Έντυπη Έκδοση

ΡΟΜΠΕΡΤΟ ΜΠΟΛΑΝΙΟ (1953-2003)

Θα ζήσουμε κι εδώ την μπολανιομανία;

«Ο καλλιγράφος των ονείρων». Αυτό τον χαρακτηρισμό είχε δώσει ο ομόγλωσσός του Ισπανός συγγραφέας Ενρίκε Βίλα-Μάτος στον πρόωρα χαμένο Χιλιανό συγγραφέα Ρομπέρτο Μπολάνιο (1953-2003), ένα μεγάλο ταλέντο που όμως πρόλαβε να δώσει κορυφαίο έργο.

Το έργο του Ρομπέρτο Μπολάνιο είναι ένα παράδοξο κράμα αστυνομικής πλοκής και θρίλερ, που την ίδια ώρα συνομιλεί με τον Μπόρχες και τον Μπρετόν Το έργο του Ρομπέρτο Μπολάνιο είναι ένα παράδοξο κράμα αστυνομικής πλοκής και θρίλερ, που την ίδια ώρα συνομιλεί με τον Μπόρχες και τον Μπρετόν  Η Λατινική Αμερική βρήκε στο πρόσωπό του τον διάδοχο του Αργεντινού Μπόρχες και η μεγάλη οικογένεια της λογοτεχνίας σε Δύση και Ανατολή έναν μεγάλο δημιουργό, που κατόρθωσε να μιλήσει χωρίς συνθήματα για τη βία, την πολιτική τρομοκρατία και τη διασύνδεση της λογοτεχνίας με το κακό. Το έργο του είναι ένα παράξενο κράμα αστυνομικής πλοκής και θρίλερ.

Στα ελληνικά μόλις κυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων «Τηλεφωνήματα» (μετάφραση Εφης Γιαννοπούλου, εκδόσεις «Αγρα»), ενώ μέσα στο φθινόπωρο ο «Καστανιώτης» έχει ετοιμάσει να εκδώσει τους μνημειώδεις, αυτοβιογραφικούς «Αγριους ντετέκτιβ» (μετάφραση Κώστας Αθανασίου), που τιμήθηκαν με το βραβείο Εράλδε καλύτερου μυθιστορήματος (1998) και το «νομπέλ» του ισπανόφωνου λογοτεχνικού χώρου, το Ρόμουλο Γαλιέγος (1999). Μπορείτε να ανακαλύψετε ακόμη τα: «Μακρινό αστέρι» («Καστανιώτης»), «Πουτάνες φόνισσες» («Αγρα»), «Τελευταία νύχτα» («Μεταίχμιο»).

Μετά τον θάνατο του Ρομπέρτο Μπολάνιο δεν κόπασαν οι συνεχείς αναφορές στο όνομά του, στην πλειονότητά τους επαινετικές. Ακόμη και η δύσκολη αγγλοσαξονική παράδοση της Βόρειας Αμερικής άνοιξε διάπλατα τις πύλες της υποδοχής και της αποδοχής, όταν εκδόθηκε μεταθανάτια το ημιτελές αριστούργημά του, το 1.100 σελίδων -στην ισπανική έκδοσή του- μυθιστόρημα «2666». Το συγκεκριμένο έργο, που θεωρείται από τους κριτικούς το opus magnum του Χιλιανού συγγραφέα, το δούλευε τα πέντε τελευταία χρόνια της ζωής του μέχρι τον πρόωρο θάνατό του, σε ηλικία ακριβώς πενήντα ετών. Στα κατάλοιπά του βρέθηκαν ολοκληρωμένα τα τέσσερα από τα έξι μέρη, που θα αποτελούσαν το ογκώδες μυθιστόρημα.

Το «2666», που τιμήθηκε το 2008 με το κορυφαίο αμερικανικό βραβείο National Book Critics Circle of Award, είναι σκοτεινό και μελλοντολογικό δημιούργημα, το οποίο εγκλωβίζει το θέμα του σ' έναν λόγο αποκαλυπτικό και προφητικό. Το βραβείο παρέλαβε η μεταφράστρια της αμερικανικής έκδοσης (898 σελίδες), Νατάσα Γουίμερ.

Το κορυφαίο αυτό έργο του Χιλιανού συγγραφέα διαδραματίζεται στην πόλη του Μεξικού, Σάντα Τερέζα. Πρωταγωνιστής, ο οποίος δένει και λύνει τη δράση και συνδέει τα μυθοπλαστικά ευρήματα μεταξύ τους, είναι ένας σίριαλ κίλερ που σκοτώνει εκατοντάδες γυναίκες.

Στην αρχή παρακολοθούμε τέσσερις ακαδημαϊκούς, οι οποίοι καταφθάνουν στη μεξικανική πόλη αναζητώντας τον μυθιστοριογράφο Μπένο φον Αρτσιμπόλντι, του οποίου έχουν χαθεί τα ίχνη. Πίσω από αυτό το ονοματεπώνυμο κρύβεται ένα πραγματικό πρόσωπο: ο Γερμανός αξιωματικός Χανς Ράιτερ, ο οποίος υπηρέτησε στα Βάφεν-Ες Ες και σκοτώθηκε το 1944. Μία άλλη φιγούρα είναι ο μαθηματικός Οσκαρ Αμαλφιάνο, ο οποίος με τις επιστημονικές του εμμονές δίνει στην αφήγηση έναν τόνο σουρεαλισμού.

Στο μυθιστόρημα, καταλυτικός είναι ο ρόλος ενός Αφροαμερικανού δημοσιογράφου, ο οποίος καταφθάνει στη Σάντα Τερέζα για να παρακουθήσει έναν αγώνα πυγχμαχίας. Ενα ρεπορτάζ ρουτίνας θα εξελιχθεί σε θρίλερ, καθώς θα πέσει πάνω στους ανεξιχνίαστους φόνους των γυναικών. Το ημιτελές «2666» επανέρχεται και πάλι στον Αρτσιμπόλντι. Μαθαίνουμε για τη νεότητά του στη Γερμανία και τη δράση του κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Αυτός κυκλοφορεί ανά την Ευρώπη ινκόγκνιτο. Εν τω μεταξύ, συναντάμε την αδελφή του, που έχει αποκτήσει έναν γιο που βρίσκεται στη φυλακή, κατηγορούμενος για τους φόνους.

Ηθελε να γίνει ντετέκτιβ, ήταν με τον Αλιέντε

Ο Ρομπέρτο Μπολάνιο, ο οποίος πέθανε από ηπατική ανεπάρκεια, γεννήθηκε στη Χιλή.

«2666», το ημιτελές 1.100 σελίδων αριστούργημά του για έναν σίριαλ κίλερ γυναικών στο Μεξικό «2666», το ημιτελές 1.100 σελίδων αριστούργημά του για έναν σίριαλ κίλερ γυναικών στο Μεξικό Οι φτωχοί γονείς του μαζί μ' αυτόν, όταν βρίσκεται στην ηλικία των δεκαπέντε χρόνων, θα αναζητήσουν καλύτερη τύχη στο Μεξικό - εξ ου και η εμμονή στα περισσότερα έργα του με τη συγκεκριμένη χώρα. Στα είκοσί του επιστρέφει στη γενέτειρά του, για να υποστηρίξει την κυβέρνηση Λαϊκής Ενότητας του Σαλβαδόρ Αλιέντε. Ακολουθεί τη μοίρα αυτών που τάχθηκαν στο πλευρό του δημοκρατικού ηγέτη. Ετσι, μετά την επικράτηση της δικτατορίας του Πινοσέτ θα συλληφθεί. Οι αστυνομικοί που τον συλλαμβάνουν είναι παλιοί συμμαθητές του και χάρη στην παρέμβασή τους, απελευθερώνεται.

Ξανά πίσω στη δεύτερη πατρίδα του στο Μεξικό κι από εκεί μόνιμα πλέον, από το 1977, στην Ισπανία. Την τριετία που μεσολάβησε, γυρίζει ως «αλήτης» στην ευρωπαϊκή ήπειρο, βγάζοντας τα προς το ζην με δουλειές ευκαιριακές ή του ποδαριού. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στο Μπλάνες, ένα παραθαλάσσιο χωριό της καταλανικής ακτής, μαζί με τη γυναίκα του και τα δύο παιδιά του.

Συνολικά έγραψε πέντε ποιητικές συλλογές, έντεκα μυθιστορήματα και τέσσερις συλλογές διηγημάτων. Είχε δηλώσει ότι θα προτιμούσε να είχε γίνει ντετέκτιβ, παρά συγγραφέας. Τα χρόνια της νεότητάς του υπηρέτησε έναν ιδιότυπο μεξικανικού τύπου υπερεαλισμό -σαφώς επηρεασμένο από τον πατριάρχη της γαλλικής εκδοχής του κινήματος Αντρέ Μπρετόν- που τον ονόμασε «υπορρεαλισμό». Το πρώτο του μυθιστόρημα, «Συμβουλές ενός μαθητή του Μόρισον από έναν φανατικό του Τζόις», το έγραψε το 1984, σε συνεργασία με τον Καταλανό Αντονι Γκαρσία Πόρτα.

Ομως το βιβλίο που θα εκτινάξει στα ύψη τη φήμη του είναι «Η ναζιστική λογοτεχνία στην Αμερική», επηρεασμένο από τον Μπόρχες: ένα λεξικό με βιογραφίες συγγραφέων που υπηρέτησαν τον ναζισμό, αλλά και τις λατινοαμερικανικές πρωτοπορίες. Ωστόσο, το μυθιστόρημα που τον καθιερώνει ως συγγραφέα είναι οι βραβευμένοι «Αγριοι ντέτεκτιβ» (1998). Είναι ένα μυθιστόρημα αναζήτησης της Μεξικανής ποιήτριας Τσεζαρέα Τιναχέρο και δύο ποιητών, του Χιλιανού Αρτούρο Μπελάνο και του Μεξικανού Ούλισες Λίμα. Η κριτική θεωρεί ότι ο Αρτούρο Μπελάνο είναι το άλτερ έγκο του Ρομπέρτο Μπολάνιο.

Είχε την τύχη να δει τον εαυτό του να γίνεται ήρωας σε ένα από τα πιο ευπώλητα σύγχρονα μυθιστορήματα: στους «Στρατιώτες της Σαλαμίνας» του Ισπανού Χαβιέρ Θέρκας («Πατάκης»).

Αποστολή με Email Εκτύπωση σελίδας

Διαβάστε επίσης

Στην κατηγορία
Τέχνες & Πολιτισμός
Με λέξεις-κλειδιά
Λογοτεχνία
Άλλα θέματα στην κατηγορία Τέχνες & Πολιτισμός της έντυπης έκδοσης
Εκθεση
Ο αγιογράφος Γουόρχολ μπαίνει στο Βυζαντινό Μουσείο
Λογοτεχνία
Θα ζήσουμε κι εδώ την μπολανιομανία;
Συνέντευξη: Lolek
Η μόνη μουσική σκηνή που υπάρχει είναι... των ματαιόδοξων
Συνέντευξη: Νικαίτη Κοντούρη
«Οι δικές μου «Τρωάδες» έχουν όνομα και ιστορία»
Κριτική κινηματογράφου
Στον καναπέ του ψυχιάτρου...
Κοκό Σανέλ
Παριζιάνικο σικ και αντισημιτισμός
Μουσεία
Ταιριαστό μουσείο για τη Νικόπολη
Τηλεόραση
Στα κουλουάρ του Βερολίνου
Εκτός American Idol η Αμπντούλ
Ψηφιακά ταξίδια
«Οι άλλοι»