα;

    «Χάρη στην απαγόρευση της εμπορικής φαλαινοθηρίας, πολλοί πληθυσμοί φαλαινών "επιστρέφουν", αλλά βρίσκονται ακόμη πολύ κάτω από τα ιστορικά τους νούμερα. Ωστόσο χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νορβηγία και η Ισλανδία αλιεύουν χιλιάδες ψάρια των οποίων το κρέας καταλήγει σε σούσι εστιατόρια στο Τόκιο. Τώρα οι Γιαπωνέζοι και οι υποστηρικτές τους επιχειρούν να ανατρέψουν την απαγόρευση. Η πάλη για να σωθούν οι φάλαινες δεν έχει ακόμη τελειώσει, αφού αντιμετωπίζουν και πολλούς άλλους κινδύνους. Η μόλυνση του νερού είναι ο πιο καινούργιος και θανατηφόρος, αλλά αυτός είναι ένας κίνδυνος που αφορά τόσο τις φάλαινες όσο και τους ανθρώπους».

    Πριν από λίγες ημέρες μια φάλαινα σχεδόν επιτέθηκε σε ένα γιοτ. Πώς το σχολιάζετε;

    «Πιστεύω ότι είναι πολύ απίθανο η φάλαινα όντως να επιτέθηκε. Προφανώς το γιοτ βρέθηκε στον δρόμο της φάλαινας και αυτό που έκανε μάλλον αποτελεί μέρος της κανονικής συμπεριφοράς της. Είναι αλήθεια ότι όπως σε κάθε άλλο ζώο, συμπεριλαμβανομένου του ανθρώπου, διαφορετικά άτομα έχουν διαφορετικά ταμπεραμέντα, οπότε κάποια ενδεχομένως να είναι πιο επιθετικά από άλλα. Οταν κάποτε κολυμπούσα στη θάλασσα μαζί με φάλαινες, μια 25 τόνων αρσενική συνοδός φάλαινα ήρθε κοντά μου, με κοίταξε "μάτι με μάτι" και μετά σήκωσε το τεράστιο πτερύγιό της απαλά πάνω από το σώμα μου, αποφεύγοντας να με χτυπήσει. Εδώ κάτω στο Μεξικό όπου βρίσκομαι τώρα, βλέπουμε γκρι φάλαινες, οι οποίες συχνά ανταποδίδουν χτυπήματα όταν σφαγιάζονται, να φέρνουν τα μωρά τους για να μας τα "συστήσουν", ενώ μας αφήνουν και να τα αγγίζουμε. Αυτές οι φάλαινες ζουν πάρα πολύ καιρό, οπότε κάποιες ίσως έχουν βιώσει τη φαλαινοθηρία και έχουν συμπεράνει ότι στις συγκεκριμένες συνθήκες είναι ασφαλείς».

    Αποτέλεσε ο «Μόμπι Ντικ» του Χέρμαν Μέλβιλ ένα είδος έμπνευσης για το βιβλίο σας;

    «Ασφαλώς ο "Μόμπι Ντικ" είναι κλασικό ανάγνωσμα και έμπνευση με πολλούς τρόπους, ειδικά χάρη στην ικανότητα του Μέλβιλ να παρουσιάζει τους κακούς - οι κακοί είναι ιδιαίτερα σημαντικοί αφού ένας ήρωας είναι τόσο δυνατός όση είναι και η ισχύς των κακών που καλείται να αντιμετωπίσει. Ωστόσο, σε αυτή τη νουβέλα η φάλαινα δεν είναι ο κακός της ιστορίας. Οικολογικά θρίλερ σχετικά με την κόντρα ανθρώπου-φύσης είναι τόσο παλιά όσο και οι ελληνικοί μύθοι αλλά και η ίδια η ανθρώπινη φαντασία. Κι ενώ αυτές οι ιστορίες παλιότερα έδειχναν ότι ο άνθρωπος είναι στο έλεος της φύσης, σήμερα τέτοιες ιστορίες μάς υπενθυμίζουν ότι η φύση βρίσκεται πλέον στο έλεος της ανθρωπότητας».

    Ποιο είναι το σχόλιό σας για την οικολογική καταστροφή που προκλήθηκε εξαιτίας της ασυλλόγιστης πολιτικής της ΒΡ;

    «Σύντομα θα δώσω μια ομιλία μαζί με τον άνθρωπο ο οποίος ήταν υπεύθυνος για τον καθαρισμό των αποβλήτων της Exxon Valdez στην Αλάσκα, ακόμη μία μεγάλη περιβαλλοντική καταστροφή, και ο οποίος ήταν επίσης πολύ δραστήριος στην τραγωδία του Κόλπου του Μεξικού. Το βασικό που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας είναι ότι ο συγκεκριμένος εξοπλισμός της ΒΡ δεν ήταν κάποιος αναχρονιστικός εξοπλισμός, ήταν η αιχμή της τεχνολογίας μας. Υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός από διαρροές που συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο. Εκείνο που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι ανεξάρτητα αν η διαρροή είναι στον Κόλπο, στη Βόρεια Θάλασσα ή στη Μεσόγειο, υπάρχει μόνον ένας ωκεανός. Ολο το νερό του πλανήτη συνδέεται και ρισκάρουμε την καταστροφή του με τον πετροχημικό πολιτισμό που έχουμε δημιουργήσει. Πρέπει να βρούμε εναλλακτικές και μπορούμε».

    Μοιράζεστε την άποψη που θέλει στο κοντικό μέλλον να είναι τα οικολογικά προβλήματα εκείνα που θα «ανεβάζουν» ή θα «κατεβάζουν» τις κυβερνήσεις;

    «Νομίζω ότι η Ευρώπη ήδη έχει αρχίσει να βλέπει πόσο πολλοί άνθρωποι ενδιαφέρονται για τη Γη, που είναι το σπίτι μας. Πιστεύω ότι καθώς οι άνθρωποι συνειδητοποιούν και αρχίζουν να βιώνουν τους κινδύνους προσωπικά και κοινωνικά, θα απαιτούν οι πολιτικοί τους να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα ή αλλιώς να χάνουν την εξουσία τους. Δεν μιλάμε για το περιβάλλον, μιλάμε για τον "oikos" - το σπίτι μας. Αν αγαπάμε το σπίτι μας, τα παιδιά μας, πρέπει να συνειδητοποιούμε ότι όλη η ζωή είναι συνδεδεμένη και να την προστατεύουμε». *

  • Φρανκ Σέτσινγκ

    Ο προφήτης του ωκεάνιου κόσμου

    «Οι τεχνολογίες μας γίνονται καλύτερες, αλλά δεν είναι ακόμη αρκετά ασφαλείς. Παραμένει επικίνδυνο να κάνεις γεωτρήσεις στον βυθό, όπου δεν μπορείς απλώς να πας κάτω σε περίπτωση ανάγκης και να διορθώσεις κάτι στα γρήγορα. Δεν είμαι κατά της πετρελαϊκής εκμετάλλευσης - αλλά θα πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι οι τεχνολογίες μας δεν βλάπτουν το περιβάλλον. Απαιτείται περισσότερος χρόνος για να δοκιμάζουμε τις τεχνολογίες μας - και ο χρόνος είναι κάτι που οι μεγάλες εταιρείες δεν διαθέτουν εξαιτίας του σκληρού ανταγωνισμού».

    Στο «Σμήνος» (εκδ. Καστανιώτης), το οποίο συνέγραψε λίγα χρόνια πριν, ο Φρανκ Σέτσινγκ μοιάζει να προβλέπει πολλά απ' όσα συμβαίνουν σήμερα στους ωκεανούς του πλανήτη μας Στο «Σμήνος» (εκδ. Καστανιώτης), το οποίο συνέγραψε λίγα χρόνια πριν, ο Φρανκ Σέτσινγκ μοιάζει να προβλέπει πολλά απ' όσα συμβαίνουν σήμερα στους ωκεανούς του πλανήτη μας Αυτά έλεγε προ διετίας σε συνέντευξή του στην «Ε» ο Γερμανός Φρανκ Σέτσινγκ, συγγραφέας του απόλυτου οικολογικού θρίλερ «Σμήνος» (εκδ. «Καστανιώτη») καθώς και του «Ειδήσεις από ένα άγνωστο σύμπαν» (εκδ. «Καστανιώτη»), στο οποίο παραθέτει μια σειρά ενδιαφερουσών πληροφοριών σε σχέση με τον -εν πολλοίς- άγνωστο κόσμο του ωκεανού. Η πρόσφατη οικολογική καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού, εξαιτίας της απρόσεκτης λειτουργίας της ΒΡ, δυστυχώς τον κατέστησε προφητικό, δικαιώνοντάς τον απόλυτα.

    Ομως ο Σέτσινγκ αποδείχθηκε πρόσφατα ανατριχιαστικά επίκαιρος και για ακόμη ένα λόγο. Στο «Σμήνος», το βασικό θέμα είναι ότι τα πλάσματα της θάλασσας (φάλαινες, καβούρια, όστρακα κ.ά.), συντονιζόμενα από μια ενιαία διάνοια, εξεγείρονται εναντίον του ανθρώπου, απηυδισμένα από τη συμπεριφορά του απέναντί τους. Πριν από λίγες ημέρες, όλοι θυμόμαστε τη φωτογραφία (αλλά και το βίντεο) της φάλαινας η οποία ορθώθηκε περήφανη στη θάλασσα και κατόπιν «έσκασε» με πάταγο πάνω σε παρακείμενο γιοτ. Επρόκειτο για επίθεση, επρόκειτο για κάτι άλλο, ουδείς μπορεί να πει με σιγουριά, πάντως στο μυαλό των περισσοτέρων ήρθε και πάλι το ερεβώδες σενάριο του «Σμήνους».

    «Είμαστε μόνο ένα από τα εκατομμύρια των ειδών που μοιράζονται τον ίδιο πλανήτη», διακηρύσσει ο Σέτσινγκ. «Δεν μπορούμε πλέον να ζούμε χωριστά από τη φύση. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε το γεγονός ότι είμαστε κομμάτι της φύσης και πως οτιδήποτε κάνουμε στον πλανήτη μας ή σε άλλα είδη, κάποια στιγμή, θα επιστρέψει πίσω σε εμάς». Διαφωνεί κανείς μαζί του;

  • Πορφύριος, ο τρόμος του Βοσπόρου

    Το πρώτο μισό του 6ου μ.Χ. αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία με τον Ιουστινιανό επικεφαλής αντιμετώπιζε (ως συνήθως) πλήθος προβλημάτων.

    Τα ονόματά τους, ποικίλα: Οστρογότθοι, Βάνδαλοι, Βούλγαροι, Πέρσες αλλά και... Πορφύριος! Ποίος ήτο ο Πορφύριος; Φάλαινα φοβερή και τρομερή, δεκαπέντε μέτρων μήκους, που έκοβε βόλτες στη Μαύρη Θάλασσα και -ούσα τσατισμένη για κάποιους λόγους- έκανε... φύλλο και φτερό τα πλοία των Βυζαντινών. Εκτός όλων των άλλων παραπονούνταν και οι φίλοι και γνωστοί της Θεοδώρας (οι celebrities της εποχής) επειδή δεν μπορούσαν να περάσουν με ασφάλεια στο παλάτι της Ιερίας στην ασιατική ακτή του Βοσπόρου, εκεί όπου η αυτοκράτειρα είχε χτίσει ένα εξαιρετικό θέρετρο ενταγμένο στη γενικότερη φιλοσοφία... to know us better.

    Οπότε, οι δόλιοι οι Βυζαντινοί, αφού είδαν κι απόειδαν και λύση δεν έβρισκαν καμία, τι να κάνουν, επιστράτευσαν το Νο1 του στρατού τους, τον τρόμο της οικουμένης στρατηγό Βελισάριο για να αντιμετωπίσει τον τρόμο του Βοσπόρου Πορφύριο, σε μια ανελέητη μονομαχία one to one. Ο Βελισάριος, ο οποίος δεν ήταν ο τοπ στρατηγός επειδή ήταν μόνο λεβεντοπατριώτης αλλά του «έκοβε» κιόλας, αποφάσισε να κινηθεί μεθοδικά, όπως θα έκανε αν είχε απέναντί του τον Γελίμερο ή τον Γιζέριχο (για να μαθαίνετε κάτι κι εσείς οι νέοι, η γενιά της Χρουσαλά και του Πατίτσα), Βάνδαλους πολέμαρχους σκληρούς και δυνατούς. Ούτως ειπείν, πήρε ένα από τα πολεμικά του πλοία, κότσαρε σε αυτό έναν πολιορκητικό καταπέλτη και βγήκε στις θάλασσες της περιοχής να κυνηγά τον κακομοίρη τον Πορφύριο. Για πλήρωμα και συναγωνιστές στο κυνήγι του μοχθηρού κήτους πήρε πολιτοφύλακες Βένετους, οι οποίοι το είδαν σαν μια ευκαιρία να πετύχουν στον σκοπό τους προκειμένου να σκάσει από το κακό της η άλλη φατρία της Κωνσταντινούπολης, οι Πράσινοι.

    Εν τω μεταξύ, εδώ ο Πορφύριος, εκεί ο Πορφύριος, φαντομάς ο Πορφύριος, δεν τον έβρισκες πουθενά. Ο Βελισάριος από ένδοξος στρατηγός είχε μεταβληθεί σε κάτι σαν τον Βυζαντινό Κάπτεν Αχαμπ, σαρώνοντας με το μάτι του τον ορίζοντα για να εντοπίσει το τέρας. Εν τέλει, κατά τη διάρκεια της αναζήτησης, φτάνει το μαντάτο ότι ο Πορφύριος έχει περάσει τις βορινές ακτές και κατεβαίνει καμαρωτός καμαρωτός για την Πόλη, για να τα κάνει και πάλι μπάχαλο, ως συνήθως. Ο Βελισάριος, σε ρόλο κόουτς, ενέτεινε τις προπονήσεις της θαλασσοδαρμένης κομπανίας του. Κάθε λίγο και λιγάκι έριχνε ένα βαρέλι στη θάλασσα και τους έβαζε να το σημαδεύουν με τον καταπέλτη ώστε όταν συναντήσουν τον Πορφύριο να βρίσκονται στο πικ της φόρμας τους.

    Τελικά, κάποια στιγμή, διαβαίνοντας και οι δύο το αναπότρεπτο μονοπάτι της μοίρας, πλοίο και Πορφύριος συναντήθηκαν μεσοπέλαγα σε τρυφερό τετ-α-τετ. Ευρισκόμενοι σε άριστη κατάσταση από την καθημερινή προπόνηση, οι Βένετοι έσπευσαν στον καταπέλτη και βζιιιν! εκτόξευσαν ένα ευμέγεθες καμάκι με σκοπό να πλήξουν τον Πορφύριο. Ταυτόχρονα ο Βελισάριος, κάπως σαν τον Μαραντόνα στο Μουντιάλ που δεν άντεχε να βλέπει τους παίκτες να παίζουν και ήθελε να μπουκάρει κι εκείνος στο γήπεδο, αποφάσισε να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και ως άριστος τοξότης που ήταν του έριξε ένα θανάσιμο, βαρύ, ατσάλινο βέλος για να τον αποτελειώσει. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα της τρομερής αυτής μάχης; Ο Πορφύριος κούνησε χαριτωμένα την ουρά του και μετά βούτηξε στη θάλασσα...

    Με τον καιρό το πρότζεκτ Πορφύριος εγκαταλείφθηκε, κυρίως γιατί ουδείς ήθελε να διακινδυνεύσει την τιμή του για μια αμφίβολης έκβασης υπόθεση. Οι επιθέσεις συνεχίστηκαν ώσπου τελικά τη λύση έδωσε ο ίδιος ο δράστης όταν, φερόμενος άπληστα και επιπροσθέτως επιπόλαια, εξώκειλε μόνος του στις εκβολές του Σαγγάριου, κυνηγώντας κάτι παλιοδέλφινα. Οι κάτοικοι της περιοχής, που είχαν πολλαπλά και επί μακρόν υποφέρει από τις μαγκιές του, δεν έδειξαν το παραμικρό έλεος. Του επιτέθηκαν με τσεκούρια και λοστάρια και τον έκαναν τόπι στο ξύλο, σε σημείο μη αναστρέψιμο. Οπου βέβαια απεκαλύφθη ότι ο Πορφύριος ήταν τελικά... Πορφυρία, μια θηλυκή δηλαδή φάλαινα (που όσο να 'ναι το φέρεις και βαρύτερα να σε τρομοκρατεί και να σε τρέπει σε φυγή θηλυκό, ανεξαρτήτως είδους και μεγέθους).

    Οσο για τον Βελισάριο, αυτός μπορεί να κατατρόπωσε άπαντες στην οικουμένη, αλλά με τα θαλασσινά ένα πρόβλημα πρέπει να το είχε, αφού μετά τον Πορφύριο που του ξέφυγε, στο τέλος της ζωής του την πάτησε και από τη «σουπιά» τον Ιουστινιανό, ο οποίος, τίγκα στην ανασφάλεια, τον «τύφλωσε» για να μη σφετεριστεί ο γενναίος στρατηγός τον θρόνο. Δυστυχώς είναι νόμος της φύσης: τα ασπόνδυλα, στο θέμα της επιβίωσης, διατρέχουν λιγότερους κινδύνους από τα σπονδυλωτά...

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
Θερινό σινεμά πρωτοπορίας έστησε η Καφέτση
Αρχαιολογικοί χώροι
Το φεγγάρι είναι κόκκινο, η κρίση είναι βαθιά
Κριτική μουσικής
Οταν ο Κωνσταντίνος Καρύδης ερμηνεύει Μπετόβεν
Συνέντευξη: Σεμπάστιαν Νακάγεφ
«Ο Οθέλλος είναι αγαπησιάρης και κακομοίρης»
Κριτική κινηματογράφου
Η κρυφή γοητεία του αληθινού, εμπνευσμένου σινεμά
Τηλεόραση
Ριάλιτι στα άκρα
Μεγάλα αστέρια στη μικρή οθόνη
Τεχνικοί εναντίον Star και Ενωσης καναλιών
Αυγουστιάτικη ενημέρωση
Άλλες ειδήσεις
Ο Τεό επιστρέφει στο Ζαγόρι