Έντυπη Έκδοση

Τέχνες & Πολιτισμός

Σημείο συνάντησης

  • Κάρολ Γκρέιντερ Η βιολόγος γενετίστρια που πήρε φέτος το Νόμπελ Ιατρικής

    «Κάναμε ένα βήμα απέναντι στα γηρατειά και τον καρκίνο»

    Θέλεις να ζήσεις για πάντα; Αυτό το ερώτημα απασχολεί τον άνθρωπο από τα πρώτα του βήματα στη Γη. Οσο γινόταν κύριος του εαυτού του και όριζε περισσότερο τη μοίρα του τόσο η διάθεσή του να μείνει η ύπαρξή του στην αιωνιότητα αυξανόταν. Κάποιες φορές προσπάθησε να το πετύχει αυτό με επιβλητικά μνημεία, άλλες φορές με πράξεις των οποίων ο απόηχος κρατούσε το όνομά του ζωντανό μετά τον θάνατό του.

    Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο άνθρωπος πάντοτε απεχθανόταν τη φθορά. Τα γηρατειά τού ήταν απεχθή, η νεότητα πόθος και πάθος. Ποιητές, ζωγράφοι, συγγραφείς, αργότερα σκηνοθέτες, μουσικοί, μίλησαν, έγραψαν και τραγούδησαν για τα νιάτα, την πιο επιθυμητή περίοδο του ανθρώπινου βίου, τη θριαμβευτική επίδειξη της ζωής απέναντι στη φθορά. Σήμερα τα πράγματα έχουν πλέον εξελιχθεί σε μεγάλο βαθμό. Τη φετινή χρονιά, τα δύο Νόμπελ, Ιατρικής και Χημείας, απονεμήθηκαν σε -συνολικά 6- επιστήμονες, των οποίων η ερευνητική δουλειά εντοπιζόταν στην κατεύθυνση της αντιγήρανσης. Μία εξ αυτών, η Κάρολ Γκρέιντερ, βιολόγος και γενετίστρια στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, τιμηθείσα με το Νόμπελ Ιατρικής, μιλά σήμερα στην «Ε». Στην Ελλάδα, στην Κρήτη, μια πρωτοποριακή έρευνα σχετικά με τις ρυθμιστικές πρωτεΐνες των μιτοχονδρίων από το Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας άνοιξε, με τη σειρά της, τον δρόμο για θεραπεία σε σοβαρές ασθένειες. Και, φυσικά, οι προσπάθειες δεν σταματούν εδώ. Η επιστήμη συνεχώς προχωρά, συχνά με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Οι καινούργιες ανακαλύψεις σκορπούν ελπίδες και αναμένεται να συμβάλλουν σημαντικά στην αύξηση του μέσου όρου ζωής του ανθρώπου. Ο στόχος της αθανασίας ενδεχομένως κάποια στιγμή στο μέλλον να επιτευχθεί. Το κρίσιμο ερώτημα όμως παραμένει: Θέλεις -όντως- να ζήσεις για πάντα;

    Πώς γιορτάσατε την κατάκτηση του Νόμπελ;

    «Δέχθηκα συγχαρητήρια τηλεφωνήματα από πολλούς συναδέλφους απ' όλον τον κόσμο, ανθρώπους που είχα να ακούσω για καιρό. Ηταν πολύ ευχάριστο».

    Πώς το αντιμετώπισαν τα παιδιά σας;

    «Ενθουσιάστηκαν και περίμεναν με ανυπομονησία να παραστούν στις εορταστικές εκδηλώσεις».

    Η Κάρολ Γκρέιντερ με τα δύο παιδιά της: επιστήμονας αλλά και μητέρα Η Κάρολ Γκρέιντερ με τα δύο παιδιά της: επιστήμονας αλλά και μητέρα Κατανοούν ακριβώς περί τίνος πρόκειται;

    «Νομίζω πως ναι. Μετά τη βράβευσή μου, η κόρη μου έπρεπε να εξηγήσει τα πάντα σχετικά με την ανακάλυψή μου στην τάξη της και φαίνεται ότι οι συμμαθητές της το κατάλαβαν, οπότε μάλλον τα εξήγησε καλά!»

    Αλλαξαν καθόλου τις προτιμήσεις τους για το μελλοντικό επάγγελμά τους;

    «Είναι νωρίς για να έχουν καταλήξει. Εμένα με ενδιαφέρει να βρουν τι τους εξάπτει το ενδιαφέρον και να ασχοληθούν στο μέλλον με αυτό, οτιδήποτε κι αν είναι».

    Το Νόμπελ σάς απονεμήθηκε για μια ανακάλυψη (αυτήν του ενζύμου της τελομεράσης) την οποία είχατε κάνει περίπου 25 χρόνια πριν. Πώς έτσι;

    «Γνωρίζαμε ότι η ανακάλυψή μας ήταν θεμελιώδης για την κατανόηση του τι συμβαίνει εντός του κυττάρου. Αλλά συχνά χρειάζεται αρκετός χρόνος προτού οι συνέπειες μιας ανακάλυψης να είναι ξεκάθαρες. Τόσο το έργο της δικής μας ερευνητικής ομάδας όσο και άλλων, στη διάρκεια των περασμένων χρόνων, έκαναν φανερό ότι υπάρχουν όντως σημαντικές κλινικές συνέπειες της αρχικής μας ανακάλυψης. Συνεπώς αυτό νομίζω ότι ήταν το νόημα του παρελθόντος χρόνου: το να αποδειχθεί η σημασία της».

    Με ποιον τρόπο η ανακάλυψή σας σχετίζεται με την ανθρώπινη επιδίωξη του να κρατήσουμε τα κύτταρά μας νεανικά, πιθανώς για πάντα;

    «Εχει να κάνει με την ανανέωση των ιστών. Αν τα τελομερή (μια επαναλαμβανόμενη αλληλουχία DNA, η οποία προστατεύει τα ανθρώπινα χρωμοσώματα) έχουν αρκετά μεγάλο μήκος, έχουν και μεγάλη ικανότητα να ανανεώνουν τους ιστούς και έτσι απομακρύνονται οι επιπλοκές που έρχονται με την ηλικία. Το ένζυμο της τελομεράσης ρυθμίζει το μήκος τους. Το θέμα είναι να αποκωδικοποιήσουμε στη συνέχεια και τον ακριβή μηχανισμό λειτουργίας της, ώστε να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε τόσο τις σχετιζόμενες με το γήρας ασθένειες που προκύπτουν επειδή τα κύτταρα χάνουν μετά τις αλλεπάλληλες διαιρέσεις τα τελομερή τους και αδυνατούν να ανανεωθούν όσο και, στην περίπτωση του καρκίνου, τον τρόπο διακοπής της συνεχούς αύξησης των καρκινικών κυττάρων».

    Πολλοί συνάδελφοί σας, γιατροί, γενετιστές, γεροντολόγοι, εργάζονται στο αντιγηραντικό πεδίο. Και, πολλές φορές, υπάρχει στον αέρα αυτή η απόκρυφη ελπίδα για την επίτευξη της αθανασίας του ανθρώπου. Πώς το σχολιάζετε;

    «Στο θέμα της επιμήκυνσης του μέσου όρου ζωής υπεισέρχονται πολλοί παράγοντες. Υπάρχουν επιστήμονες που εργάζονται στις ορμόνες, τα τελομερή έχουν να κάνουν κυρίως με ασθένειες κ.λπ. Δεν νομίζω ότι υπάρχει ένας και μοναδικός δρόμος που θα αλλάξει τα στάνταρντ της ζωής μας, όπως μέχρι σήμερα τη γνωρίζουμε, αλλά αυτό θα αποτελέσει τη συνισταμένη πολλών διαφορετικών οδών έρευνας».

    Η δρ Μπλάκμπερν, συνεργάτις σας, η οποία τιμήθηκε και αυτή φέτος με το Νόμπελ Ιατρικής, είχε στο παρελθόν απολυθεί από το Συμβούλιο για τη Βιοηθική του προέδρου Μπους, επειδή κριτίκαρε την αντίθεσή του στην έρευνα των εμβρυϊκών βλαστικών κυττάρων. Εν συνεχεία δήλωσε: «η κυβέρνηση έχει την εντύπωση ότι η επιστήμη είναι ο εχθρός της ηθικής». Πόσο σημαντικός είναι ο πολιτικός παράγοντας στο θέμα της επιστημονικής έρευνας;

    «Το να υποστηρίζεται η έρευνα από τους πολιτικούς ηγέτες ασφαλώς και είναι σημαντικό, αφού ένα μεγάλο μέρος της χρηματοδότησής μας προέρχεται από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας. Εγώ επιχορηγούμαι από αυτό τα τελευταία 30 χρόνια. Οταν υποστηρίζει η κυβέρνηση την επιστημονική έρευνα, όχι μόνο κάνει τους επιστήμονες να αισθάνονται καλά σε ανθρώπινο και επαγγελματικό επίπεδο, αλλά καθιστά ταυτόχρονα δυνατή, εξαιτίας της οικονομικής επιχορήγησης, τη διεξαγωγή πειραμάτων προς την κατεύθυνση καταπολέμησης των υπαρχουσών ασθενειών».

    Εχει αλλάξει κάπως η ατμόσφαιρα σε αυτό το θέμα με την εκλογή του προέδρου Ομπάμα;

    «Ναι, ασφαλώς. Ο πρόεδρος Ομπάμα υποστηρίζει πολύ την επιστήμη και με όσα δηλώνει αλλά και όσα κάνει. Πρόσφατα επισκέφθηκε το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας, ξεναγήθηκε στους χώρους του και εξήγησε τη χρησιμότητα αυτού του είδους της έρευνας στον κόσμο. Εχει αναγάγει το θέμα της επιστημονικής έρευνας σε προτεραιότητά του, κάτι που θεωρώ εξαιρετικό».

    Αντιμετωπίσατε ποτέ κάποιο ηθικό δίλημμα κατά τη διάρκεια της έρευνάς σας;

    «Αυτό που συνηθίζω να κάνω είναι να είμαι ακριβής όσον αφορά τα όσα ανακαλύπτω με την έρευνά μου και να μην υπερβάλλω στα συμπεράσματά μου. Κι αυτό προσπαθώ να διδάξω και στους φοιτητές μου. Οτι η εντιμότητα στην επιστήμη είναι πολύ σημαντική».

    Ποιο είναι πλέον το ιερό Γκράαλ της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης;

    «Κυρίως ο καρκίνος και οι πολλές ανεξάρτητες ασθένειες μέσω των οποίων εμφανίζεται και οι οποίες σχετίζονται με τη διαίρεση των κυττάρων. Πιστεύω ότι σύντομα θα δοθούν πολλές διαφορετικές λύσεις στα πολλά διαφορετικά είδη καρκίνου. Ελπίζουμε ότι η κατανόηση του θέματος της τελομεράσης θα παίξει σημαντικό ρόλο σε αυτό. Οι ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση και την αδυναμία ανανέωσης των κυττάρων είναι οι ερωτήσεις στις οποίες καλούμαστε να απαντήσουμε».

    Αλλαξε καθόλου η ζωή σας μετά το Νόμπελ;

    «Βέβαια. Τώρα δουλεύω περισσότερο...» *

  • ΤΑΙΝΙΕΣ...

    1) «Highlander»: Επική ταινία με Κριστόφ Λαμπέρ και Σον Κόνερι στους ρόλους καλών αθανάτων που μάχονται τους κακούς.

    Η τεράστια επιτυχία τής -όντως εμπνευσμένης- ταινίας δημιούργησε μια σειρά από μέτρια σίκουελ και τηλεοπτικές σειρές βασισμένες στο κεντρικό θέμα. Ο σπουδαιότερος -με διαφορά- ρόλος στην καριέρα του Λαμπέρ.

    2) «Κοκούν» («Cocoon»): Παππούδες γηροκομείου ανακαλύπτουν ότι όποτε βουτούν στην πισίνα παρακείμενης -φαινομενικά εγκαταλελειμμένης- έπαυλης αισθάνονται «περδίκια», νέοι ξανά. Στο νερό της πισίνας υπάρχουν κάποια περίεργα κουκούλια που κρύβουν το μυστικό των ξεχωριστών ιδιοτήτων του νερού. Απλοϊκή ταινία, αλλά πολύ τρυφερή και ανθρώπινη. Οι ηλικιωμένοι ηθοποιοί, όπως ο Ντον Αμίτσι, είναι εξαιρετικοί, ενώ παίζει και η κόρη τής Ρακέλ Γουέλς.

    3) «Η πηγή της ζωής» («The fountain»): Εικαστικά πανέμορφη δημιουργία του Ντάρεν Αρονόφσκι (συζύγου της Ρέιτσελ Βάις). Τρεις ιστορίες εκτυλίσσονται σε διαφορετικές χρονικές περιόδους (στον 16ο αιώνα, στη σύγχρονη εποχή και στο μακρινό μέλλον). Ενας Ισπανός κονκισταδόρ αναζητά την «πηγή της ζωής», ταξιδεύοντας στον Νέο Κόσμο, ώς το βασίλειο των Μάγια. Ενας επιστήμονας αναζητά μέσω πειραμάτων θεραπεία για τον καρκίνο, από τον οποίο η γυναίκα του έχει προσβληθεί. Κι ένας αστροναύτης του 26ου αιώνα ταξιδεύει σε μακρινά νεφελώματα, ζητώντας απαντήσεις στις ερωτήσεις του για τη ζωή και τον θάνατο.

    4) «Μια νύχτα στο Μουσείο» («Α night at the museum»): Τρεις φύλακες μουσείου Φυσικής Ιστορίας, παρότι υπέργηροι, εμφανίζουν ανεξήγητη ζωτικότητα τα βράδια. Καταπληκτικοί -και όντως αγέραστοι- οι ηθοποιοί που τους ενσαρκώνουν, Ντικ Βαν Ντάικ, Μίκι Ρούνεϊ, Μπιλ Κομπς και απολαυστικός ο Μπεν Στίλερ, ο οποίος προσφέρεται να τους αντικαταστήσει, για να ανακαλύψει σύντομα τι ακριβώς «παίζει» με την περίπτωσή τους...

    5) «Ο Ιντιάνα Τζόουνς και η τελευταία σταυροφορία» («Indiana Jones and the last crusade»): Ο «Ιντι» σε αγώνα δρόμου με τους ναζί για την ανακάλυψη του ιερού δισκοπότηρου, του θρυλικού Γκράαλ που χαρίζει την αιώνια ζωή. Ξεχωρίζει η παρουσία του Σον Κόνερι στον ρόλο του πατέρα του, ο θανάσιμος τραυματισμός του οποίου θα δοκιμάσει στο φινάλε την πίστη του γιου του στην αξία της αποστολής του. Σούπερ η τελική σκηνή με τον υπεραιωνόβιο Ναΐτη φύλακα του δισκοπότηρου να συμβουλεύει τον Ιντι που καλείται να επιλέξει ένα από τα πολλά δισκοπότηρα που βρίσκονται μπροστά του: «Choose wise» («Διάλεξε σοφά»). Ο ναζί αξιωματικός που δεν έπραξε αναλόγως, έγινε στάχτη και μπούλμπερη στο πιτς φιτίλι...

    6) «Ο θάνατος σου πάει πολύ» («Death becomes her»): Ελαφρώς χαοτική ταινία, σε στιλ σάτιρας, γύρω από το θέμα της αθανασίας την οποία χαρίζει ένα μαγικό ελιξήριο. Παρ' όλα αυτά, «σώζεται» χάρη στην ευρωπαϊκή σεξουαλικότητα της Ιζαμπέλας Ροσελίνι, και τα «βαριά ονόματα» των Μέριλ Στριπ, Γκόλντι Χόουν, Μπρους Γουίλις.

    7) «Αλίμονο στους νέους»: Ο μύθος του Φάουστ σε απολαυστική ελληνική εκδοχή. Γέρος πλούσιος κάνει συμφωνία με τον Διάβολο να του χαρίσει την ψυχή του αρκεί εκείνος να τον ξανακάνει νέο. Η επιθυμία του πραγματοποιείται και η πρώτη περίοδος της δοτής νεότητάς του είναι ονειρεμένη. Σύντομα όμως αρχίζει και αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα, με αποτέλεσμα την επαναθεώρηση των απόψεών του σχετικά με τα νιάτα και το γήρας. Ανεπανάληπτη ερμηνεία από τον Δημήτρη Χορν σε διπλό ρόλο, νέου και γέρου.

  • ...ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

    1) «Who wants to live forever?» - Queen.

    Το κεντρικό κομμάτι από το σάουντρακ του «Highlander». Ο ήρωας της ταινίας είναι «καταραμένος» να ζει για πάντα, ενώ όλοι οι αγαπημένοι γύρω του σταδιακά πεθαίνουν. Αυτό αναρωτιούνται και οι Queen: «Who wants to live forever, when love must die?» («Ποιος θέλει να ζήσει για πάντα, όταν η αγάπη πεθάνει;»).

    2) «Forever young» - Alphaville. Υμνος στην αιώνια νεότητα, σε ένα βασισμένο στα φωνητικά κομμάτι από το γερμανικό γκρουπ, που μας έδωσε μελωδικές ποπ επιτυχίες όπως το «Big in Japan» και το «Sounds like a melody».

    3) «When we were young» - Bucks Fizz. Το βρετανικό συγκρότημα θρηνεί για τα νιάτα που χάθηκαν, για τους δείκτες του ρολογιού που δεν μπορούν πλέον να γυρίσουν πίσω.

    4) «Fame» - Irene Carra. «Θέλω να φτάσω στα ουράνια, να φωτίσω σαν φλόγα τον ουρανό, θέλω να ζήσω για πάντα, θυμήσου το όνομά μου, μωρό». Από την εμβληματική ταινία και σειρά με την σχολή χορού. Η έντονη επιθυμία για φήμη, ως τρόπος κατάκτησης της αθανασίας.

    5) «Τοο old to rock n'roll» (too young to die) - Jethro Tull. Το ιστορικό γκρουπ του Ιαν Αντερσον θέτει ευφυέστατα, με δύο στίχους, το προαιώνιο ανθρώπινο δράμα: είσαι πολύ μεγάλος για να κάνεις τρέλες (να ζήσεις μια ροκ εν ρολ ζωή) αλλά είσαι ακόμη και πολύ νέος για να πεθάνεις. Με βάση αυτά, βρες έναν τρόπο και ζήσε...

    6) «Dust in the wind» - Kansas. Οι Αμερικανοί ρόκερς των '70ς το φιλοσοφούν: «Είμαστε, τι είμαστε, σκόνη στον άνεμο είμαστε». Από τα πιο όμορφα τραγούδια που γράφτηκαν ποτέ.

    7) «Seasons in the sun» - Terry Jacks. Πανέμορφο μελωδικό κομμάτι. Η αποχώρηση από τη ζωή γίνεται «when all the birds are singing in the sky, the spring is in the air, pretty girls are everywhere». Οταν ο κόσμος γύρω σου είναι τόσο όμορφος, πώς να πεθάνεις;

  • ...και ΒΙΒΛΙΑ

    1) «Immortalis» - Raymond Khoury (εκδ.

    Λιβάνη). Ενα χωρίς ανάσα κυνηγητό σε όλη την υφήλιο για την εύρεση του ελιξιρίου της ζωής. Σε στιλ Νταν Μπράουν, ένα μπεστ σέλερ με ενδιαφέρουσες παραμέτρους.

    2) «Οκτώ» - Κάθριν Νέβιλ (εκδ. «Λιβάνη»). Διαμέσου των αιώνων και των διαφόρων ιστορικών περιόδων, η αναζήτηση της φιλοσοφικής λίθου, μιας αρχαίας φόρμουλας που εξασφαλίζει πλούτο και αθανασία, κυριεύει την ψυχή των ηρώων του βιβλίου που αγωνίζονται για να την αποκτήσουν. Στις σελίδες του «Οκτώ» παρελαύνουν ιστορικά πρόσωπα όπως Ναπολέων, Ταμερλάνος, Μπαχ, Καντάφι κ.ά.

    3) «Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» - Οσκαρ Ουάιλντ (εκδ. «Γκοβόστη»). Η κλασική ιστορία του όμορφου Ντόριαν που το πορτρέτο του γερνά ενώ εκείνος παραμένει νέος. Σχόλιο στον ναρκισσισμό από τον λάτρη της νεότητας Ουάιλντ.

    4) «Η απίστευτη ιστορία του Μπέντζαμιν Μπάτον» - Φράνσις Σκοτ Φιτζέραλντ (εκδ. «Ερατώ»). Ο Μπέντζαμιν γεννιέται γέρος και, αντί να μεγάλωνει, μικραίνει. Ο χρόνος κυλά ανάποδα για εκείνον. Στο βιβλίο του Φιτζέραλντ βασίστηκε η περυσινή ταινία με Πιτ και Μπλάνσετ, που αν βασιζόταν περισσότερο στο βιβλίο θα ήταν καλύτερη.

    5) «Ονειρεύονται τα ανδροειδή τα ηλεκτρικά πρόβατα;» - Φίλιπ Ντικ (εκδ. «Ars Longa», εκδ. «Λυχνάρι»). Η ανακάλυψη της μηχανής από τον άνθρωπο σύντομα γέννησε στο μυαλό του την ιδέα της μετάβασής του στην αθανασία μέσω της συνύπαρξής του μαζί της, της «καλωδίωσής» του. Το βιβλίο του μέγιστου Φίλιπ Ντικ εξετάζει τη ζοφερή προοπτική ενός μέλλοντος στο οποίο οι ανθρώπινες ρέπλικες κυριαρχούν και τελικά στρέφονται κατά των δημιουργών τους. Σε αυτό βασίστηκε και η εξαιρετική ταινία «Μπλέιντ Ράνερ» του Ρίντλεϊ Σκοτ, με τον Φορντ στον πρωταγωνιστικό ρόλο και τον Ρούτγκερ Χάουερ σε εκείνον του επικεφαλής των ανδροειδών. (Gaff: «Κάνατε καλή δουλειά, κύριε. Θα πρέπει να τελειώσατε, ε;». Rick Deckard: «Τελείωσα». Gaff: «Κρίμα που εκείνη δεν θα ζήσει, αλλά, εντέλει, ποιός ζει για πάντα;»).

    6) Φάουστ - Γκέτε (εκδ. «Γαβριηλίδης»). Ο Φάουστ πουλά την ψυχή του στον Διάβολο για να ξαναγίνει νέος και να γευτεί ηδονές και απολαύσεις. Το θρυλικό έργο του Γκέτε που τού πήρε δεκαετίες για να το ολοκληρώσει, σε μετάφραση του Πέτρου Μάρκαρη, σε μια εξαιρετική έκδοση.

    7)Οιδίπους επί Κολωνώ - Σοφοκλής (εκδ. «ΜΙΕΤ»). Μια τραγωδία, μεταξύ άλλων, για τα γηρατειά, από τον 90χρονο Σοφοκλή. «Ο χρόνος βλέπει / τα πάντα βλέπει/εδώ στη γη. / Αλλα τσακίζει ποδοπατώντας / κι άλλα υψώνει στον ουρανό», λέει σε κάποια στιγμή ο χορός. Ο Οιδίπους είναι ο άνθρωπος που έχει γνωρίσει και τις δύο αυτές πλευρές του χρόνου και καταλήγει στην Αθήνα, ζητώντας να λυτρωθεί πριν τον θάνατό του.

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Μουσική
Θέλει να είναι ίνδαλμα, όχι μόνο σέξι
Ο Καραγκιόζης του Αβδελιώδη ήθελε τα τραγούδια του
Ιστορικό Αρχείο Αρχαιολογικής Υπηρεσίας ΥΠΠΟ
Μνήμες 175 χρόνων αρχαιολογικής έρευνας απαιτούν σεβασμό
Κινηματογράφος
Η διεθνής των σεναριογράφων ξεκινά από Αθήνα
Συνέντευξη: Σωτήρης Φέλιος
«Μπαίνω, βλέπω, τρελαίνομαι, αγοράζω»
Γραφιστική
Οι αφίσες είναι το παλίμψηστο της πόλης
Κριτική κινηματογράφου
Κόπολα στην Αργεντινή, Κλούνι στο Ιράκ
Τηλεόραση
Δεν του ζήτησε κανείς να παραιτηθεί
Ο σύγχρονος «Λέων της Νεμέας»